Τόκιο: Το πρώτο ξενοδοχείο-βιβλιοθήκη του κόσμου (εικόνες)


Το πρώτο ξενοδοχείο-βιβλιοθήκη είναι γεγονός. Δύο επιχειρηματίες στο Τόκιο που τους αρέσει να διαβάζουν ένα καλό βιβλίο πριν κοιμηθούν, σκέφτηκαν να κάνουν τον συνδιασμό.

Οι σχεδιαστές Makoto Tanijiri και Ai Yoshida είχαν την πρωτότυπη ιδέα να δημιουργήσουν στο 70ο όροφο ενός κτιρίου στην Ιαπωνική πρωτεύουσα, μία μεγάλη βιβλιοθήκη με περίπου 1.700 βιβλία.

Το διαφορετικό, όμως, αυτής της βιβλιοθήκης είναι πως μερικά ράφια δεν έχουν βιβλία, αλλά κρεβάτια, όπου ο επισκέπτης θα μπορεί να κοιμάται ή να διαβάζει βιβλία.

Η τιμή ανά βράδυ θα είναι περίπου από 30 έως 50 ευρώ, ανάλογα με το μέγεθος των καταλυμάτων, ενώ στόχος των ιδιοκτητών είναι να γεμίσουν την βιβλιοθήκη με παραπάνω από 3.000 βιβλία.









ΠΗΓΗ
Read More »

Βιβλία τέχνης, εικόνες και ebooks δωρεάν από τα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου


Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερα μουσεία ψηφιοποιούν τις συλλογές τους και τις προσφέρουν ελεύθερα στο κοινό. 

Δωρεάν κατάλογοι, βιβλία τέχνης, ψηφιακές εικόνες και πίνακες ζωγραφικής γίνονται κοινό κτήμα, δίνοντας τη δυνατότητα δωρεάν πρόσβασης σε όλους. 

Το Open Culture, συγκέντρωσε και παραθέτει μερικές από τις πιο σημαντικές ψηφιακές συλλογές βιβλίων τέχνης, φωτογραφιών και δωρεάν πανεπιστημιακών εκδόσεων:

Βιβλία Τέχνης



Εικόνες Τέχνης



Πανεπιστημιακές Εκδόσεις



Read More »

Βιβλιοφάγοι, συγγραφείς και κρίση - αφραγκία

    
    Του Φώτη Θαλασσινού

Το πρώτο πράγμα που αντιλαμβάνεται καλά κάποιος στις εκθέσεις βιβλίου είναι ότι υπάρχουν άνθρωποι που ενώ τρέχουν τα σάλια τους πάνω από ένα τίτλο δεν μπορούν να κάνουν κάτι για να τον αποκτήσουν. Συνήθως πρόκειται για συγγραφείς και βιβλιοφάγους.

Στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης πολλοί απ’ τους ανθρώπους με τις παραπάνω δύο ιδιότητες (… μαζί ή από μία) έχασαν την οικονομική τους δύναμη. Συνηθισμένοι στο λιτό βίο, αυτοί οι άνθρωποι τώρα καλωσορίζουν τον φτωχό βίο. Και η πρώτη τους καταναλωτική ανάγκη, η απόκτηση βιβλίων, είναι αυτή που χτυπιέται περισσότερο συρρικνώνοντας και την σχετική με το χώρο αγορά. Ας μην κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας, στην Ελλάδα ο συγγραφέας σπανιότατα προσπορίζεται τα προς το ζην από την τέχνη του. Συνήθως κάνει κι άλλες δουλειές που όμως του αποφέρουν ελάχιστα κέρδη. Βλέπετε είναι άνθρωπος ταγμένος θυσιαστικά στη συγγραφή και την ανάγνωση. Και αυτές οι ενασχολήσεις θέλουν τον χρόνο τους. Στο άρθρο μου αυτό γράφω για περιπτώσεις μοναχικών συγγραφέων και βιβλιόφιλων.

Θα συνεχίσω το κείμενο απ’ την εικόνα της αρχής του. Ο βιβλιόφιλος που τρέχουν τα σάλια του πάνω από ένα βιβλίο. Και τί δεν κάνει για να νιώσει για λίγο την (ψευδ-) αίσθηση ότι το βιβλίο του ανήκει. Σηκώνει το αντικείμενο του πόθου του απ’ το ράφι του. Μυρίζει τις σελίδες του και τις ξεφυλλίζει διαβάζοντας όσο γίνεται απ’ το περιεχόμενο τους. Το ξαναμυρίζει και το αντιμετωπίζει ως αισθητικό συμβάν. Το βλέπει πιο πολύ σαν κάποιο εικαστικό επίτευγμα. Τα σχέδια στο εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο , η φωτογραφία του συγγραφέα στο αυτάκι του βιβλίου και ό,τι άλλο, συναπαρτίζουν αυτό που αρχικά δεν λειτουργεί παρά σαν αισθητηριακό σκίρτημα. Όταν ο διακαής πόθος του βιβλιόφιλου τον βουρλίζει, η ανάγκη της απώλειας-απώθησης του αντικειμένου είναι ζωτικής σημασίας. Δεν μπορείς  να εσωτερικεύεις κάτι που για πολύ καιρό ακόμη θα αντί-κειται στις βουλές σου, αποτελώντας αρνητή της επιθυμίας σου για μεταξύ σας διεπίδραση.

Για τον βιβλιόφιλο ή το συγγραφέα υπάρχουν κάποιες εναλλακτικές λύσεις. Το πρόβλημα είναι πως αυτές  δεν ανοίγονται  σε βιβλία όλων των θεμάτων.  Οι λύσεις αυτές δεν αυγατίζουν τον αριθμό των βιβλίων στις παλίμψηστες βιβλιοθήκες των αναγνωστών. Κακά τα ψέματα, ο ναός τον οποίο ο βιβλιόφιλος επισκέπτεται με απαράμιλλη ευλάβεια είναι το μεγάλο βιβλιοπωλείο. Στο μεγάλο βιβλιοπωλείο, μπροστά στα μάτια του ρέκτη της αναδίφησης στα κείμενα, ξεδιπλώνεται σε όλο το κλέος της η πνευματική παραγωγή όλων των εποχών. Θα μου πείτε υπάρχουν οι δανειστικές βιβλιοθήκες και τα αναγνωστήρια. Θα σας πω ότι για τον βιβλιόφιλο η βιβλιοθήκη είναι το μοναδικό κόσμημα που έχει να προσέχει και να φροντίζει ανελλιπώς.

Εξάλλου η απόκτηση ενός βιβλίου δεν υπόσχεται μόνο την αναγνωστική ηδονή αλλά και άλλες σημαντικές απολαύσεις. Γράφει ο Varlam Shalamov στο βιβλίο του Βιβλιοθήκες (εκδόσεις Άγρα): 


Η ανάγνωση σ’ ένα αναγνωστήριο είναι εξαιρετικά αγχωτική. Θα μπορούσα να τη συγκρίνω  με το σεξ σε κάποιο δημόσιο χώρο. Υπάρχει μια αγωνία να προλάβεις, να τελειώσεις, να αισθανθείς, να θυμηθείς, να αφομοιώσεις. Στο αναγνωστήριο οι επισκέπτες ρίχνουν ματιές λαθραναγνώστη ο ένας στο  βιβλίο του άλλου. Οι σκέψεις, οι συνειδήσεις εκπίπτουν στη δημιουργία συναισθημάτων ακόμη μεγαλύτερης περιέργειας και  χάνουν το αντικείμενο στο οποίο ήταν συγκεντρωμένες. Τα βλέμματα ρεμβάζουν επάνω στις μορφές των άλλων. Η ατμόσφαιρα φορτίζεται με μια δόση από ανακριτικές διαθέσεις και όλα χάνουν τελικά το στόχο τους μέσα σε άλλους πιο ελαφράς διάθεσης.  Όσες φορές και να επισκέφτηκα καφέ με μικρές βιβλιοθήκες ποτέ δεν μπόρεσα να βγάλω το έργο που ήθελα. Πάντοτε τέτοιες εφορμήσεις μου καταλήγουν στην απόλυτη βεβαιότητα για την ανημποριά μου να ξαναγίνω ο ωραίος αναγνώστης που ήμουν.

Μπορεί να περάσει αρκετός καιρός μέχρι ο βιβλιοφάγος να μπορέσει να αγοράσει ένα καινούργιο βιβλίο. Η προμήθεια νέου υλικού προς μελέτη επαφίεται πια στην καλή διάθεση κάποιων φίλων του και γνωστών. Μπορεί να περάσει τόσος καιρός μέχρι  την επόμενη ανάγνωση, κανείς ξεχνάει κι αυτή ακριβώς τη λέξη (ανάγνωση). Η τύρβη της βιοτής επαναπροσδιορίζει τις μάχες  και ο αναγνώστης χάνει για καιρό αυτό το χαρακτηριστικό γνώρισμα της ταυτότητας του.  

Η ρήξη του δεσμού ανάμεσα στον αναγνώστη και το βιβλίο ενσταλάζει στον ενδιαφερόμενο την αίσθηση πως δεν ενημερώνεται, πως δεν ανανεώνει τις γνώσεις του, και τελικά καταρρέει στην απελπισία πως οι ιδέες του είναι παρωχημένες και δεν μπορεί να προσφέρει στο κοινωνικό σύνολο το νέο που κομίζουν απ’ τα γραπτά τους στον κόσμο οι φιλόσοφοι και οι επιστήμονες. Η πρόοδος είναι συνυφασμένη με την ελευθερία και τα φιλοσοφικοκαλλιτεχνικά ανοίγματα της ανθρώπινης συνείδησης. Αν η Ελλάδα μαστίζεται από  κάποια πράγματα περισσότερο από όλα την περίοδο της κρίσης, αυτά είναι η ανάδυση του συντηρητισμού και ο ανασταλτικός συλλογικός φόβος.

...

Πέρασε καιρός από τότε που θεώρησα πως τέλειωσα μ’ αυτό το άρθρο. Όμως να! Την πάτησα και ήθελα οπωσδήποτε να έχω και στην βιβλιοθήκη μου στην Αθήνα το πρωτοπόρο έργο του κόμη του Λωτρεαμόν τα Άσματα του Μαλντορόρ. Το είχα σε τρία αντίτυπα στο οχυρό μου στη πατρογονική Κω. Στην αρχή απλώς ήθελα να το έχω και στην πρωτεύουσα. Τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές είναι γιατί θέλω αυτή τη στιγμή το βιβλίο. Δυστυχώς δεν μπορώ. Δεν έχω ρευστό για να το αποκτήσω.  

Θεριεύει μέσα μου η ανάγκη για το μνημειώδες γέννημα της λοξής σκέψης του μοναδικού αυτού συγγραφέα.  Είναι πολύ αργά για να κωλυσιεργήσω με αποστολές από την Κω προς την Αθήνα του πολυπόθητου αντικειμένου.  Ο Λωτρεαμόν δεν έγραψε απλώς, έφτιαξε μια πινακοθήκη για τα ανθρώπινα πάθη και μας την παρέδωσε για να θαυμάζουμε και να αναγαλλιάζουμε  μέσα στις εικόνες της.  Έχει και η ασύδοτη πράξη την καταχωνιασμένη ομορφιά της.

Περνούν οι μέρες και θέλω τώρα το βιβλίο. Πάντοτε τώρα και πάντοτε γράφω για να ξεχνώ αυτό το ατέρμονο βασανιστικό «τώρα». Θυμήθηκα την μέθοδο του Κωστή Παπαγιώργη όταν έκλεβε για να ζήσει βιβλία από βιβλιοπωλεία στο Παρίσι. Φθινόπωρο είναι κι εκείνο το παλτό μου με τις μεγάλες τσέπες στέκεται και αδημονεί να το φορέσω. Βλακείες. Δεν είμαι θαρραλέος. Ευτυχώς που υπάρχει αδιάβαστο εκείνο το βιβλίο του Ουίλιαμ Μπλέηκ. Συμβιβασμός. 

ΠΗΓΗ
Read More »

Βρέθηκε χάρτης της «Μέσης Γης» με σημειώσεις του ίδιου του Τόλκιν


Mε αφορμή τα 60 χρόνια από την έκδοση της θρυλικής σειράς  βιβλίων του Τζον Ρόναλντ Ρόιελ Τόλκιν
«Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών» ο εκδοτικός όμιλος Houghton Mifflin Harcourt αποφάσισε να γιορτάσει το έργο του μεγάλου αυτού συγγραφέα δημοσιέυοντας 180 σχέδια του ίδιου του Τόλκιν, που για  πρώτη φορά βλέπουν το φως της δημοσιότητας.



Τα σχέδια κοσμούν την  επετειακή έκδοση με τον τίτλο «The Art of The Lord of the Rings» και τα περισσότερα από αυτά, μάλιστα, δεν θα δημοσιεύονταν ποτέ καθώς ο συγγραφέας τα χρησιμοποιούσε μόνο ως οπτικό βοήθημα για το φανταστικό σύμπαν της  «Μέσης Γης» και είναι αυτό ακριβώς που τα καθιστά μοναδικά.





ΠΗΓΗ
Read More »

Τα 50 βιβλία που πρέπει να διαβάσεις πριν πεθάνεις


50 books to read before you die: αν δεν είχε αυτόν τον τίτλο ο σελιδοδείκτης, δεν θα με παρακινούσε να τον αγοράσω.
Ένα μακρόστενο μεταλλικό αντικείμενο, αρκετά βαρύ, που κάθε άλλο παρά όμορφο είναι, σίγουρα δεν με πείθει για να διακοσμεί τα βιβλία μου. Ωστόσο, έχει αυτήν την πληροφορία χαραγμένη πάνω του που ήθελα να κρατήσω.

Αλήθεια ποια είναι τα πενήντα βιβλία μου προτείνει;


Μεταφράζω έναν έναν τους τίτλους και αντιγράφω εδώ με τη βοήθεια της biblionet (εργαλείο που ελπίζω να μη χαθεί). Τέσσερις τίτλους δεν κατάφερα να βρω στην ελληνική τους μετάφραση και τους αφήνω στα αγγλικά, ως έχουν.

1. Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών (τριλογία),Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν
2. 1984,Τζωρτζ Όργουελ
3. Περηφάνια και προκατάληψη, Τζέιν Όστεν
4. Τα σταφύλια της οργής, Τζων Στάινμπεκ
5. Όταν σκοτώνουν τα κοτσύφια, Χάρπερ Λι
6. Τζείν Έιρ, Σαρλότ Μπροντέ
7. Ανεμορδαμένα ύψη, Έμιλι Μπροντέ
8. Το πέρασμα στην Ινδία,Ε. Μ. Φόρστερ
9. Ο άρχοντας των μυγών,Γουίλιαμ Γκόλντιγκ
10. Ο Άμλετ,Γουίλιαμ Σαίξπηρ
11. A bend in the river, V.S. Naipaul
12. Ο μεγάλος Γκάτσμπυ, Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ
13. Ο φύλακας στη σίκαλη, Τζ. Ντ. Σάλιντζερ
14. Ο γυάλινος κώδων,Σύλβια Πλαθ
15. Θαυμαστός καινούριος κόσμος, Άλντους Χάξλεϋ
16. Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ, Άννα Φρανκ
17. Δον Κιχώτης, Μιγκέλ Ντε Θερβάντες
18. Η Βίβλος
19. The Canterbury tales,Geoffrey Chaucer
20. Οδυσσέας, Τζέιμς Τζόις
21. Ο ήσυχος Αμερικάνος, Γκράχαμ Γκρην
22. Birdsong, Sebastian Faulks
23. Χρήμα, Μάρτιν Έιμις
24. Ο Χάρι Πότερ,Τζ. Κ. Ρόουλινγκ
25. Μόμπι Ντικ, Χέρμαν Μέλβιλ
26. Ο άνεμος στις ιτιές, Κέννεθ Γκρέιαμ
27.Το αστέρι του βορρά - Ο άρχοντας των δύο κόσμων - Ο άρχοντας των δύο κόσμων,Φίλιπ Πούλμαν
28. Άννα Καρένινα, Λέον Τολστόι
29. Η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων, Λιούις Κάρρολ
30. Ρεβέκκα, Δάφνη Ντι Μοριέ
31. Ποιος σκότωσε το σκύλο τα μεσάνυχτα, Μαρκ Χάντον
32. Στο δρόμο, Τζακ Κέρουακ
33. Η καρδιά του σκότους, Τζόζεφ Κόνραντ
34. The way we love now, Anthony Trollope
35. Ο ξένος, Αλμπέρ Καμύ
36. The colour purple, Alice Walker
37. Η ζωή του Πι, Γιαν Μαρτέλ
38. Φρανκενστάιν, Μαίρη Σέλεϊ
39. Ο πόλεμος των κόσμος, Χέρμπερτ Τζορτζ Ουέλλς
40. Άντρες χωρίς γυναίκες, Έρνεστ Χέμινγουεϊ
41. Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ, Τζόναθαν Σουίφτ
42. Χριστουγεννιάτικα κάλαντα, Κάρολος Ντίκενς
43. Χάκλμπερι Φιν, Μαρκ Τουέιν
44. Ροβινσόνας Κρούσους, Ντάνιελ Ντιφόου
45. Στη φωλιά του κούκου, Κεν Κέισι
46. Catch 22, Τζόζεφ Χέλερ
47. Κόμης Μοντεχρίστο, Αλέξανδρος Δουμάς
48. Οι αναμνήσεις μιας γκέισας, Άρθουρ Γκόλντεν
49. Η θεία κωμωδία, Δάντης
50. Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι, Όσκαρ Ουάιλντ

Τα 50 είναι σίγουρα λίγα για να καλύψουν όλες τις αναγνωστικές προτιμήσεις. Υπάρχουν όμως και τα 100 καλύτερα του 20ού αιώνα εδώ.

Όμως, το βιβλίο με  τα 1001 βιβλία που πρέπει να διαβάσεις πριν πεθάνεις, σίγουρα έχει πολλά να μας πει.


ΠΗΓΗ
Read More »

Δέκα συν ένα, νέα βιβλία για το φθινόπωρο



Δέκα συν ένα - νέα - βιβλία για το φθινόπωρο, από δέκα εκδοτικούς οίκους. 

Ορισμένα εξ αυτών με ένα κάποιο ειδικό βάρος - όπως το κύκνειο άσμα του Μένη Κουμανταρέα- ή το τελευταίο μυθιστόρημα του Μισέλ Ουελμπέκ, που κυκλοφορεί στα ελληνικά το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου. 

Αλλά και η νέα Καρυστιάνη, ο νέος Νόλλας, το Booker του 2014, Ρίτσαρντ Φλάναγκαν. 

Μισέλ Ουελμπέκ «Υποταγή» (εκδόσεις Εστία)
(μυθιστόρημα, μετάφραση Λίνα Σιπητάνου)

  
«Είναι η υποταγή», είπε απαλά ο Ρεντιζέ. «Η ανατρεπτική και απλή ιδέα, που ως τότε δεν είχε ποτέ εκφραστεί με τόση δύναμη, ότι το απόγειο της ανθρώπινης ευτυχίας έγκειται στην απόλυτη υποταγή».

Το νέο πολυσυζητημένο μυθιστόρημα του αιρετικού (κατά άλλους, προφητικού) Ουελμπέκ, που σήκωσε θύελλα στη Γαλλία - πέραν όλων των άλλων, εξαιτίας και της σοκαριστικής σύμπτωσης ότι 24 ώρες μετά την κυκλοφορία του στη Γαλλία έγινε η επίθεση στο Charlie Hebdo- κυκλοφορεί στην Ελλάδα το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου. 

Γαλλία, 2022.

Στην εξουσία έρχεται ένας μουσουλμάνος Πρόεδρος.

Οι συντηρητικοί και οι σοσιαλιστές υποστήριξαν το κόμμα του για να αποτρέψουν την άνοδο της ακροδεξιάς Μαρίν Λε Πεν στην προεδρία.

Ο μουσουλμάνος Πρόεδρος ωστόσο, καταργεί τη θρησκευτική ελευθερία και επιβάλλει την μαντήλα ως υποχρεωτική, όπως και την πολυγαμία.

Ένας άντρας ακολουθεί πανεπιστημιακή καριέρα.

Η διδασκαλία τον ενδιαφέρει ελάχιστα, προσδοκά μια βαρετή αλλά ήρεμη ζωή, μακριά από τα μεγάλα ιστορικά δρώμενα.

Ωστόσο, οι δυνάμεις που δρουν στη χώρα έχουν διασπάσει το πολιτικό σύστημα, επιφέροντας τελικά την κατάρρευσή του.

Αυτή η εσωτερική ρήξη χωρίς αναταράξεις, χωρίς αληθινή επανάσταση, εξελίσσεται σαν εφιάλτης.


Μένης Κουμανταρέας «H Σειρήνα της ερήμου» (εκδόσεις Πατάκη) 


Μια ιστορία μέσα σε μια άλλη ιστορία κι ένα βιβλίο μέσα σε ένα άλλο βιβλίο.

Το κύκνειο άσμα του Κουμανταρέα - που βρέθηκε στο αρχείο του έτοιμο προς έκδοση - είναι μία νουβέλα ή αλλιώς, ένα σύντομο μυθιστόρημα, που με άξονα τη γραφή και τη συγγραφική ιδιότητα αναπτύσσει μια ευρηματική αφήγηση γεμάτη απρόοπτα και εκπλήξεις, με έντονο το εξωτικό στοιχείο της Ανατολής, τη λεπτή ειρωνεία και το εκλεπτυσμένο χιούμορ.

«Νεότερος είχα προγραμματίσει ένα ταξίδι στη Βόρεια Αφρική με συναδέλφους και φίλους. Επρόκειτο ν’ αρχίσουμε από το Μαρόκο πηγαίνοντας προς ανατολάς, Αλγερία, Τυνησία, Λιβύη, καταλήγοντας στην Αίγυπτο. Κάθε χώρα είχε τη μυθολογία της, από τον Πολ Μπόουλς, τον Αλμπέρ Καμύ ως τους Καβάφη, Ντάρρελ και Τσίρκα. […] Ένας μηνίσκος στο αριστερό μου γόνατο έγινε η αιτία να ακυρώσω το ταξίδι. Κυκλοφορούσα με μπαστούνι, την ίδια στιγμή που οι άλλοι ταξίδευαν. Περίμενα με ανυπομονησία τους παρ’ ολίγο συνταξιδιώτες μου για ν’ ακούσω από το στόμα τους τα όσα είχα χάσει ο ίδιος. Οποία απογοήτευση! Πόσο χλωμές και ανούσιες οι περιγραφές τους, τυπικές και συμβατικές. Μου φαίνονταν έτσι εμένα που είχα στερηθεί την εμπειρία ή ήταν στ’ αλήθεια
τουριστικές; Ό,τι και να συνέβαινε, τότε κατάλαβα πόσο ανίκανοι είναι πολλοί άνθρωποι να αφηγηθούν. Και πολύ φοβάμαι, δεν ξέρω αν συμφωνείτε και εσείς, ότι αυτό οφείλεται στο ότι είναι ανίκανοι και να αισθανθούν».


Δημήτρης Νόλλας «Μάρμαρα στη μέση» (εκδόσεις Ίκαρος)


Μετά το Ταξίδι στην Ελλάδα (Κρατικό βραβείο Μυθιστορήματος 2014), το βιβλίο αυτό αποτελεί το δεύτερο μέρος της τριλογίας Δύσκολοι καιροί.

Στις ιστορίες παραδίδονται συνήθως όλα όσα διαδραματίστηκαν στο παρελθόν, εκείνα που έγιναν προτού ακόμη ειπωθεί ή γραφτεί η πρώτη λέξη της ιστορίας, όπως ιεροτελεστίες, αινίγματα, οράματα, σχέδια και ενύπνια, όχι μόνον του συγγραφέα αλλά και των συγγενών και φίλων του, και κυρίως εκείνου που αφηγήθηκε στον συγγραφέα όλα αυτά τα άδηλα και τα κρύφια αλλά και τα ακατάληπτα των ανθρώπων, που έρχονται να βρουν τη θέση τους στο κείμενο.

Αρκεί η ανάγνωση όλων όσα συνθέτουν την ιστορία να γίνεται με μια στοιχειώδη επιφύλαξη, όπως ακριβώς κάνει κι ένας σώφρων άνθρωπος μπροστά σε μια σακούλα ξέχειλη συνταγογραφημένα φάρμακα.

Όταν δε υπεισέρχεται η μυθοπλασία, στο συγκεκριμένο μάλιστα παράδειγμα, όταν μετά από ικεσίες και κλάματα αλλά και 2-3 βιαστικά τσαλακωμένα χαρτονομίσματα, το εξεταστικό βλέμμα του πελάτη έλκεται και αγάλλεται από δυο κουτιά HIPNOSEDON ικανά να ξαποστείλουν έναν γάιδαρο, τα οποία έχει στριμώξει ο φαρμακοποιός επιδέξια και με ένοχες ματιές ανάμεσα στα άλλα φάρμακα, το παρελθόν γίνεται ακόμη πιο δύσκολο, επειδή πρέπει να το επιλέξεις, και ασφαλώς είναι καλό να κρατάει κανείς μια απόσταση από τα αφηγούμενα κι απ' αυτόν που τα αφηγείται.

Το ιστορικό γεγονός δεν αποτυπώνεται όπως ένα γαλάζιο βουνό σε μια πολαρόιντ, γι' αυτό και δεν υπάρχει εκτός της επιλογής του αναγνώστη.

Το παρελθόν ιστορείται και ξαναϊστορείται.

Συντίθεται από επιστρώσεις αφηγηματικές επάλληλες, εκδοχή πάνω στην εκδοχή, όπως παλίμψηστο που γράφτηκε και ξαναγράφτηκε ή κύμα που πήγε κι ήρθε αθόρυβα πάνω σε κροκάλες λειαίνοντάς τες, έως ότου επανεμφανιστεί το ίδιο γεγονός και πάλι.

Αρχές της τελευταίας δεκαετίας του περασμένου αιώνα και το σημαντικότερο που διαδραματίζεται στην ανά χείρας ιστορία - μυθιστορηματική συνέχεια του Ταξιδιού στην Ελλάδα - είναι πως εκείνο το μαγικό, το αστραφτερό καράβι «Ω, υπερωκεάνειο τραγουδάς και πλέχεις/οι αύρες μας εγνώρισαν και λύνουν τα μαλλιά τους» συνεχίζει πάντα να πλέχει μέσα στη νύχτα.

Γεμίζοντας με φως τριγύρω του τα πάντα. (Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).


Ναθάνιελ Φίλμπρικ «Στην καρδιά της θάλασσας» (εκδόσεις Ωκεανίδα)


Η αληθινή επική ιστορία που ενέπνευσε στον Χέρμαν Μέλβιλ τον Μόμπι - Ντικ.

Η τραγωδία του φαλαινοθηρικού Έσσεξ ήταν τόσο γνωστή στην εποχή της όσο είναι σήμερα η ιστορία του Τιτανικού.

Το 1819 το Έσσεξ ξεκίνησε από το νησί Ναντάκετ της Μασαχουσέτης, στον Ατλαντικό, για ένα συνηθισμένο ταξίδι, να κυνηγήσει φάλαινες.

Δεκαπέντε μήνες αργότερα, βαθιά στο Νότιο Ειρηνικό, μια εξαγριωμένη φάλαινα εμβόλισε και βύθισε το πλοίο.

Οι είκοσι άντρες του πληρώματος, φοβούμενοι τους κανίβαλους στα νησιά προς τα δυτικά, μπήκαν σε τρεις μικρές βάρκες και ξεκίνησαν για τη Νότια Αμερική, 3.000 μίλια μακριά.

Μετά από μια οδύσσεια τριών μηνών, μόνο οκτώ είχαν μείνει ζωντανοί...

Ένα αφήγημα (544 σελίδων) που κέρδισε το μεγάλο αμερικανικό βραβείο National Book Award.

Γυρίστηκε ταινία από τον Ρον Χάουαρντ και στις ελληνικές αίθουσες βγαίνει στις 31 Δεκέμβριου. 


Φίλιπ Κ. Ντικ «Το ηλεκτρικό πρόβατο» (εκδόσεις Κέδρος)
(Μετάφραση Δημήτρης Αρβανίτης) 


Ο πιο πρόσφατος παγκόσμιος πόλεμος έχει αφήσει τη Γη διαλυμένη.

Από τα συντρίμμια ενός κόσμου πλημμυρισμένου από ραδιενεργή σκόνη αναδύεται ο Ρικ Ντέκαρντ, κυνηγός επικηρυγμένων ανθρωποειδών.

Ονειρεύεται να αποκτήσει ένα ζώο, πανάκριβο σύμβολο κοινωνικής καταξίωσης στην καινούργια εποχή.

Το ηλεκτρικό πρόβατο που έχει στην κατοχή του, μια σχεδόν τέλεια απομίμηση πραγματικού, τον καταθλίβει.

Ώσπου ο Ρικ καλείται να σκοτώσει έξι εξελιγμένα ανθρωποειδή Nexus - 6 ένα μεγάλης αμοιβής…

Το καλειδοσκοπικό αυτό μυθιστόρημα ενέπνευσε την ταινία Blade Runner.


Ιωάννα Καρυστιάνη «Το Φαράγγι» (εκδόσεις Καστανιώτη)


Το 2011 ήταν «Ο καιρός σκεφτικός», τα διηγήματα.

Είχαν προηγηθεί τα μυθιστορηματικά «Σακιά» (2010).

Τώρα έρχονται επτά αδέλφια - όσα και τα παιδιά στην πατρική οικογένεια της Καρυστιάνη - που σχεδιάζουν,  σήμερα, σε χρόνο παρόντα, να διαβούν το φαράγγι, να κάνουν την καθαρτήρια κατάβαση.

Πρόσωπα «αληθινά», από εκείνα που με τόση μαεστρία ξέρει να «γεννάει» η Καρυστιάνη.

Κυριακή, 11 Μαΐου 2014.

Βαρδής, Γεράσιμος, Ευδοκία, Ινώ, Ελισαίος, Θεώνη και Αργύρης ξοδεύουν μαζί την ανοιξιάτικη μέρα.

Ποια η σχέση των επτά;

Ποιος ο λόγος της συνάντησης;

Γιατί σε μέρος απόμακρο και ασύχναστο;

Η ημερομηνία εντάσσει αναπόφευκτα στο μυθιστόρημα τη στενοχώρια της εποχής, χωρίς όμως να επισκιάζει ή να κουκουλώνει τα ανθεκτικά βάρη που σέρνονται στη σκιά. Η απέριττη, αδρή και τραχιά φύση, δίχως ευκαιρίες για ρεμβασμούς και προσχήματα για περισπασμούς, τα φέρνει στο επίκεντρο.

Ποιο το βάρος της αποκάλυψης και ποιο της αποσιώπησης ενός μυστικού;

Οι επτά θα μιλήσουν μεταξύ τους ανοιχτά ή όχι;

Το φαράγγι είναι τα σωθικά τους, τα σωθικά μας.

Ο Αργύρης Λιόδης ούτε στη μέση του πουθενά, δίχως ξένα αφτιά παρόντα, μπορούσε να φωνάξει τα ονόματα των έξι, να τους σιμώσει μαζεμένους, να τους κοιτάξει επιτέλους κατάματα, για να λάβει τη δύναμη και να τολμήσει έστω δυο λόγια για τα ξερά γεγονότα.

Δυο λόγια για τα ξερά γεγονότα δεν επιχείρησε ούτε σε αργοπορημένες επιστολές, γιατί στο παρελθόν όποτε λιποψυχούσε και ήθελε να τους τα γράψει, τελικά λιποψυχούσε και στην ιδέα του γραμμένου χαρτιού.

Θα του έλειπαν και τα βλέμματά τους μόλις μάθαιναν, κι αυτός είχε την ελπίδα και την ανάγκη να κουρνιάσει στα μάτια τους.

Αλλά επί είκοσι εννιά χρόνια έξι άλλα ζευγάρια μάτια τον εμπόδιζαν, όλα σκοτεινές κόπιες του συμβολαίου με τις εφτά, μαζί με τη δική του, υπογραφές, να μην πατηθεί ο όρκος σιωπής εκείνης της νύχτας.


Μπρις Ντ’ Τζ. Πάνκεϊκ «Τριλοβίτες» (εκδόσεις Μεταίχμιο)
(Μετάφραση Γιάννης Παλαβός)


Τα δώδεκα - σκληρά - διηγήματα του Μπρις Ντ’ Τζ. Πάνκεϊκ αποτυπώνουν το αφιλόξενο φυσικό περιβάλλον και τις αντιξοότητες της ζωής στη γενέτειρά του, τη Δυτική Βιρτζίνια.

Οι ήρωές του είναι αγρότες, ανθρακωρύχοι, ξεπεσμένοι πυγμάχοι, μέθυσοι, νέοι που ασφυκτιούν στην ύπαιθρο, άνθρωποι εγκλωβισμένοι που ξεσπούν σε πράξεις τυφλής βίας. 

Το Ροκ Καμπ μοιάζει με πόλη - φάντασμα.

Ο μελαγχολικός κόσμος του αποδίδεται με γλώσσα λιτή, κοφτή, σαρκαστική. 

Ο Πάνκεϊκ γεννήθηκε το 1952 και αυτοκτόνησε το 1979, σε ηλικία είκοσι επτά ετών.

Η αυτοκτονία του ανέκοψε πρόωρα μια πολλά υποσχόμενη συγγραφική πορεία.

Ωστόσο, και μόνο τα δώδεκα διηγήματα που πρόλαβε να ολοκληρώσει αρκούν ώστε σήμερα να θεωρείται «ένας από τους πέντε καλύτερους διηγηματογράφους των τελευταίων πενήντα ετών» (Guardian).


Ρίτσαρντ Φλάναγκαν «Το μονοπάτι για τα βάθη του Βορρά» (εκδόσεις Ψυχογιός)
(Μετάφραση Γιώργος Μπλάνας) 


Βραβευμένο με το Man Booker το 2014, το μυθιστόρημα Φλάναγκαν  εκκινεί από ένα πραγματικό επεισόδιο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, την κατασκευή του «σιδηροδρόμου θανάτου» μεταξύ Ταϊλάνδης και Βιρμανίας από τους αιχμαλώτους πολέμου που κρατούνται σ’ ένα ιαπωνικό στρατόπεδο, και μεταβαίνει από εκεί στην σύγχρονη Αυστραλία, και από τις εμπειρίες του χειρουργού Ντορίγκο Έβανς και των συγκρατουμένων του σε εκείνες των φρουρών τους - πάντοτε, όμως, υπό την σκιά μιας παθιασμένης και αδιέξοδης ερωτικής σχέσης.

Ένα μυθιστόρημα για τις πολλές μορφές του έρωτα και του θανάτου, του πολέμου και της αλήθειας, ένα μυθιστόρημα για έναν άντρα που επιβιώνει, ωριμάζει, ευημερεί, μόνο και μόνο για να ανακαλύψει ότι στη ρίζα της ύπαρξής του βρίσκεται η απώλεια.

Αύγουστος 1943.

Ο Αυστραλός χειρουργός Ντορίγκο Έβανς νιώθει να τον στοιχειώνει ακόμη, ύστερα από δύο χρόνια, η παθιασμένη σχέση του με τη γυναίκα του θείου του.

Η ζωή του σ’ ένα ιαπωνικό στρατόπεδο αιχμαλώτων πολέμου στον Σιδηρόδρομο του Θανάτου που συνδέει την Ταϊλάνδη με τη Βιρμανία δεν είναι παρά ένας καθημερινός αγώνας να προστατεύσει τους άντρες του από το ξύλο, την πείνα και τη χολέρα.

Μέχρι την ημέρα που λαμβάνει ένα γράμμα που θα τον αλλάξει για πάντα.


François Taillandier «H γραφή του κόσμου» (εκδόσεις Πόλις)
(Μετάφραση Αλεξάνδρα Κωσταράκου)


Έκτος αιώνας μετά Χριστόν.

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία της Δύσης έχει καταρρεύσει, δίνοντας τη θέση της στα ασταθή «βαρβαρικά» βασίλεια.

Η Κωνσταντινούπολη, ωστόσο, δεν εγκαταλείπει την ελπίδα ανάκτησης των χαμένων εδαφών.

Στην καρδιά αυτής της ταραγμένης εποχής, που σπαράσσεται από θρησκευτικές έριδες, δύο ιστορικά πρόσωπα θα προσπαθήσουν να ανοίξουν τον δρόμο για μια καινούργια κοινωνία.

Ο Κασσιόδωρος, Ρωμαίος από παλιά γενιά, διανοούμενος και κρατικός αξιωματούχος που πέρασε στην υπηρεσία του Οστρογότθου Θεοδώριχου, του νέου κυρίαρχου της Ιταλίας, προωθεί μια πολιτική ειρήνης, ανεκτικότητας και ανάμειξης των πληθυσμών. Όταν τα σχέδιά του συντρίβονται από την τυραννική εξουσία και τον πόλεμο, αποσύρεται από τα εγκόσμια και ιδρύει ένα μοναστήρι, το Βιβάριο, αφιερωμένο στη διατήρηση της αρχαίας κουλτούρας, κοσμικής και ιερής.

Η Θεολίνδα, νεαρή Γερμανίδα πριγκίπισσα αρραβωνιασμένη με έναν Φράγκο βασιλιά, το σκάει στα δεκαέξι της χρόνια για τη βόρεια Ιταλία, όπου προσφέρει τον εαυτό της στον βασιλιά των Λογγοβάρδων Αυθάριο. Θα αποδειχθεί βασίλισσα δυναμική, τολμηρή, και θα παίξει αποφασιστικό πολιτικό ρόλο, προσπαθώντας να εδραιώσει τις λογγοβαρδικές κατακτήσεις μέσω μιας μυστικής συμμαχίας με τον πάπα Γρηγόριο τον Μεγάλο.

Αυτή η περίοδος είναι επίσης πολυμήχανη και γεμάτη πλούτο.

Ο Ιουστινιανός στη Κωνσταντινούπολη χτίζει την Αγία Σοφία, ο Χλωδοβίκος ιδρύει στη Γαλατία τη φραγκική δυναστεία, ο Βενέδικτος της Νουρσίας οργανώνει τη μοναστική ζωή στη Δύση.

Ένας μοναχός ονόματι Διονύσιος καταρτίζει ένα ημερολόγιο ξεκινώντας από τη γέννηση του Χριστού…

Στο εξώφυλλο

Zavattari: Η Θεοδελίνδα παρακολουθεί τις πρώτες εργασίες ανέγερσης του καθεδρικού ναού της πόλης Μόντσα· λεπτομέρεια της Θεοδελίνδας και μιας κυρίας της συνοδείας της (τοιχογραφία του καθεδρικού ναού της πόλης Μόντσα, 15ος αιώνας)


Σβετλάνα Αλεξίεβιτς «Μαγεμένοι από τον θάνατο. Ρωσία, 1989: Η αυτοκτονία ως πολιτικό φαινόμενο» (εκδόσεις Πατάκη)
(Μετάφραση Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου) 

Το φετινό Νόμπελ Λογοτεχνίας, της Σβετλάνα Αλεξίεβιτς θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά περί τα τέλη Νοεμβρίου.

Στο βιβλίο της  η λευκορωσίδα συγγραφέας και δημοσιογράφος δίνει το λόγο στους ανθρώπους που βίωσαν την απόλυτη διάψευση του κομμουνιστικού πειράματος, σε εκείνους που υπήρξαν, συχνά με την ενθουσιώδη συγκατάθεσή τους, πειραματόζωα και θύματα   μιας εγκληματικής ουτοπίας, ενός συστήματος στηριγμένου στο ψεύδος, στις αυταπάτες και στο φόβο.

«Η αυτοκτονία ως ατομικό φαινόμενο πάντα υπήρχε στη Ρωσία. Όμως κατά καιρούς έγινε ένα κοινωνικό φαινόμενο», έγραφε ο φιλόσοφος Νικολάι Μπερντιάεφ. Και η Σβετλάνα Αλεξίεβιτς προσθέτει: «Και πολιτικό φαινόμενο».


Ορχάν Παμούκ «Κάτι παράξενο στο νου μου» (εκδόσεις Ωκεανίδα)


Το νέο βιβλίο του αγαπημένου νομπελίστα τούρκου συγγραφέα Ορχάν Παμούκ θα κυκλοφορήσει στην Ελλάδα τον Δεκέμβριο. Το εξώφυλλο είναι βασισμένο στην Αγγλική έκδοση και σε ένα σχέδιο του ίδιου του συγγραφέα.

ΠΗΓΗ

Read More »

Μια φορά στα 160 χρόνια γεννιέται Αρθούρος Ρεμπώ

  

 "Σε ποταμούς ατάραχους καθώς αργοκατέβαινα, 
Μ' αφήκαν αρυμούλκητο οι αγγαρεμένοι άνθρωποι:
Κάποιοι έξαλλοι Ερυθρόδερμοι, γυμνούς αφού τους κάρφωσαν 
Στα παρδαλά τους ξόανα, τους τόξευαν κατόπι..." 
Από το Μεθυσμένο Καράβι 

Σαν σήμερα το 1854 γεννιέται ο κακοτράχαλος, χαρισματικός διερμηνέας του ουρανού και της κόλασης. 

Πειθαρχία στο παραλήρημα, μεγαλείο στην παρακμή, διαύγεια στην παραίσθηση, τρυφερότητα στην κτηνωδία: μια φορά στα 160 χρόνια γεννιέται τέτοιος κακοτράχαλος, προνομιακός συνομιλητής του Ύψους και της Κόλασης, ταυτοχρόνως. 

Αρθούρος Ρεμπώ, γιος μιας ψυχρής και ακούρνιαχτης χωρικής και ενός στρατιωτικού, γέννημα της Σαρλβίλ, παιδί – θαύμα τότε και τώρα · δεν ήταν το αγοράκι με το νόστιμο κούρεμα και το φλοτάν μαντήλι που έχουμε συνηθίσει στην πολυχρησιμοποιημένη φρόνιμη φωτογραφία του.  

Δεν ήταν παιδί για συζήτηση και παιχνίδια. Ο φόβος και ο τρόμος των δασκάλων του, μια μεγαλοφυής αλαφροϊσκιωτη μηχανή που σαρώνει μαθητικά βραβεία και αλαφιάζει το διδακτικό προσωπικό με τα ακατανόητα που ρωτάει και σκαλίζει. Και με το συνήθειο να το σκάει από το σπίτι. Μία, δυο, τρεις.  

 Την τρίτη φορά, τα πράγματα είναι σκληρά. Στιχοπλόκος, ετών 16, εξαφανίζεται λίγο μετά την κήρυξη του Γαλλοπρωσικού πολέμου και της εισβολής των Γερμανών στο χωριό του. Από κοντά και η εξέγερση της Κομμούνας.  


 "Τα γράμματα του χρωστάνε την εικονοποιία και τον όρο συναισθησία, το φαινόμενο μίξης των αισθήσεων για την περιγραφή γεγονότων, να μπορείς να ακούς τη γεύση, να μυρίζεις το χρώμα, να χαϊδεύεις την ιδέα, του χρωστάνε τον ελευθερωμένο στίχο μακριά από τα κανονιστικά δεσμά της ομοιοκαταληξίας." 

Βράδια στο Παρίσι του Φεβρουαρίου του 1871, ένας όμορφος ξανθός νεαρός με διαπεραστικό βλέμμα τριγυρίζει μόνος, τρώει απ' τα σκουπίδια, κοιμάται στον δρόμο, βιάζεται από τους στρατιώτες ενός τάγματος και επιστρέφει στη Σαρλβίλ γονατισμένος, ημιθανής και «άλλος».   

Ο «άλλος» μιλάει μόνος, αφηγείται ανατριχιαστικές ιστορίες σε περαστικούς, δεν πλένεται, δεν τρώει, ουρλιάζει βρίζοντας τον Θεό, πιστεύει ότι η θέωση κρύβεται στο σημείο που γεφυρώνει το καλό και το κακό, αλλά εξακολουθεί να γράφει.   

Και ξέρει ότι πρέπει να απευθυνθεί στον –μέτριο- απ' ό,τι αποδείχθηκε ποιητή, πλην διακεκριμένο της εποχής του, Πολ Βερλέν. Και του στέλνει την τελειότητα σ' ένα γράμμα που μέσα του κλείνει ένα Μεθυσμένο Καράβι. Τον θαύμαζε, λένε, αλλά η ιστορία έχει να πει τα δικά της.

 Η μηχανή που φτύνει βαριά ποίηση από τη Σαρλβίλ γύρευε μια χαραμάδα για να μπει στα παρισινά σαλόνια και να σπείρει με άνεση το χάος, να απορρυθμίσει όλες τις αισθήσεις, να ουρλιάζει «σκατά!» στις φιλολογικές συγκεντρώσεις, τρομοκρατώντας τα αξιοσέβαστα διακεκριμένα «τίποτα» του καιρού του, όπως ο Ατάλ και ο Μερά.  

 Βρώμικος, κουρελής, μεγαλοφυές φρικιό με κορδόνι στον λαιμό αντί γραβάτας, 17 χρονών ερωτευμένος (;) με τον Βερλέν, να κυλιέται γυμνός σε παράκρουση στους βάλτους και τα σκοτεινά στενά, μαχαιροβγάλτης, αλαφροΐσκιωτος, ψειριάρης, βρωμερός ταραχοποιός, προφήτης, άξιος υπόκλισης από τουλάχιστον 3 επιστήμες.   


Τα γράμματα του χρωστάνε την εικονοποιία και τον όρο συναισθησία, το φαινόμενο μίξης των αισθήσεων για την περιγραφή γεγονότων, να μπορείς να ακούς τη γεύση, να μυρίζεις το χρώμα, να χαϊδεύεις την ιδέα, του χρωστάνε τον ελευθερωμένο στίχο μακριά από τα κανονιστικά δεσμά της ομοιοκαταληξίας.   

Για τον καιρό που πίστεψε ότι ήταν προφήτης, προφήτεψε σωστά και ανάγκασε τη λογοτεχνία να βρει νέους όρους για να τον ακολουθήσει και την ψυχανάλυση να ψαχτεί για να τον καταλάβει. 


Μόνο που δεν ήθελε να είναι αυτός που ήταν και πέρασε όχι μία, αλλά πολλές εποχές στην κόλαση, νεκροτομώντας την εποχή και τον άνθρωπο – ως ιδέα και υλική κατασκευή – και ανακαλύπτοντας μαστουρωμένος ακριβέστατα εργαλεία μετάφρασης των εποχών που έρχονταν.  

 Απορρυθμισμένος, διφυής, ικανός για το θαύμα και την τραγωδία, μια συναισθηματική εγκυκλοπαίδεια σε μορφή νάρκης, να περιφέρεται στα χαμαιτυπεία της εποχής μαχαιρώνοντας τα δάχτυλα του κακόμοιρου εραστή του – «άπλωσε λίγο τα χέρια σου πάνω στο τραπέζι. Θέλω να κάνω ένα πείραμα»- τα έγραψε όλα, όσα πέρασαν, όσα έμειναν κι όσα ήρθαν, από τα 15 έως τα 18 του. Και μετά έγινε αυτό που σιχαινόταν: χειρώνακτας.  

 «Αν συνέχιζα με την ποίηση, θα τρελαινόμουν», θα γράψει χρόνια μετά στην αδελφή του, Ιζαμπέλ, αναζητώντας την τύχη του από το Λονδίνο και τις Βρυξέλλες, μέχρι τα λατομεία της Κύπρου και την Αβησσυνία.   

Ο άγριος εξευτελιστικός έρωτας με τον Βερλέν, οι πυροβολισμοί, το κυνηγητό, οι φυλακές, οι ατιμώσεις, η κοινωνική κατακραυγή, ωσάν να μην υπήρξαν.   

«Τι σημασία έχουν όλα αυτά τώρα; Χέσε την ποίηση!», θα απαντήσει με προκλητική ενάργεια σε κάποιον που του εξέφρασε παράπονο και απορία για το ότι εγκατέλειψε το ποιητικό του έργο.  

 «Θα μπορούσα να παντρευτώ, λες, στο σπίτι σου την επόμενη άνοιξη;... Νομίζεις ότι θα μπορούσα να βρω μια γυναίκα διατεθειμένη να γυρίσει μαζί μου εδώ κάτω;», γράφει στην πάντα απόμακρη μητέρα του, Βιταλί Κυίφ, πρόωρα γερασμένος στα 33 του.  

 Όχι. Ο γάμος δεν είναι για προφήτες. Ο «άλλος» εαυτός, ο πολύ σίγουρος για την προδοσία του, τον εκδικείται, κλοτσώντας το δεξί του γόνατο. Το πόδι κόβεται από τη ρίζα, όμως, ο καρκίνος πολύ σύντομα θα τυλίξει όλο του το σώμα.  

 Πεθαίνει πριν συμπληρώσει τα 37 του, κηδεύεται στη Σαρλβίλ και κανείς δεν νιώθει την ανάγκη να εκφωνήσει επικήδειο. Έτσι κι αλλιώς, ο θρύλος του, που από καιρό είχε θεριέψει στο Παρίσι, τον ήθελε νεκρό πολύ νωρίτερα από το πραγματικό του τέλος.  

 Θα τον αγαπούσαν αργότερα. Όταν, οι κριτικοί θα μπορούσαν να απολαύσουν το έργο του, χωρίς να χρειαστεί να υποστούν τις βίαιες αντιδράσεις του και όταν η χαραγμένη στο μνήμα του παράκληση της αδελφής του να προσευχηθεί ο κόσμος για την ψυχή του θα έβρισκε ανταπόκριση στους επαγγελματίες αντιδραστικούς.   

Αλλά, το «εγώ» που είναι ο «άλλος», που έχει μέσα του όλα τα αντίθετα, σπανίως ερμηνεύεται σωστά, από τα άλλα που ήθελε να πει ο ποιητής.  

ΠΗΓΗ 

Read More »

Ο Πάπυρος Δερβενίου στον κατάλογο της Unesco


Η πρώτη ελληνική εγγραφή στο Διεθνή Κατάλογο του Προγράμματος της Unesco «Μνήμη του Κόσμου» (Memory of the World) είναι πλέον γεγονός, καθώς η Διεθνής Συμβουλευτική Επιτροπή του Προγράμματος, που συνεδρίασε στο Αμπού Ντάμπι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από τις 4 έως τις 6 Οκτωβρίου, αποφάσισε την εγγραφή του Πάπυρου του Δερβενίου στον Διεθνή Κατάλογο του Προγράμματος της Unesco «Μνήμη του Κόσμου».

Η υποβολή του φακέλου της υποψηφιότητας έγινε από την πρόεδρο της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την Unesco, Αικατερίνη Τζιτζικώστα, βάσει προτάσεως της Ελληνικής Επιτροπής για το Πρόγραμμα «Μνήμη του Κόσμου», πρόεδρος της οποίας είναι ο Ομότιμος Καθηγητής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Παναγιώτης Νικολόπουλος. Για την επιστημονική τεκμηρίωση της υποψηφιότητας, η Επιτροπή συνεργάστηκε με την Διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, Πολυξένη-Αδάμ Βελένη.

Πρόκειται για ένα σημαντικό γεγονός που θα συμβάλει στην περαιτέρω ανάδειξη, στη διαφύλαξη και προώθηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, αποτελώντας ταυτόχρονα προστιθέμενη αξία για την εξωστρέφεια που τόσο ανάγκη έχει η Ελλάδα. Το Πρόγραμμα της Unesco «Μνήμη του Κόσμου» θέτει ως βασικό στόχο τη διαφύλαξη, έναντι της φθοράς και της λήθης, και την ανάδειξη, μέσω της συντήρησης και της διασφάλισης πλήρους προσβασιμότητας, της τεκμηριωμένης κληρονομιάς της ανθρωπότητας (ήτοι χειρογράφων, εικονογραφήσεων, αρχείων, ντοκουμέντων, ταινιών κτλ.).

Ο Πάπυρος του Δερβενίου αποτελεί το αρχαιότερο σωζόμενο αναγνώσιμο «βιβλίο» της Ευρώπης. Χρονολογείται μεταξύ 340 και 320 π.Χ.. Ωστόσο, το περιεχόμενό του φέρεται να αναπαράγει προγενέστερο κείμενο που ανάγεται μεταξύ 420 και 410 π.Χ.

Το εύρημα είναι κομβικής σημασίας για τη μελέτη της αρχαίας ελληνικής θρησκείας και φιλοσοφίας, καθώς αποδεικνύει την πρώιμη χρονολόγηση των Ορφικών ποιημάτων και προσφέρει μια ιδιαίτερη εκδοχή της Προσωκρατικής φυσικής. Αποτελεί, επίσης, παρακαταθήκη για όλη την ανθρωπότητα, καθώς αντανακλά οικουμενικές αξίες και επιχειρεί να δώσει απαντήσεις σε πανανθρώπινα και διαχρονικά ερωτήματα που σχετίζονται με την ερμηνεία του κόσμου, τη μεταθανάτια ζωή και τη συγκρότηση ευνομούμενων κοινωνιών.

Ο Πάπυρος ανακαλύφθηκε το 1962 στο Δερβένι Θεσσαλονίκης στη νεκρική πυρά τάφου, από πλούσια κτερισμένη συστάδα τάφων των ύστερων κλασικών χρόνων. Διασώθηκε, αν και κατακερματισμένος, επειδή απανθρακώθηκε μερικώς.

Η σημασία του αναγνωρίστηκε αμέσως από τον ανασκαφέα Πέτρο Θέμελη και κατόπιν από τον αρχαιολόγο Χαράλαμπο Μακαρόνα, ενώ ο Αυστριακός ειδικός Α. Φάκελμαν ξετύλιξε αμέσως τον κύλινδρο και τοποθέτησε τα σπαράγματα σε υπόστρωμα από στυπόχαρτο, το οποίο συμπιέστηκε μεταξύ δύο υαλοπινάκων, που κατόπιν σφραγίστηκαν.

Ο Πάπυρος έχει χαρακτηριστεί ως «η σημαντικότερη νέα μαρτυρία για την αρχαία ελληνική φιλοσοφία και θρησκεία που εμφανίστηκε από την εποχή της Αναγέννησης», αλλά παράλληλα και «η πιο δύσκολη στην κατανόησή της».


ΠΗΓΗ
Read More »

Ένας καθόλου πρακτικός αλλά ιδιαίτερος τρόπος για να οργανώσετε τη βιβλιοθήκη σας


Σκεφτείτε το βιβλίο. Όχι το αγαπημένο σας βιβλίο, αυτό με τη γενναία ηρωίδα και τη συγκινητική ανατροπή στην ιστορία. Όχι, ούτε αυτό που θα μεταφερθεί στην μεγάλη οθόνη μέσα στη χρονιά. Απλά ένα παλιό βιβλίο -το φυσικό αντικείμενο που περιέχει αυτά τα γράμματα και τις λέξεις που σας έκαναν να το λατρέψετε και να μιλάτε για ώρες για αυτό.

Η καλλιτέχνης Gali Cnaani, η οποία εργάζεται κυρίως με υφαντά, δεν είχε σκεφτεί ποτέ τα βιβλία ως φυσικά αντικείμενα. Μέχρι που εργάστηκε σε μια έκθεση στο Τελ Αβίβ η οποία επικεντρωνόταν στην «κατασκευή και την αποδόμηση». Αυτή η θεματική την οδήγησε στο να παρατηρήσει προσεκτικά τη βιβλιοθήκη της, η οποία ήταν οργανωμένη με τον συνήθη, λειτουργικό τρόπο, δηλαδή με τα βιβλία τοποθετημένα σε σειρά πάνω στα ράφια, με τις ράχες τους προς τα έξω.

Επειδή λοιπόν τα βιβλία είναι φυσικά αντικείμενα και, ταυτόχρονα, σκάφη πληροφορίας και ουσίας, η Cnaani σκέφτηκε να ανακατασκευάσει τη βιβλιοθήκη της ως ένα έργο τέχνης εμπνευσμένο από την κλωστοϋφαντουργία. «Ως καλλιτέχνης υφαντών βλέπω πλέγματα, μοτίβα και επαναλήψεις σχεδόν στο κάθε τι γύρω μου», λέει η ίδια. «Μπορώ να ανιχνεύσω μικρές διαφορές στις αποχρώσεις και τα χρώματα».

Έτσι, έβγαλε τα βιβλία από τα ράφια της και συνέκρινε τις αποχρώσεις και τα σχήματα στο εσωτερικό τους -και όχι στις ράχες τους- όπου και ανακάλυψε ένα φάσμα λευκών και καφέ αποχρώσεων. Ενώ ταξινομούσε τα βιβλία της βάσει χρώματος, η Cnaani εντόπισε ένα μοτίβο: κατέληξε να ταξινομεί τα βιβλία κατά είδος, άθελά της, βάζοντας τα σκουρόχρωμα βιβλία επιστημονικής φαντασίας με τις καφέ σελίδες του άντρα της στη μία άκρη και τα καινούρια δικά της με τις λευκές σελίδες στην άλλη. Έπειτα τα στοίβαξε στη βιβλιοθήκη της σε διάφορα σχέδια, έτσι ώστε να θυμίζουν τα σχέδια ενός υφαντού.

«Είχε πλάκα να βλέπω τις αντιδράσεις των φίλων μας όταν έρχονταν σπίτι, όταν ξαφνικά συνειδητοποιούσαν τι έβλεπαν μπροστά τους», λέει η Cnaani. «Κανείς από την οικογένειά μου δεν μπορούσε να διαβάσει ένα βιβλίο. Όλα ήταν κατειλημμένα από την τέχνη».

Παρότι αργότερα τα ράφια της βιβλιοθήκης της επέστρεψαν στην κανονική τους μορφή, η Cnaani λέει πως απολαμβάνει να έρχεται σε επαφή με την αισθαντική πλευρά των βιβλίων. «Όταν παρατηρείς ένα φυσικό βιβλίο, πέρα από την συνήθη του χρήση, ανακαλύπτεις ένα περίπλοκο και πολύπλευρο αντικείμενο», είπε η καλλιτέχνης. «Έχει έξι πρόσωπα και κάθε ένα από αυτά είναι διαφορετικό, μπορεί να είναι μαλακό και σκληρό ταυτόχρονα, είναι πολύχρωμο ακόμα κι όταν είναι μονοχρωματικό, διπλασιάζεται σε μέγεθος όταν το ανοίγεις, η πυκνότητά του αλλάζει όσο γυρίζεις τις σελίδες του».








Read More »

6 διάσημα βιβλία που απαγορεύτηκαν επειδή θεωρήθηκαν «βλάσφημα»


Σε περίπτωση που δεν το γνωρίζατε, η εβδομάδα που διανύουμε (28/9 – 4/10) είναι η Διεθνής Εβδομάδα Απαγορευμένων Βιβλίων, κατά την οποία γιορτάζουμε κάθε χρόνο τα βιβλία των οποίων η κυκλοφορία απαγορεύτηκε επειδή θεωρήθηκε πως το περιεχόμενό τους ήταν «βλάσφημο» και «ασεβές» προς τα χρηστά ήθη.

Επί χιλιετίες, οι κυβερνήσεις και οι κοινωνίες χρησιμοποιούσαν νομικά και εμπορικά μέσα για να λογοκρίνουν ιδέες και εκφράσεις που αντιτασσόταν στις παγιωμένες πεποιθήσεις. Η απαγόρευση «βλάσφημων» βιβλίων θωρακίζει τις θρησκείες, τα δόγματα και τους πολιτικούς ημίθεους από την κριτική και τον όποιο εμπεριστατωμένο έλεγχο. Αναιρεί την ελευθερία της έκφρασης με σκοπό να διατηρήσει μια ανελεύθερη ειρήνη.

Αυτή είναι μια λίστα με τα πιο γνωστά βιβλία που απαγορεύτηκαν σε διάφορα σημεία του κόσμου, επειδή διατάρασσαν το status quo της εκάστοτε χώρας.

1. Η Βίβλος



Ναι, η Βίβλος είναι γεμάτη βία και πρόστυχες σκηνές σεξ, αυτοί όμως δεν ήταν οι λόγοι για τους οποίους απαγορεύτηκε σε πολλές χώρες. Στην Κεντρική Ασία, η έκδοση, η εισαγωγή και η διακίνηση τους θρησκευτικού αυτού βιβλίου απαγορεύτηκαν ώστε να αποτραπεί ο «εξτρεμισμός». Στη Μαλαισία, κάθε Βίβλος στη γλώσσα μαλάι είχε απαγορευτεί εκτός των ορίων της εκκλησίας, ώστε να προστατεύσει την «εθνική ασφάλεια». Στη Βόρεια Κορέα η κατοχή της Βίβλου ήταν παράνομη επειδή, για να μην τα πολυλογούμε, τα περισσότερα πράγματα εκεί είναι απαγορευμένα. Οι κυβερνήσεις συχνά ελέγχουν και περιορίζουν τις κοινότητες των πιστών υπό τον φόβο πως θα απειλήσουν την κυριαρχία τους. Κόβουν, λοιπόν, την πρόσβαση στην Αγία Γραφή και απαγορεύουν τον προσηλυτισμό, ενώ παράλληλα προσποιούνται πως υπερασπίζονται την ελευθερία της θρησκείας και των πεποιθήσεων στα συντάγματά τους.

2. Ο Κώδικας Ντα Βίντσι

                               

Το Λίβανο απαγόρευσε το μπεστ σέλερ του Νταν Μπράουν το 2004, όχι λόγω έλλειψης λογοτεχνικής αξίας (αυτό ίσως να το καταλαβαίναμε), αλλά επειδή οι ηγέτες της Καθολικής Εκκλησίας είχαν πρόβλημα με τον πλασματικό ισχυρισμό ότι (spoiler alert) ο Ιησούς παντρεύτηκε την Μαρία τη Μαγδαληνή και απέκτησε παιδί μαζί της. «Είναι δύσκολο για εμάς να δεχτούμε αυτά τα πράγματα, ακόμα κι αν υποτίθεται πως είναι μυθοπλασία», είχε πει ο τότε πρόεδρος του Καθολικού Κέντρου Πληροφοριών του Λιβάνου, πάτερ Abdou Abu Kasm, στο BBC, μετά την απόσυρση του βιβλίου από τις προθήκες των βιβλιοπωλείων. «Ο Χριστιανισμός δεν έχει να κάνει με τη συγχώρεση στο σημείο προσβολής του ίδιους του Ιησού Χριστού». Το MARCH, ένα λιβανέζικο κίνημα πολιτικών δικαιωμάτων, έχει φτιάξει μια λίστα με τα βιβλία που απαγορεύτηκαν στο Λίβανο για παρόμοιους λόγους, όπως το «Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ» και η «Εκλογή της Σόφι».

3. Χάρι Πότερ


Το 2002 το Υπουργείο Παιδείας και Νεολαίας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων έγινε κανονικός Voldemort, απαγορεύοντας στον μικρό μάγο να διαφθείρει τα νεαρά μυαλά καθώς, όπως ισχυρίστηκαν, η ιστορία της J.K. Rowling «είναι αντίθετη στις αξίες του Ισλάμ». Με την ίδια απόφαση απαγορεύτηκε η χρήση στα ιδιωτικά σχολεία άλλων 25 βιβλίων, συμπεριλαμβανομένης της «Φάρμας των Ζώων» του Τζορτζ Όργουελ.

4. Το Κοράνι


Το ιερό βιβλίο των Μουσουλμάνων απαγορεύτηκε σε πολλές από τις προαναφερθείσες χώρες για τους ίδιους λόγους που απαγορεύτηκε και η Βίβλος. Το 2013, η ρώσικη πόλη Novorossiysk απαγόρευσε μία συγκεκριμένη μετάφραση του Κορανιού επειδή υποτίθεται πως προωθούσε τον εξτρεμισμό και υποκινούσε τη βία -μια κίνηση που έβαλε το βιβλίο στη μαύρη λίστα της χώρας. Επίσης απαγορεύτηκαν τα έργα του ιδρυτή της Σαϊεντολογίας L. Ron Hubbard, του Τούρκου θεολόγου Said Nursi, πολλές εκδόσεις των Καθολικών, των Μαρτύρων του Ιεχωβά και του Φάλουν Γκονγκ και μια μεγάλη ποικιλία «εξτρεμιστικών» θρησκευτικών κειμένων.

5. Πενήντα Αποχρώσεις του Γκρι


Η Μαλαισία, εκτός όλων των άλλων, δεν συμπαθεί ιδιαίτερα τα παιχνίδια ρόλων και το BDSM. Το Υπουργείο Εσωτερικών της χώρας απαγόρευσε την τριλογία των «Πενήντα Αποχρώσεων του Γκρι» και την πρώτη ταινία, νωρίτερα μέσα στη χρονιά, λέγοντας πως ήταν «πιθανό να είναι επιζήμια στην ηθική», ό,τι κι αν σημαίνει αυτό. Η Μαλαισία απαγόρευσε επίσης το βιβλίο του Καναδού συγγραφέα Irshad Manji, «Allah, Liberty and Love» το 2012, επειδή ήταν αντίθετο στις αρχές του Ισλάμ. Για την ακρίβεια άρχισαν να κάνουν επιδρομές σε βιβλιοπωλεία και να κατάσχουν αντίγραφα του βιβλίου πριν καν προλάβει να οριστεί ο νόμος της απαγόρευσής του.

6. Οι Σατανικοί Στίχοι


Οι περισσότεροι λογοτέχνες δεν καταφέρνουν να εκδώσουν τέσσερα βιβλία. Τα περισσότερα τέταρτα μυθιστορήματα δεν προκαλούν παγκόσμια κατακραυγή και σίγουρα δεν εμπνέουν απόπειρες δολοφονίας. Ο Σαλμάν Ρούσντι πέτυχε και τα δύο με τους «Σατανικούς Στίχους», το μυθιστόρημα που εξέδωσε το 1988 και το οποίο ήταν εμπνευσμένο από τον Προφήτη Μωάμεθ. Το «βλάσφημο» βιβλίο απαγορεύτηκε στην Ινδία, κάηκε στην Μεγάλη Βρετανία και οδήγησε τον Αγιατολάχ Χομεϊνί του Ιράν να εκδώσει φέτφα ζητώντας το θάνατο του Ρούσντι. Απειλές βίας γύρω από αυτή τη διαμάχη κυνηγούν τον Ρούσντι μέχρι και σήμερα. Το 2012 αποχώρησε από μια ομιλία στα πλαίσια του Φεστιβάλ Λογοτεχνίας της Τζαϊπούρ, εν μέσω νέων απειλών για τη ζωή του.

ΠΗΓΗ


Read More »