Χαϊκού: η ιδιαίτερη ποίηση της Ιαπωνίας!


Τι είναι τα χαϊκού;

Τα χαϊκού είναι είδος ποίησης που πρωτοεμφανίστηκε στην Ιαπωνία το δέκατο έκτο αιώνα και υιοθετήθηκε στην Ευρώπη στις αρχές του εικοστού. Από εκεί πέρασαν τον Ατλαντικό και έφτασαν να γίνουν πολύ δημοφιλή σε όλο το Δυτικό κόσμο. Στην αυθεντική στιχουργική μορφή τους, τα χαϊκού είναι μικρά ποιήματα από 17 συλλαβές σε ένα ενιαίο στίχο. Τα χαϊκού συμπυκνώνουν ευφυΐα και σοφία, που εκφράζονται με λυρική, ή άλλοτε, χιουμοριστική διάθεση, ενώ  συχνά υπάρχει το στοιχείο της έκπληξης. Στα χαϊκού σημαντική θέση έχουν η φύση, οι εποχές και τα χρώματα, η ομορφιά των λέξεων και των αντιθέσεων, ενώ το νόημα κάποιες φορές αποκτά δευτερεύουσα σημασία.  Η εξέλιξη του χαϊκού επηρεάστηκε επίσης από τη σκέψη του ταοϊσμού και του βουδισμού Ζεν.

Τα χαϊκού στην Ιαπωνία. 

Πορτραίτο του Ματσούο Μπασό από
τον 
Γιοκόι Κινκόκου, γύρω στο 1820.
Ο γνωστότερος Ιάπωνας ποιητής των χαϊκού ήταν ο Ματσούο Μπασό (Matsuo Basho, 1644-1694). Το πιο φημισμένο από όλα τα χαίκού είναι δικό του:

    παλιά λίμνη
    ένας βάτραχος μέσα πηδά 
    ήχος νερού

(το ποίημα αυτό απαγγέλλεται συχνότατα στην Ιαπωνία, ενώ συχνά γίνεται αντικείμενο έρευνας στην Ευρώπη και Αμερική, σχετικά με τη δυσκολία των Δυτικών να συλλάβουν το βαθύτερο νόημά του)

Άλλοι γνωστοί Ιάπωνες ποιητές των χαϊκού ήταν ο Γιόσα Μπουσόν (Yosha Buson), o Μασαόκα Σίκι (Masaoka Shiki). Ειδικά ο τελευταίος ήταν πολυγραφότατος -έγραψε περίπου 23000 χαϊκού. Μερικά παραδείγματα:

   μια ίρις 
   πιο λευκή το σούρουπο
   την άνοιξη


   οι μέρες που μου απομένουν
   είναι μετρημένες
   σύντομη νύχτα

Ο Μασαόκα Σίκι έχει ιδρύσει την παλιότερη σχολή χαϊκού στην Ιαπωνία, την Χοτοτογκίσου. Υπάρχουν και άλλες ανάλογες σχολές στη χώρα αυτή, ενώ εκδίδονται περίπου πέντε χιλιάδες περιοδικά ποιήσης χαϊκού.

Τα χαϊκού στην Ευρώπη.

Στην Ευρωπαϊκή εκδοχή τους συνήθως υποδιαιρούνται σε 3 στίχους από 5, 7 και 5 συλλαβές, στους οποίους η ομοιοκαταληξία αποφεύγεται. Στις πιο σύγχρονες απόπειρες δημιουργίας χαϊκού, είναι συχνές οι μικρές αποκλίσεις από τον αυστηρό αυτό στιχουργικό κανόνα. Ο Γιώργος Σεφέρης άρχισε να γράφει τα δικά του χαϊκού σε νεαρή ηλικία, το 1929.

Τα ποιήματα του Γ. Σεφέρη που ακούγονται στο CD "δεκαέξη χαϊκού και άλλες ιστορίες" δημοσιεύονται στη συλλογή των εκδόσεων Ίκαρος με τον τίτλο "ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ, ΠΟΙΗΜΑΤΑ", ΔΕΚΑΤΗ ΕΚΤΗ ΕΚΔΟΣΗ (1989).


Read More »

Βραδιά Ανταλλαγής Βιβλίων | Σάββατο 2 Ιουλίου

  • Σάββατο 2 Ιουλίου
    Βραδιά Ανταλλαγής Βιβλίων, με αφιέρωμα: "Λογοτεχνία της Ανατολής"



Το καλοκαίρι έχει έρθει και η ομάδα εθελοντών του BookSharing διοργανώνει την τελευταία βραδιά ανταλλαγής βιβλίων, μέχρι την έναρξη του επόμενου κύκλου συναντήσεων τον Οκτώβρη!

Ελάτε λοιπόν, να ανταλλάξουμε αγαπημένα μας βιβλία, να μοιραστούμε ιδέες και εντυπώσεις που αποτυπώθηκαν σε μας, ώστε οι έννοιες της προσφοράς & της αλληλεγγύης να αποκτήσουν υπόσταση σε έναν κόσμο που φαίνεται να το έχει πραγματικά ανάγκη!

Για να μπορείς να συμμετέχεις χρειάζεσαι: 

1. Αγάπη για το βιβλίο & τις ιδέες που περιέχει.
2. Ανάγκη να μοιραστείς τις ιδέες αυτές με άλλους ανθρώπους.
3. Ένα καλό βιβλίο


Την ανταλλαγή θα ακολουθήσει αφιέρωμα: 
"Λογοτεχνία της Ανατολής"

Μία περιπλάνηση στα λογοτεχνικά - και όχι μόνο - αριστουργήματα που δόμησαν τη σκέψη της Ανατολής, της πατρίδας του "Ανατέλλοντος Ηλίου".

Τα Ανάλεκτα του Κομφούκιου, Λάο Τσε & Ταό, Μένκιος, Μπουσίντο: η ιπποτική παράδοση της Ιαπωνίας, Χαγκακούρε, οι ιστορίες των Τριών Βασιλείων, ο Μυστικός ποιητής της Ανατολής - Τζελαλαντίν Ρουμί και άλλα έργα θα μας επιτρέψουν ένα πέρασμα απ΄ τη γοητευτική και συνάμα μυστηριώδη Ανατολή!

Ένα χαμόγελο & ένα καλό βιβλίο αρκούν για να καλύψουν το εισιτήριο της βραδιάς! 

Σας περιμένουμε,
Η ομάδα του BookSharing

*Σάββατο 2 Ιουλίου στις 19:00, στο Thinking Cup cafe, Πατησίων 99.

*Ο Πολιτιστικός & Φιλοσοφικός οργανισμός Νέα Ακρόπολη, στηρίζει και ενθαρρύνει την Κίνηση του BookSharing!

* To BookSharing είναι ενεργό μέλος του ΥΔΕΑ, Υπερ-δίκτυο Εθελοντών Αττικής!

Πληροφορίες:
web1: www.booksharing.gr
web2: www.ydea.gr
email: booksharing2@gmail.com
tel.: 697 4482907








Read More »

Θεσσαλονίκη: Η πρώτη στάση λεωφορείου - βιβλιοθήκη στην Ελλάδα! (ΦΩΤΟ)

Πρωτοποριακή πρωτοβουλία του δήμου Πυλαίας - Χορτιάτη, που ξεκίνησε από το Φίλυρο!



Πως θα σας φαινόταν αν το πρωί που πηγαίνατε για να πάρετε το λεωφορείο αντί για την παραδοσιακή στάση βλέπατε μπροστά σας ένα περιποιημένο στεγασμένο χώρο, μια όμορφη βιβλιοθήκη και πολλά βιβλία και εφημερίδες για ανάγνωση;

Αυτήν την εικόνα συνάντησαν σήμερα το πρωί οι επιβάτες στην κεντρική στάση της γραμμής 64 που συνδέει το Φίλυρο με τη Θεσσαλονίκη. Στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο της στάσης είχαν τη δυνατότητα να επιλέξουν το βιβλίο που ήθελαν και να «γεμίσουν» τον χρόνο αναμονής τους μέχρι να έρθει το λεωφορείο της γραμμής, αλλά και κατά τη διάρκεια της διαδρομής. Γρήγορα και χωρίς γραφειοκρατικές διαδικασίες, σε μια πρωτοποριακή πρωτοβουλία πολιτισμού και φιλαναγνωσίας που ξεκίνησε στο Φίλυρο ο δήμος Πυλαίας – Χορτιάτη, δημιουργώντας την πρώτη πανελλαδικά «Στάση Λεωφορείου – Βιβλιοθήκη» σε συνεργασία με την Κίνηση Επικοινωνίας Πολιτών Φιλύρου.

Ο χώρος διαμορφώθηκε κατάλληλα με αρχιτεκτονικές και εικαστικές παρεμβάσεις: Ένα έπιπλο βιβλιοθήκης σε μορφή «δένδρου», παγκάκι αναμονής, πολλές πρωτότυπες θέσεις διάθεσης εφημερίδων και περιοδικών, αλλά και κατάλληλη βαφή όπως αυτή της οροφής που προσομοιάζει με ουρανό. 


Τα βιβλία είναι προσφορά της δημοτικής βιβλιοθήκης, της ένωσης λογοτεχνών, των πολιτιστικών συλλόγων του δήμου, αλλά και απλών πολιτών που τοποθετούν τα βιβλία τους στα ράφια της βιβλιοθήκης δίχως την παραμικρή γραφειοκρατία, ώστε να είναι πάντοτε γεμάτη. Παράλληλα είναι δυνατή και η ανάγνωση της καθημερινότητας από εφημερίδες και έντυπα ενημέρωσης και πολιτισμού. 

Πρόκειται για μια πρωτοβουλία του δήμου σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο «Κίνηση Επικοινωνίας Πολιτών Φιλύρου» που γίνεται για πρώτη φορά στην πατρίδα μας, ενώ το επόμενο διάστημα το ιδιαίτερο αυτό πολιτιστικό ραντεβού θα επεκταθεί και σε άλλες στάσεις στο Φίλυρο, αλλά και σε άλλες περιοχές του δήμου.

Παρών στην πρωινή εκκίνηση της πρωτότυπης αυτής πολιτιστικής πρωτοβουλίας ήταν και ο δήμαρχος Πυλαίας-Χορτιάτη Ιγνάτιος Καϊτεζίδης. «Σήμερα η χαρά που είδαμε στα πρόσωπα των νεαρών επιβατών, αλλά και όλων των συνδημοτών μας είναι μια δικαίωση για την πρωτοβουλία που ξεκινήσαμε. Και θα χαιρόμασταν διπλά αν αυτή η πρωτοβουλία βρει μιμητές στις στάσεις του ΜΕΤΡΟ της Αθήνας και των υπόλοιπων μέσων Μαζικής Μεταφοράς. Ταυτόχρονα είναι ένα μήνυμα πολιτισμού που στέλνουμε από το δήμο μας. Γιατί το βιβλίο είναι ένας πολύτιμος φίλος, που βοηθά στην καλλιέργεια του κάθε πολίτη. Είμαστε βέβαιοι ότι όταν δίνεις θετικά παραδείγματα ο κόσμος τα σέβεται και τα προστατεύει. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στον φιλοπρόοδο σύλλογο της Κίνησης Επικοινωνίας Πολιτών Φιλύρου που αποδεικνύει ακόμη μία φορά τη μεγάλη σημασία του εθελοντισμού», σημείωσε ο δήμαρχος Πυλαίας-Χορτιάτη.





Read More »

Του κόσμου οι μυθολογίες: Από τον Όντιν στον Όσιρι

Ποιοι ήταν οι θεοί των Σκανδιναβών και ποιος ο βασικός κορμός της Σλαβικής και Αιγυπτιακής μυθολογίας; Αναζητούμε «μυθικές» πληροφορίες για τέσσερεις λαούς.



του Νικόλα Γεωργιακώδη 

Αν νομίζατε ότι η Ελληνική Μυθολογία είναι αρκετά πολύπλοκη και δαιδαλώδης, τότε πιθανότατα να μην έχετε ασχοληθεί αρκετά με το Αιγυπτιακό Πάνθεον ή τους θεούς και τους κόσμους της Σκανδιναβικής Μυθολογίας. Θεοί και ήρωες, πάνω και κάτω κόσμος, ρίζες, λατρεία της φύσης, της ζωής, αλλά και του θανάτου, καθώς και ένα σωρό ακόμα ενδιαφέρουσες πληροφορίες αντλούμε ρίχνοντας ένα σύντομο βλέμμα στου… κόσμου τις μυθολογίες. 


Σκανδιναβία: Μα τον Όντιν! 

Σύμφωνα με τη σκανδιναβική μυθολογία, το Σύμπαν αποτελείται από τρία επίπεδα, το καθένα από τα οποία με τη σειρά του χωρίζεται σε άλλα τρία, δίνοντάς μας συνολικά εννέα «κόσμους». Ο κάθε κόσμος συγκρατείται στη θέση του από ένα κλαδί του Ύγκντρασιλ, το οποίο περιφραστικά θα μπορούσαμε να ονομάσουμε Παγκόσμιο Δέντρο. Τα τρία κύρια επίπεδα του Σύμπαντος είναι το Χελ, το Μίντγκαρντ και το Άσγκαρντ, δηλαδή η Γη των Νεκρών, η Γη των Ανθρώπων και η Γη των Θεών. Οι Θεοί χωρίζονται σε δύο ομάδες, τους Θεούς της Γονιμότητας και τους Θεούς του πολέμου. Οι δύο αυτές φατρίες θεών οι οποίες πολέμησαν μεταξύ τους, κατέληξαν σε ειρήνη και ο Οντίν αναγνωρίστηκε ως πατέρας και άρχοντας όλων. 

Αν και οι Θεοί στην Σκανδιναβική Μυθολογία είναι ανώτεροι όλων των πλασμάτων (νάνοι, ξωτικά, ξωτικά του Φωτός, γίγαντες, Ξωτικά του Σκότους κτλ.), παρ’ όλα αυτά δεν είναι αθάνατοι και θα εξαφανιστούν στη συντέλεια του κόσμου, το λεγόμενο Ράγκναροκ. Κατά τη διάρκεια του Ράογκναροκ, βαρύς χειμώνας θα καλύψει τη Γη, η βία θα κυριαρχήσει και ένας λύκος εν ονόματι Φένριρ θα καταπιεί το φεγγάρι και τον ήλιο με αποτέλεσμα η ζωή στον πλανήτη γη να αφανιστεί. 

Εξίσου σημαντικοί με τον Οντίν θεοί στη σκανδιναβική μυθολογία είναι η Φρίγκα, προστάτιδα της οικογένειας και του γάμου και γυναίκα του Οντίν, ο Λόκι, θεός της απάτης, ο Θόρ, θεός του κεραυνού και η Φρέγια θεά του έρωτα. 

Δείτε εδώ τη λίστα με όλους τους θεούς της σκανδιναβικής μυθολογίας και εδώ μια λίστα με δέκα άκρως ενδιαφέροντα βιβλία για όσους θέλουν να εντρυφήσουν παραπάνω σε αυτήν. 

Σλαβική μυθολογία: Σβαρόγ, Σβάροζιτς και Νταζβόγ 



Ένα αντίστοιχο «δέντρο» με αυτό της σκανδιναβικής μυθολογίας συναντούμε και στη Σλαβική. Πρόκειται για το Δέντρο του Κόσμου, τα φύλλα του οποίου συμβολίζουν τον ουρανό και το βασίλειο των θεοτήτων που ζουν εκεί, ενώ ο κορμός του αντικατοπτρίζει το βασίλειο των κοινών θνητών. Αντίθετα, οι ρίζες του δέντρου συμβολίζουν τον Κάτω Κόσμο, το βασίλειο όπου κατοικούν οι νεκροί. Σε αντίθεση με ό,τι έχουμε μάθει στην ελληνική μυθολογία, στη Σλαβική, ο Κάτω κόσμος δεν είναι απαραίτητα μια «κακή» περιοχή, αλλά ένας κόσμος γεμάτος γρασίδι, όπου βασιλεύει η αιώνια άνοιξη. 

Στη Σλαβική μυθολογία επίσης, οι θεότητες διαφέρουν αρκετά από αυτές που γνωρίζουμε. Ο Ήλιος για παράδειγμα ήταν γυναικεία θεότητα, ενώ η Σελήνη ανδρική. Στις θεότητες που λάτρευαν οι Σλάβοι, συναντούμε τον Περούν, τον ουράνιο θεό του κεραυνού και της αστραπής ο οποίος εξουσιάζει από ψηλά τον κόσμο των θνητών, τον Βέλες, τον άρχοντα του Κάτω Κόσμου, τον Γιαρίλο, το θεό της γονιμότητας, τον Σβαρόγ, ο οποίος πιθανώς να σχετίζεται με τον «δικό μας» Ήφαιστο, τον γιο του Νταζβόγ ο οποίος πιστεύεται ότι μετέφερε τον Ήλιο κατά μήκος του ουρανού και τον άλλο του γιο τον Σβάροζιτς, ο οποίος συμβολίζει τη φωτιά. 

Ενδιαφέρουσες πληροφορίες για όλους τους θεούς της Σλαβικής μυθολογίας, αλλά και τις μεταξύ τους σχέσεις θα βρείτε εδώ

Αίγυπτος: Του… πάνθεου το πανηγύρι 



Από τις πλέον σύνθετες και ογκώδεις μυθολογίες, αυτή της Αιγύπτου, βασιζόταν σε θρησκευτικές πεποιθήσεις, οι οποίες συγχωνεύονταν και τροποποιούνταν ανάλογα με το ποιες ηγετικές ομάδες διεκδικούσαν την πολιτική εξουσία. 

Σε πολύ γενικές γραμμές, η Αιγυπτιακή κοσμογονία, ξεκινά με την ανάδυση της μορφής του θεού Ατούμ – Ρα, ο οποίος άρχισε να βάζει σε τάξη το πρωταρχικό Χάος, ορίζοντας το Όραμα του Κόσμου. Από τον ίδιο τον εαυτό του ο Ατούμ-Ρα γέννησε τον Σου, παιδί του ανέμου, και την Τεφνούτ, κόρη της υγρασίας. Από τον Σου και την Τεφνούτ γεννήθηκε ο Γκεμπ θεός της Γης και η Νουτ, θεά του Ουρανού. Η ζεύξη τους γέννησε τον Όσιρι και την Ίσιδα, τον Σετ και την Νέφθυς. Σύμφωνα με μια διαφορετική εκδοχή, η ιερή τριάδα των Αιγυπτίων αποτελείται από τους θεούς Φθα, Κνεφ και Φρε. Ο Φρε, γεννά τον Ατούμ-Ρα, ενώ ο Φθα και ο Ρα, θεωρούνται θεοί της δημιουργίας. 

Αν θα μπορούσαμε να ξεχωρίσουμε έναν μύθο των Αιγυπτίων, αυτός θα ήταν ο μύθος του θανάτου και της επαναφοράς στη ζωή του Όσιρι, ένας από τους πλέον σημαντικούς στην παγκόσμια μυθολογία. Η περιπέτειά του με τον θεό Σετ, ο οποίος τον δολοφόνησε για να αναστηθεί αργότερα, τον συνδέει στενά με το θεό Διόνυσο. Επίσης, ο Όσιρις, θεωρείται θεός της αναγέννησης και του μυστηρίου της ζωής και του θανάτου. Άλλοι θεοί του αιγυπτιακού πάνθεου είναι ο Κάνοπις, θεός των υδάτων, ο Άνουβις, θεός του θανάτου και του Κάτω Κόσμου, ο Ώρος, ο Σεμ, θεός του πολέμου και ο Χονς, θεός της Σελήνης. 

Περισσότερα για το… χαώδες Αιγυπτιακό πάνθεον εδώ

Κέλτες: Πίστη και αφοσίωση στη Φύση 


Οι Κέλτες είχαν μια άκρως στενή σχέση με τη Φύση, κάτι που επηρέασε και την εξέλιξη της μυθολογίας τους. Θεωρούσαν τα δένδρα ως γέφυρες ανάμεσα στον κόσμο του Ουρανού και της Γης. Τα κλαδιά και οι ρίζες τους συμβόλιζαν την σχέση ανάμεσα στον Ουρανό και τον Κάτω Κόσμο, ενώ η αλλαγή εποχών συμβόλιζε τον κύκλο της γέννησης, του θανάτου και της αναγέννησης. Ξεκινώντας με την ιδέα μιας μητέρας – θεάς, οι Κέλτες λάτρευαν την Ντανού, την «πρώτη μητέρα», το όνομα της οποίας σήμαινε νερό από τον Παράδεισο. Πίστευαν επίσης ότι οι θεότητες, 300 συνολικά, υπήρχαν σε όλες τις εκφάνσεις της φύσης, ενώ λάτρευαν τις φυσικές δυνάμεις χωρίς να τους αποδίδουν ανθρωπομορφικά χαρακτηριστικά, όπως άλλοι λαοί. 

Πέρα από την Ντανού, υπήρχε ο Ντάιντα, Κάτοχος της Τέλειας Γνώσης και αρκετά όμοιος σε ιδιότητες με τον «δικό» μας Ηρακλή, ο Λουγ, ο οποίος ταυτίζεται με τον ήλιο, ο Μακ Γκετ, «γιος του αρότρου» και θεός της γεωργίας και της αγροτικής ζωής, ο Μακ Τήηλ, θεός του κεραυνού, ο Κερνούννος, θεός της γης και του ουρανού, η τριαδική θεά εν ονόματι Μόρριγκαν, ο γιος της Ένγκους θεός του χρόνου, ο «σκοτεινός» Κρομ Κρούουχ ο οποίος σχετιζόταν με τον Κάτω Κόσμο, ο Μαναουήθαν Μακ Λυρ, θεός της θάλασσας και η Σίλα νέι Γιχ, θεά της δημιουργίας και της καταστροφής. 

Ενδιαφέρον στοιχείο της κέλτικης μυθολογίας, είναι το γεγονός ότι το σκάκι, το οποίο οι Κέλτες φαίνεται να εκτιμούσαν πολύ, αναφέρεται αρκετές φορές ως «το παιχνίδι των θεών», με θεούς και ήρωες να παίζουν ένα παιχνίδι που του μοιάζει πολύ και ονομάζεται γκούιθμπγουιλλ. Όταν οι θεοί έπαιζαν αυτό το σκάκι, καθόριζαν την έκβαση των πολέμων και την μοίρα των κοινών θνητών. 

Διαβάστε περισσότερα για την Κέλτικη μυθολογία εδώ

ΠΗΓΗ 

Read More »