ΜΙΓΚΕΛ ΝΤΕ ΘΕΡΒΑΝΤΕΣ ΣΑΑΒΕΡΔΑ, 1547-1616 (CERVANTES SAAVEDRA, MIGUEL DE)



"H ελευθερία, Σάντσο, είναι ένα από τα πιο πολύτιμα αγαθά που χάρισαν οι αιώνες στον άνθρωπο. Καλότυχος σ΄ όποιον ο Θεός έδωσε ένα κομμάτι ψωμί, δίχως να έχει να το χρωστάει σε κανέναν παρά στον ουρανό". 
Απόσπασμα απ΄ τον "Δον Κιχώτη"

Ο Μεγάλος Ισπανός συγγραφέας γεννήθηκε στις 23/2/1547 στην Αλκαλά ντε Χεναρές και, όπως και με τον Όμηρο, 7 πόλεις ανταγωνίζονταν για το ποια ήταν η γενέτειρά του. Θεωρείται ανανεωτής της ισπανικής λογοτεχνίας, ενώ ο «Δον Κιχώτης» του είναι το ευρύτερα μεταφρασμένο βιβλίο στον κόσμο μετά τη Βίβλο.

Ήταν γιος του Ροδρίγκου ντε Θερβάντες και της Ελεονώρας ντε Κορτίνος, το τέταρτο παιδί μίας οκταμελούς οικογένειας φτωχής αλλά με ευγενική καταγωγή. Ο πατέρας του Θερβάντες ήταν πρακτικός γιατρός και με κόπο έβγαζε τα προς το ζην, γεγονός που τον ανάγκαζε ν΄ αλλάζει συχνά τόπο διαμονής και εργασίας. Οι συνεχείς μετακινήσεις και κυρίως η φτώχεια της οικογένειάς του δεν του επέτρεψαν να κάνει ανώτερες σπουδές, παρά τη μεγάλη του έφεση στα γράμματα. Σπούδασε στη γενέτειρά του σε κάποιο κολέγιο Ιησουιτών στο Βαγιαδολίδ (ή στη Σεβίλλη) και από μικρός έδειξε την κλίση του στην ποίηση.

Ως προς την εξωτερική του εμφάνιση (στα νιάτα του) τον περιγράφουν με μέτριο ανάστημα, καστανά μαλλιά, δέρμα μάλλον ανοιχτού χρώματος, μύτη καμπυλωτή σε καλές αναλογίες, μάτια ζωηρά, στόμα μικρό και τραυλή ομιλία. Φαίνεται ακόμη πως αγαπούσε τα σπορ του ανοιχτού αέρα και πως κέρδιζε την αγάπη των ανθρώπων με την καλοσύνη του και τους ευγενικούς του τρόπους.

Στις αρχές του 1569, τον συναντάμε στην Ιταλία στην υπηρεσία του καρδινάλιου Ακουαβίβα. Στην Ιταλία ο Θερβάντες κατατάχτηκε στο στρατό μαζί με τον αδερφό του Ροδρίγο σε μία εποχή που η Ιταλία έκανε πόλεμο με την Τουρκία. Ταυτόχρονα μελετάει τους κλασσικούς φιλοσόφους, έρχεται σ΄ επαφή με το πνεύμα της Αναγέννησης, ενώ τρέφει ιδιαίτερο θαυμασμό για τη Ρώμη, «την κυρά κι αφέντισσα του κόσμου», όπως ο ίδιος την έλεγε.

Το 1571, πήρε μέρος στην περίφημη ναυμαχία της Ναυπάκτου. Παρόλο που ήταν ασθενής, πολέμησε με ανδρεία στην πιο επικίνδυνη θέση και δέχτηκε δύο τραύματα στο στήθος και ένα άλλο από το οποίο έχασε το αριστερό του χέρι, «προς μεγαλύτερη δόξα του δεξιού χεριού», όπως έλεγε χωρατεύοντας ο ίδιος. Η αναπηρία του δεν τον εμπόδισε να συνεχίσει να μάχεται, παίρνοντας μέρος σε διάφορες εκστρατείες. Κάποια στιγμή, μετά από πολλές περιπέτειες, αποφασίζει να επιστρέψει στην Ισπανία και επιβιβάζεται με τον αδερφό του στην ισπανική γαλέρα «Ήλιος», αλλά η γαλέρα πέφτει στα χέρια μουσουλμάνων κουρσάρων και έτσι οδηγείται αιχμάλωτος στο Αλγέρι. Κάποιες επιστολές που βρέθηκαν πάνω του έκαναν τους πειρατές να πιστέψουν ότι επρόκειτο για πολύ σημαντικό πρόσωπο, που η οικογένεια του θα κατέβαλλε μεγάλο ποσό για την απελευθέρωσή του, γεγονός που έκανε την αιχμαλωσία του μακρύτερη και δυσκολότερη.

Ο Θερβάντες έκανε παρόλα αυτά αρκετές απόπειρες να δραπετεύσει, αλλά καμία πετυχημένη. Aρκετές φορές οδηγήθηκε μπροστά στον πασά, όπου πάντα ανέλαβε την πλήρη ευθύνη της οργάνωσης του σχεδίου διαφυγής των αιχμαλώτων και παρά τα βασανιστήρια και τις ύβρεις αρνήθηκε να καταδώσει τους συνεργάτες του. Ο πασάς τον έριξε στα κάτεργα, ενώ ο μόνος λόγος που γλίτωσε το θάνατο ήταν επειδή πίστευαν ότι θα τον πουλούσαν έναντι μεγάλου χρηματικού ποσού.

Στο διάστημα αυτό της αιχμαλωσίας του που διήρκεσε 5 χρόνια στις φοβερές φυλακές του Αλγερίου που τις αποκαλούσαν «τα μπάνια», ο Θερβάντες έδειξε ακόμη μεγαλύτερη παλικαριά απ΄ αυτήν που είχε επιδείξει στις μάχες. Μέσα στον Θερβάντες έχει πια γεννηθεί ο Δον Κιχώτης. Και σαν Δον Κιχώτης δρα σ΄ όλη την πρώτη εποχή της νιότης του ο δημιουργός του ιππότη της Ελεϊνής Μορφής που πάντα πιστεύει στα υψηλά ιδανικά.

Κατάφερε να επιστρέψει στην πατρίδα του (1580) μετά από 11 ολόκληρα χρόνια πολυβάσανου και πολύγνωρου ξενιτεμού και υπηρέτησε στον πορτογαλικό στρατό κατά την εκστρατεία των Αζόρων νήσων για βιοποριστικούς λόγους.

Λίγο αργότερα παντρεύτηκε με τη δόνα Καταλίνα ντε Παλάθιος, με την οποία πέρασε την υπόλοιπη ζωή του χωρίς να αποκτήσει παιδιά. Ο Θερβάντες έπειτα έζησε στην Εσκιβίας (1583-1587). Αυτά τα χρόνια φαίνεται ότι είναι τα ευτυχέστερα στη ζωή του.

Έτσι πηγαίνει στη Σεβίλλη, "καταφύγιο των φτωχών και των άτυχων", όπως ο ίδιος την ονομάζει, όπου δέχεται κάποιες υποτιμητικές για αυτόν θέσεις, όπως του προμηθευτή του βασιλικού στόλου και ύστερα του φοροεισπράκτορα, ενώ η αίτησή του στο βασιλιά να διορισθεί στις ισπανικές αποικίες της Αμερικής δεν έγινε δεκτή. Σαν κομισάριος ο Θερβάντες επισκέφτηκε όλα τα μικρά χωριά στη νότια Ισπανία μαθαίνοντας τα ήθη και τα έθιμα διαφορετικών ανθρώπων(αγροτών, βοσκών, τσιγγάνων, αλιέων, πανδοχέων, κ.α). Περιπλανιέται από επαρχία σε επαρχία, κοιμάται σε χάνια και εξαθλιωμένα πανδοχεία και έρχεται σε προστριβή με μεγαλογαιοκτήμονες και παπάδες, γεγονός που τον οδήγησε 2 φορές στη φυλακή και μία στον αφορισμό.

Όλα αυτά του δίνουν μεγάλη πείρα ζωής και μία βαθιά γνώση της ανθρώπινης φύσης σ΄ όλες της τις βαθμίδες, από τις κατώτερες και ενστικτώδεις παρορμήσεις του ζώου μέχρι τις πνευματικές ανάγκες και τις ανάγκες αναζήτησης του θείου, πράγμα που φαίνεται και συγκινεί μέσα απ΄ τα πεζογραφήματά του.

Αυτό το διάστημα, που ήταν για αυτόν από τα δυσκολότερα της ζωής του, υπήρξε πολύ παραγωγικό φιλολογικά: τότε ήταν που έγραψε τον Δον Κιχώτη. Φοβούμενος ότι το θέμα του Δον Κιχώτη, που αποτελούσε μία παρωδία των ιπποτικών ηθών, θα ενοχλούσε τις ανώτερες τάξεις, αναζήτησε έναν προστάτη στον οποίο αφιέρωσε το έργο του. Διάλεξε γι αυτό το σκοπό το δούκα του Μπεχάρ.

Ο Δον Κιχώτης κυκλοφόρησε στις αρχές του 1605 με τον τίτλο: "Ο επινοητικός Ιδαλγός Δον Κιχώτης". Πρόκειται για ένα έργο που σατιρίζει πρόσωπα και πράγματα της εποχής του. Ήταν μία εποχή που το αυτοκρατορικό ισπανικό μεγαλείο αρχίζει σιγά-σιγά να ξεφτάει κι η φτώχεια που μαστίζει λίγο-πολύ όλες τις κοινωνικές τάξεις, με εξαίρεση τους ευγενείς και τους κληρικούς, ωθεί τον πληθυσμό σε μαζικούς εποικισμούς για την εύρεση καλύτερης τύχης στο νεοκατακτημένο Νέο Κόσμο. Πέρα απ΄ τη σάτιρα ο Θερβάντες πάντα σεβάστηκε τα ιδανικά: την ελπίδα, την έξαρση, την πίστη, την ελευθερία.

Η μεγάλη αξία του βιβλίου βρίσκεται κυρίως στη συνύπαρξη του ιδεαλιστικού με το ρεαλιστικό, του πραγματικού με το φανταστικό, που αποδίδεται μέσα από δύο εντελώς διαφορετικούς ήρωες:από τη μία είναι ο Δον Κιχώτης, που πιστεύει στα μεγάλα ιδανικά και έχει τόση μεγάλη επιθυμία να ζήσει περιπέτειες "ιπποτικές", που βλέπει τους ανεμόμυλους σαν εχθρικούς γίγαντες και τους απλούς ανθρώπους σαν ιππότες και ντάμες ευγενικής καταγωγής. Από την άλλη, ο Σάντσο δεν μπορεί να καταλάβει τους βαθυστόχαστους συλλογισμούς του αφέντη του και τη σημασία των κανόνων της ιπποσύνης, αφού αυτό που τον νοιάζει είναι η καθημερινή επιβίωση και καλοπέραση. Μέσα απ΄ τον Δον Κιχώτη διακρίνουμε πολλές διαφορετικές πλευρές της ανθρώπινης αδυναμίας αλλά και δύναμης.

Το 2ο μέρος του Δον Κιχώτη κυκλοφόρησε τον Οκτώβρη του 1615, δέκα χρόνια μετά την κυκλοφορία του πρώτου τόμου. Τότε κρέμασε την πέννα του στο καρφί αφήνοντας στην τελευταία σελίδα του βιβλίου του για πάντα γραμμένο: «Για μένα μονάχα γεννήθηκε ο Δον Κιχώτης κι εγώ για αυτόν.. Αυτός ήξερε να πράττει κι εγώ να γράφω.." Δύο χρόνια μετά την αποπεράτωση του έργου του, που για αυτόν υπήρξε έργο ζωής, πέθανε σε ηλικία 69 ετών στη Μαδρίτη, έχοντας κοντά του τη γυναίκα του και την ανιψιά του.

Είναι ο Δον Κιχώτης πράγματι "τρελός" ή μήπως βλέπει πραγματικότητες, όντα και κόσμους που εμείς, εθισμένοι στα υλικά, βολεμένοι και ήσυχοι με τη συνείδηση μας δεν μπορούμε να δούμε; Αξίζει περισσότερο μία ζωή ρεαλιστική και προσγειωμένη, όπου όμως τίποτα εξαιρετικό δεν συμβαίνει, ή μία ζωή περιπετειώδης, σημαδεμένη από την ανάγκη για υπέρβαση, προσφορά στην ανθρωπότητα και ιδανικά, ακόμη κι αν για τους περισσότερους είναι ανύπαρκτα;

Η αιώνια μάχη του ανθρώπου ανάμεσα στην ύλη και στο πνεύμα, τις ενστικτώδεις ωθήσεις και τη φωνή του θείου μέσα μας που μας σπρώχνει να αναζητήσουμε το αδύνατο συμβολίζεται με τους δύο ήρωες του έργου: τον Δον Κιχώτη και τον Σάντσο.

Η αλήθεια είναι ότι οι υψηλές ιδέες και οι αξίες δε μετριούνται, δεν προσφέρουν υλικό πλούτο και είναι αόρατες στα μάτια των πολλών. Αν όμως κάποιος μπορεί να ζήσει σύμφωνα με αυτές, ακόμη κι αν είναι ένας ταπεινός και άγνωστος ήρωας που φαίνεται να έχει φαντασιώσεις, είναι ένα παράδειγμα για όλους εμάς που δε θα είχαμε την τόλμη να κάνουμε το ίδιο. Είναι ένας Άνθρωπος με Α κεφαλαίο.

Βιβλιογραφία:
- Δον Κιχώτης: Τόμος Α΄και Τόμος Β΄, Θερβάντες, Εκδόσεις: Βιβλιοπωλείο της Εστίας
- Η Τσιγγανοπούλα, Θερβάντες, Εκδόσεις: Γνώση
- Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια (τόμος 13)
- Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα (τόμος 27)
- Εγκυκλοπαίδεια Δρανδάκη (τόμος ΙΒ)

Πηγή
Read More »

Ο Ιπποτισμός στον Δον Κιχώτη!

Ποιος κρύβεται πίσω από την τραγελαφική φυσιογνωμία του Δον Κιχώτη;


Ο Δον Κιχώτης, ένα έργο κλασσικό, άρχισε να γράφεται μέσα στην φυλακή από ένα ήρωα του πολέμου, τον Μ. Θερβάντες, στα τέλη του 16ου αιώνα. Εκείνη την εποχή που οι αξίες ήταν κρυμμένες από το πρόσωπο της Ευρώπης, γράφτηκε αυτό το έργο-μνημείο. Ένα μνημείο αθάνατο, ιστορικό ντοκουμέντο για τον ιπποτισμό της εποχής του.


Δον Κιχώτης-1Ο ήρωας μας είναι ένας ονειροπόλος μεσήλικας ευγενής ενός χωριού της Μάντσας, στην Ισπανία. Παρασυρμένος από τις ιδέες που πρεσβεύουν τα ιπποτικά διηγήματα που διαβάζει και δίνει την περιουσία του για να τ΄ αποκτήσει, παίρνει την απόφαση να εγκαταλείψει την ανιαρή ζωή του και να γίνει ένας περιπλανώμενος ιππότης. Ο Δον Κιχώτης, όπως κάθε ήρωας ακούει το κάλεσμα και αναλαμβάνει το καθήκον προς τους συνανθρώπους του που είναι βυθισμένοι στα δίχτυα της ύλης. Τον καλεί το αθάνατο στοιχείο μέσα του. Ο δρόμος εμφανίζεται μπροστά του. Κακοτράχαλος ανήφορος. Με συναίσθηση του χρέους του, αψηφά το νου. Είναι έτοιμος να ριχτεί στο αόρατο, το Μυστήριο.


Ξεθάβει τη στολή κάποιου προπάππου του από μια γωνιά της αποθήκης που ήταν πεταμένη. Τη γυαλίζει και την επισκευάζει. Παίρνει ασπίδα, για δόρυ ένα στύλο από το κοτέτσι και σπαθί. Μαζεύει το άλογο του από τους αγρούς, κοκαλιάρικο και τεμπέλικο. Του δίνει όνομα μεγαλοπρεπές, αλλάζει και το δικό του. Αυτός θα γίνει ένας ιδανικός ιππότης. Ο πιο ένδοξος και φημισμένος που υπήρξε ποτέ.


Παίρνει την απόφαση. Έχει διαλέξει το δρόμο. Θυσιάζει το υλικό και πρόσκαιρο για κάτι το πνευματικό και αιώνιο. Ξεφεύγει από τη μάζα, δεν αποδέχεται το ρόλο του σαν χειραγωγημένου άβουλου όντος και μετατρέπεται σε ηθοποιό, σε ιππότη για αποστολές και έργα θεμελιωδώς ηθικά, μεγάλα και ευγενή. Φέρνει στο φως τις δυσκολίες και τα προβλήματα, αναζητώντας την περιπέτεια, ώστε αφού τα λύσει να απελευθερώσει την ενέργεια της γνώσης που κρύβουν μέσα τους. Τα όπλα του πολεμιστή είναι οι αρετές, ξεχασμένες και παραγκωνισμένες από την μικροαστική ζωή. Το άλογο συμβολίζει την προσωπικότητα, αφημένη και μαλθακή. Η ανάγκη του πολέμου κάνει την μορφή να αλλάξει για να δεχτεί το αθάνατο πνεύμα.


Το μόνο που έμενε για να ξεκινήσει ήταν να βρει μια αγαπημένη για να της αφιερώνει τις νίκες του. Και αυτή δεν είναι άλλη από την Δουλτσινέα, μια άσχημη χωριατοπούλα, που στα μάτια της καρδιάς του ήταν η βασίλισσα του. Η ομορφιά της προξενεί τον μεγάλο του έρωτα.
Σε αυτήν θα αφιερώνει τις νίκες του, σε αυτήν θα στείλει όλους τους ιππότες που θα νικήσει για να την προσκυνήσουν. Η Ντάμα είναι το σύμβολο της αθάνατης Ψυχής του Ιππότη. Ποτέ δεν ξεχνά το χρέος του απέναντι της. Σε εκείνη απευθύνεται πριν τη μάχη για να πάρει δυνάμεις. Η δόξα του είναι δική της.


Στο πρώτο χάνι που βρίσκει στο δρόμο του, χρίζεται Ιππότης και φεύγει ανυπόμονος με σκοπό να επιβάλλει το Δίκαιο. Όχι πολύ μακριά, βρήκε στο δρόμο του την πρώτη αδικία. Ένας κακός αφέντης μαστίγωνε τον δούλο του. ΄΄Κακότροπε ιππότη, άπρεπο είναι να χτυπάς ένα ανυπεράσπιστο΄΄, του λέει. Είναι μεγάλη αδικία να χτυπάς ένα ανυπεράσπιστο. Είναι ένδειξη δειλίας και αδυναμίας. Ένας Ιππότης ποτέ δεν ξεχνά αυτόν τον κανόνα, γιατί είναι βαπτισμένος στα ιερά νερά της δικαιοσύνης και της ανδρείας. Και έτσι, με την ευφράδεια και την αποφασιστικότητα του, ο Δον Κιχώτης σώζει τον άτυχο υπηρέτη από τα χέρια του αφέντη του, έστω και για λίγο.


Στη συνέχεια βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι, όπου πρέπει να επιλέξει το δρόμο που θα πάρει. Σαν άλλος Ηρακλής ανάμεσα στην Αρετή και την Κακία. Η διάκριση είναι μια σημαντική αρετή για τον Ιππότη. Να ξέρει να επιλέγει το σωστό την κατάλληλη στιγμή.


Επιστρέφει λοιπόν στο σημείο εκκίνησης, το χωριό του, για να πάρει εφόδια και να βρει ιπποκόμο, όπως κάθε Ιππότης. Και βρίσκει τον Σάντσο, φιλήσυχο οικογενειάρχη, άνθρωπο χωρίς βούληση, φοβητσιάρη αλλά με όνειρα για λάφυρα και κατακτήσεις. Και εδώ συναντάμε την σχέση Ιππότη-ασπιδοφόρου, όπως είναι στην Ιλιάδα και σε κάθε Ιπποτικό τάγμα. Ο Ιππότης είναι ο καλύτερος πολεμιστής, ο πιο ανδρείος, που εμψυχώνει και καθοδηγεί. Ο ασπιδοφόρος αντιστοιχεί στον ψυχισμό του ήρωα, στις κατώτερες επιθυμίες και τα χαμηλά κίνητρα.

Δον Κιχώτης-2Ακολουθεί η περιπέτεια του Κιχώτη με τον Σάντσο στους ανεμόμυλους. Νομίζοντας τους για γίγαντες, ο Κιχώτης όρμησε για να τους κατατροπώσει, αφού ζήτησε από την Ντάμα του να τον βοηθήσει. Όμως ο μύλος με μια στροφή τον σήκωσε στον αέρα και τον έριξε στο έδαφος, κατατσακισμένο. Ο Σάντσο ανησύχησε για τον Ιππότη του, όμως ο Κιχώτης δεν παραπονέθηκε, αφού αυτό δεν άρμοζε στην ιπποτική φύση του. Ο αληθινός Ιππότης αντέχει σαν το ατσάλι.


Ο δρόμος του Ιππότη είναι ένας δρόμος βούλησης και αποφασιστικότητας. Η σκέψη μπαίνει στην άκρη και αντικαθίσταται με την φρόνηση. Χρειάζεται τόλμη, αντοχή στις κακουχίες και τους χλευασμούς, σκληρότητα, σταθερότητα αλλά και ετοιμότητα και ευελιξία.

Αλλά και ο ασπιδοφόρος αναπτύσσει θετικά χαρακτηριστικά μέσα από την υπηρεσία του στον Ιππότη. Αυτά είναι η φιλία, η συντροφικότητα, η αυτοθυσία, η αγάπη.

Όσο και να προσπαθούν να τον κάνουν να αλλάξει μυαλά οι ΄΄καθώς πρέπει΄΄ άνθρωποι του χωριού τόσο αυτός εφευρίσκει ιδέες να τους ξεφεύγει και να επιτελεί το καθήκον του. Αγέρωχος, ονειροπόλος, επιβεβαιωμένος μπροστά στα πειράγματα των αδαών και των χυδαίων. Βαδίζει το δρόμο προς τα αστέρια, λαμπρό παράδειγμα Βούλησης για την ανθρωπότητα.

Read More »

Δον Κιχώτης – Σύμβολο ενός ονειροπόλου ή ενός τρελού;

http://2.bp.blogspot.com/-bcvidznnhZ8/VFKMvnFdWsI/AAAAAAAABh0/_NTf9QG7D9Q/s1600/310x150-johnny-depp-disney-don-quixote.jpg 


Ο τρελός

Το έργο «Δον Κιχώτης», ή ακριβέστερα «Δον Κιχώτης της Μάντσα», γράφτηκε το 1597 από τον Don Miguel De Cervantes. Κατά περίεργο τρόπο, το βιβλίο, που περιγράφει ένα μεγάλο περιπετειώδες ταξίδι, γράφτηκε ενώ ο Θερβάντες ήταν στη φυλακή της Σεβίλλης, για οικονομικά χρέη. Ίσως, αν ο Θερβάντες είχε χρήματα για να πληρώσει τα χρέη του, ένας από τους πιο αγαπημένους χαρακτήρες της λογοτεχνίας να μην είχε γεννηθεί.

Ποιο είναι όμως αυτό το στοιχείο στην προσωπικότητα του Δον Κιχώτη που τον ανάγει σε αγαπημένο ήρωα και προκαλεί τη φαντασία μας;

Γιατί ενώ από τη μια περιγελούμε τα όνειρά του και την παράλογη περιπέτεια στην οποία εμπλέκεται, την ίδια στιγμή ταυτιζόμαστε μαζί του;

Τί είναι αυτό που μας κάνει να γελάμε με τον Σάντσο Πάντσο, τον ακόλουθό του, και παράλληλα να τον αγαπάμε τόσο πολύ;

Ας προσπαθήσουμε να καταλάβουμε λίγο καλύτερα τον «ιππότη με τη θλιμμένη έκφραση» για να ανακαλύψουμε ποια ευαίσθητη χορδή της ψυχής αγγίζει μέσα μας.


http://3.bp.blogspot.com/-PlaZXd6aaIo/VFKM6NoLBrI/AAAAAAAABh8/jm00-XuRc0s/s1600/Don-Quixote-and-Sancho-xx-Alexandre-Gabriel-Decamps.jpg
Ο χαρακτήρας του Δον Κιχώτη προκαλεί ανάμικτα συναισθήματα:

Από τη μια γελάμε μαζί του και με τις πράξεις του και από την άλλη μας γοητεύει. Ένας μεσήλικας
ευγενής της επαρχίας που δεν του λείπει τίποτα και που ζει με μια σχεδόν «ιδεατή» άνεση, σηκώνεται μια μέρα, φοράει πανοπλία, χρήζει τον εαυτό του ιππότη και ξεκινά το ταξίδι. Το χάσμα ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία του μας διασκεδάζει, η αγάπη του για την ευγενική Δέσποινα (που εμείς γνωρίζουμε ότι είναι μια απλή χωριατοπούλα) μας φαίνεται γελοία, και η μάχη που δίνει ενάντια στους «Γίγαντες», ενώ όλοι γνωρίζουμε ότι πρόκειται για ανεμόμυλους, μας κάνει να κλαίμε από τα γέλια. Τότε, τι είναι αυτό που μας γοητεύει τόσο πολύ στο χαρακτήρα του και δεν τον απορρίπτουμε αμέσως ως τρελό;

Ίσως η απάντηση να μη βρίσκεται μόνο στον Δον  Κιχώτη αλλά σε αυτό που ο Θερβάντες προσπάθησε να μας εξηγήσει μέσα από αυτόν:

Σε κάθε πολιτισμό ή παραδοσιακή κοινωνία υπάρχει ο χαρακτήρας του τρελού, ο τρελός του χωριού που τολμά να πει όσα όλοι οι άλλοι δεν τολμούν να πουν από φόβο. Είναι αυτός που ζει όπως θέλει και όλοι τον ζηλεύουν κατά κάποιο τρόπο γιατί θα ήθελαν να κάνουν το ίδιο, αλλά ντρέπονται. Είναι ο τρελός του Σαίξπηρ, που τολμά να πει την αλήθεια κατάμουτρα στο βασιλιά και παρόλα αυτά τη γλυτώνει. Είναι ο έλληνας Ζορμπάς, που χορεύει το κέφι του και μαθαίνει τον «πολιτισμένο» άνθρωπο πράγματα που δε θα βρει μέσα στα βιβλία. Είναι ο «τρελός του χωριού» στη δημιουργία του Ντοστογιέφσκι, που λέει την αλήθεια στο πρόσωπο όλων. Έτσι και ο Δον Κιχώτης του Θερβάντες, είναι αυτός που ζει ακολουθώντας έναν τρόπο ζωής που κανείς μας δεν τολμά να ακολουθήσει. Γελάμε με τον Δον Κιχώτη και το όνειρό του, γελάμε μαζί του και ταυτόχρονα τον ζηλεύουμε λιγάκι. Ζηλεύουμε την ανδρεία του να αφήσει πίσω μια άνετη ζωή, και να ξεκινήσει μια ζωή γεμάτη περιπέτεια και μαγεία, που εμψυχώνεται από πνεύμα ιπποσύνης.


Ο Θερβάντες δεν προσπαθεί να μας πείσει ότι ο Δον Κιχώτης έχει τα λογικά του ή ότι έχει συνείδηση των πράξεών του. Ακριβώς το αντίθετο, δεν είναι η λογική του αυτή που μας συνεπαίρνει, αλλά η τρέλα του. Ποιός από εμάς δεν θα ήθελε να τα αφήσει όλα πίσω και να κυνηγήσει το όνειρό του, να μην έχει καμιά έγνοια για τους περιορισμούς που μας βάζει η ηλικία, η οικογένεια, η δουλειά κα.; Ποιός από εμάς δε θα ήθελε να αγγίξει τα αστέρια, να γιατρέψει τον κόσμο, να γίνει ήρωας χωρίς τις απαραίτητες έγνοιες για τις «τεχνικές λεπτομέρειες» της ζωής; Ζηλεύουμε τον Δον Κιχώτη και την ικανότητά του να εκπληρώσει το όνειρό του. Τον ζηλεύουμε και την ίδια στιγμή γελάμε μαζί του επειδή το ταξίδι του δεν έχει σύνδεση με την πραγματικότητα. Τότε όμως, πως μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το παράδειγμά του και να πάρουμε έμπνευση για τη ζωή μας από αυτόν;

Ο Θερβάντες μας δίνει τη λύση σε αυτό το πρόβλημα: Ο Δον Κιχώτης είναι ο ήρωας αυτού του μυθιστορήματος αλλά όχι ο μόνος ήρωας. Πως θα μπορούσε ποτέ να υπάρξει ένα “ιππότης” χωρίς τον ακόλουθό του; Ο Δον Κιχώτης  δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τον Σάντσο Πάντσο, τον πιστό φίλο και υπηρέτη του.

Αυτοί οι δύο χαρακτήρες είναι τόσο στενά συνδεδεμένοι ώστε δεν μπορούμε να μιλήσουμε για τον έναν  χωρίς να αναφέρουμε τον άλλον. Επιπλέον, υπάρχουν αυτοί που υποστηρίζουν ότι δεν πρόκειται για δυο ξεχωριστούς χαρακτήρες αλλά για έναν με δύο όψεις. Με την πρώτη ματιά αυτοί οι δύο χαρακτήρες είναι ουσιαστικά διαφορετικοί. Ο Δον Κιχώτης είναι ψηλός και λεπτός, ο Σάντσο Πάντσο κοντός και παχύς. Ο Δον Κιχώτης  πετάει στα σύννεφα, ο Σάντσο πατάει γερά στη γη. Ο Δον Κιχώτης  πάει να υπηρετήσει μία ευγενική Δεσποσύνη και υψηλά ιδανικά, ενώ τον Σάντσο τον απασχολεί το επόμενο γεύμα. Όλα αυτά σημειώνουν τις διαφορές τους. Υπάρχει όμως ένα στοιχείο που τους ενώνει- η αφοσίωση του ενός για τον άλλον. Ο Δον Κιχώτης  δεν μπορεί να επιβιώσει ούτε λεπτό στην περιπέτειά του χωρίς τον Σάντσο και ο Σάντσο, που μοιάζει να μη συμφωνεί σχεδόν σε τίποτα με τον αφέντη του, δεν μπορεί να ζήσει ούτε στιγμή χωρίς εκείνον. Αγαπούν ο ένας τον άλλον και αλληλοεξαρτιούνται. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Διαφορετικοί πολιτισμοί σε διαφορετικές χρονικές στιγμές έχουν παρουσιάσει τον άνθρωπο ως μια διπλή οντότητα. Το ένα μέρος, το υψηλό που ονομάζεται ψυχή ή πνεύμα.  Και το άλλο μέρος , το γήινο, η προσωπικότητα που τη χρησιμοποιεί η ψυχή ως όχημα για να μπορεί να εκφραστεί σε αυτόν τον κόσμο. Ο Δον Κιχώτης είναι η καρδιά, ο ονειροπόλος, το πνευματικό μέρος του ανθρώπου που αναζητά την ομορφιά, την αγάπη, κυνηγά για τα ιδεώδη της δικαιοσύνης, της ανδρείας και της τιμής. Από την άλλη ο Σάντσο είναι πρακτικός.  Μπορεί να δει κατάματα την πραγματικότητα και να την αξιολογήσει. Είναι η δική του παρουσία που επιτρέπει στον Δον Κιχώτη να εκπληρώσει τα όνειρά του. Ο Σάντσο είναι η ύλη. Είναι απασχολημένος με τις υλικές ανάγκες - να φάει, να κοιμηθεί, να τεμπελιάσει. Βλέπει την πραγματικότητα όπως είναι. 


http://4.bp.blogspot.com/-pcvDjliHRb0/VFKNN8Lu_nI/AAAAAAAABiE/Bnolt4ztQzg/s1600/don_quixote.jpg

Ο Θερβάντες χτίζει μια γέφυρα ανάμεσα σε αυτούς τους δύο χαρακτήρες. Ποιός από τους δύο είναι Σοφός; Ο Δον Κιχώτης, ο μορφωμένος άνθρωπος που ζει μέσα στον κόσμο της φαντασίας του, ή ο αδαείς Σάντσο που βλέπει τα πράγματα με καθαρότητα; Ίσως δεν τίθεται θέμα εξυπνάδας ή χαζομάρας. Ο Θερβάντες επίτηδες μας παρουσιάζει μια κωμική κατάσταση να επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, όπου ο Σάντσο προειδοποιεί τον Δον Κιχώτη ότι δεν είναι σε θέση να κρίνει με αντικειμενικότητα την πραγματικότητα και ο Δον Κιχώτης δεν τον ακούει, αλλά μπλέκει σε νέα προβλήματα κάθε φορά. Υπάρχει τρόπος να δούμε αυτή την επικοινωνία ως κάτι που μπορεί να μας εμπνεύσει και όχι ως γελοία;


Να αγγίξουμε τον ουρανό με τα πόδια στη γη


Σε πολλούς πολιτισμούς δίνεται στον άνθρωπο ο συμβολισμός του δέντρου, με το κεφάλι στον ουρανό και τα πόδια βαθειά ριζωμένα στη γη. Είναι η ένωση του πνεύματος και της ύλης, του ονείρου και της πραγμάτωσής του. Πρέπει να ψάξουμε μέσα μας για να ανακαλύψουμε τον Δον Κιχώτη. Είναι ο Ιππότης που ονειρεύεται περιπέτειες και ηρωικές πράξεις, που αναζητά το υψηλότερο μέσα του και προσπαθεί να πραγματώσει το πεπρωμένο του πάνω στη γη. Χωρίς να εγκαταλείψουμε τον «Ιππότη» δεν πρέπει όμως να παραμελήσουμε και τον Σάντσο, που αντιπροσωπεύει την ικανότητά μας να ζήσουμε σε αυτόν τον κόσμο, μας δίνει διαύγεια και μας επιτρέπει να ξεχωρίσουμε τη διαφορά ανάμεσα σε απλούς ανεμόμυλους και τερατώδεις γίγαντες. Σοφία είναι η γνώση που μας επιτρέπει να συνδυάσουμε αυτά τα δύο. Το να αποκοπούμε τελείως από την ύλη, θα ήταν να το βάλουμε στα πόδια από τη ζωή. Να αποκοπούμε από τα όνειρα μας θα ήταν ακόμα χειρότερο. Θα ήταν να το βάλουμε στα πόδια από τον εαυτό μας.  Πρέπει να φορέσουμε τη σκουριασμένη πανοπλία του Δον Κιχώτη, να σκαρφαλώσουμε το γαϊδουράκι του Σάντσο, να επαινέσουμε τη Δεσποσύνη μας Δουλτσινέα (το όνειρο που θα θέλαμε να πραγματώσουμε), να κοιτάξουμε την πραγματικότητα με διαύγεια και να ξεκινήσουμε το ταξίδι...


Ο τρελός
Το έργο «Δον Κιχώτης», ή ακριβέστερα «Δον Κιχώτης της Μάντσα», γράφτηκε το 1597 από τον Don Miguel De Cervantes. Κατά περίεργο τρόπο, το βιβλίο, που περιγράφει ένα μεγάλο περιπετειώδες ταξίδι, γράφτηκε ενώ ο Θερβάντες ήταν στη φυλακή της Σεβίλλης, για οικονομικά χρέη. Ίσως, αν ο Θερβάντες είχε χρήματα για να πληρώσει τα χρέη του, ένας από τους πιο αγαπημένους χαρακτήρες της λογοτεχνίας να μην είχε γεννηθεί. 
Ποιο είναι όμως αυτό το στοιχείο στην προσωπικότητα του Δον Κιχώτη που τον ανάγει σε αγαπημένο ήρωα και προκαλεί τη φαντασία μας; 
Γιατί ενώ από τη μια περιγελούμε τα όνειρά του και την παράλογη περιπέτεια στην οποία εμπλέκεται, την ίδια στιγμή ταυτιζόμαστε μαζί του; 
Τί είναι αυτό που μας κάνει να γελάμε με τον Σάντσο Πάντσο, τον ακόλουθό του, και παράλληλα να τον αγαπάμε τόσο πολύ;
Ας προσπαθήσουμε να καταλάβουμε λίγο καλύτερα τον «ιππότη με τη θλιμμένη έκφραση» για να ανακαλύψουμε ποια ευαίσθητη χορδή της ψυχής αγγίζει μέσα μας.
Ο χαρακτήρας του Δον Κιχώτη προκαλεί ανάμικτα συναισθήματα:
Από τη μια γελάμε μαζί του και με τις πράξεις του και από την άλλη μας γοητεύει. Ένας μεσήλικας
ευγενής της επαρχίας που δεν του λείπει τίποτα και που ζει με μια σχεδόν «ιδεατή» άνεση, σηκώνεται μια μέρα, φοράει πανοπλία, χρήζει τον εαυτό του ιππότη και ξεκινά το ταξίδι. Το χάσμα ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία του μας διασκεδάζει, η αγάπη του για την ευγενική Δέσποινα (που εμείς γνωρίζουμε ότι είναι μια απλή χωριατοπούλα) μας φαίνεται γελοία, και η μάχη που δίνει ενάντια στους «Γίγαντες», ενώ όλοι γνωρίζουμε ότι πρόκειται για ανεμόμυλους, μας κάνει να κλαίμε από τα γέλια. Τότε, τι είναι αυτό που μας γοητεύει τόσο πολύ στο χαρακτήρα του και δεν τον απορρίπτουμε αμέσως ως τρελό;
Ίσως η απάντηση να μη βρίσκεται μόνο στον Δον  Κιχώτη αλλά σε αυτό που ο Θερβάντες προσπάθησε να μας εξηγήσει μέσα από αυτόν:
Σε κάθε πολιτισμό ή παραδοσιακή κοινωνία υπάρχει ο χαρακτήρας του τρελού, ο τρελός του χωριού που τολμά να πει όσα όλοι οι άλλοι δεν τολμούν να πουν από φόβο. Είναι αυτός που ζει όπως θέλει και όλοι τον ζηλεύουν κατά κάποιο τρόπο γιατί θα ήθελαν να κάνουν το ίδιο, αλλά ντρέπονται. Είναι ο τρελός του Σαίξπηρ, που τολμά να πει την αλήθεια κατάμουτρα στο βασιλιά και παρόλα αυτά τη γλυτώνει. Είναι ο έλληνας Ζορμπάς, που χορεύει το κέφι του και μαθαίνει τον «πολιτισμένο» άνθρωπο πράγματα που δε θα βρει μέσα στα βιβλία. Είναι ο «τρελός του χωριού» στη δημιουργία του Ντοστογιέφσκι, που λέει την αλήθεια στο πρόσωπο όλων. Έτσι και ο Δον Κιχώτης του Θερβάντες, είναι αυτός που ζει ακολουθώντας έναν τρόπο ζωής που κανείς μας δεν τολμά να ακολουθήσει. Γελάμε με τον Δον Κιχώτη και το όνειρό του, γελάμε μαζί του και ταυτόχρονα τον ζηλεύουμε λιγάκι. Ζηλεύουμε την ανδρεία του να αφήσει πίσω μια άνετη ζωή, και να ξεκινήσει μια ζωή γεμάτη περιπέτεια και μαγεία, που εμψυχώνεται από πνεύμα ιπποσύνης.
Ο Θερβάντες δεν προσπαθεί να μας πείσει ότι ο Δον Κιχώτης έχει τα λογικά του ή ότι έχει συνείδηση των πράξεών του. Ακριβώς το αντίθετο, δεν είναι η λογική του αυτή που μας συνεπαίρνει, αλλά η τρέλα του. Ποιός από εμάς δεν θα ήθελε να τα αφήσει όλα πίσω και να κυνηγήσει το όνειρό του, να μην έχει καμιά έγνοια για τους περιορισμούς που μας βάζει η ηλικία, η οικογένεια, η δουλειά κα.; Ποιός από εμάς δε θα ήθελε να αγγίξει τα αστέρια, να γιατρέψει τον κόσμο, να γίνει ήρωας χωρίς τις απαραίτητες έγνοιες για τις «τεχνικές λεπτομέρειες» της ζωής; Ζηλεύουμε τον Δον Κιχώτη και την ικανότητά του να εκπληρώσει το όνειρό του. Τον ζηλεύουμε και την ίδια στιγμή γελάμε μαζί του επειδή το ταξίδι του δεν έχει σύνδεση με την πραγματικότητα. Τότε όμως, πως μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το παράδειγμά του και να πάρουμε έμπνευση για τη ζωή μας από αυτόν; 
Ο Θερβάντες μας δίνει τη λύση σε αυτό το πρόβλημα: Ο Δον Κιχώτης είναι ο ήρωας αυτού του μυθιστορήματος αλλά όχι ο μόνος ήρωας. Πως θα μπορούσε ποτέ να υπάρξει ένα “ιππότης” χωρίς τον ακόλουθό του; Ο Δον Κιχώτης  δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τον Σάντσο Πάντσο, τον πιστό φίλο και υπηρέτη του. 
Αυτοί οι δύο χαρακτήρες είναι τόσο στενά συνδεδεμένοι ώστε δεν μπορούμε να μιλήσουμε για τον έναν  χωρίς να αναφέρουμε τον άλλον. Επιπλέον, υπάρχουν αυτοί που υποστηρίζουν ότι δεν πρόκειται για δυο ξεχωριστούς χαρακτήρες αλλά για έναν με δύο όψεις. Με την πρώτη ματιά αυτοί οι δύο χαρακτήρες είναι ουσιαστικά διαφορετικοί. Ο Δον Κιχώτης είναι ψηλός και λεπτός, ο Σάντσο Πάντσο κοντός και παχύς. Ο Δον Κιχώτης  πετάει στα σύννεφα, ο Σάντσο πατάει γερά στη γη. Ο Δον Κιχώτης  πάει να υπηρετήσει μία ευγενική Δεσποσύνη και υψηλά ιδανικά, ενώ τον Σάντσο τον απασχολεί το επόμενο γεύμα. Όλα αυτά σημειώνουν τις διαφορές τους. Υπάρχει όμως ένα στοιχείο που τους ενώνει- η αφοσίωση του ενός για τον άλλον. Ο Δον Κιχώτης  δεν μπορεί να επιβιώσει ούτε λεπτό στην περιπέτειά του χωρίς τον Σάντσο και ο Σάντσο, που μοιάζει να μη συμφωνεί σχεδόν σε τίποτα με τον αφέντη του, δεν μπορεί να ζήσει ούτε στιγμή χωρίς εκείνον. Αγαπούν ο ένας τον άλλον και αλληλοεξαρτιούνται. Γιατί συμβαίνει αυτό; 
Διαφορετικοί πολιτισμοί σε διαφορετικές χρονικές στιγμές έχουν παρουσιάσει τον άνθρωπο ως μια διπλή οντότητα. Το ένα μέρος, το υψηλό που ονομάζεται ψυχή ή πνεύμα.  Και το άλλο μέρος , το γήινο, η προσωπικότητα που τη χρησιμοποιεί η ψυχή ως όχημα για να μπορεί να εκφραστεί σε αυτόν τον κόσμο. Ο Δον Κιχώτης είναι η καρδιά, ο ονειροπόλος, το πνευματικό μέρος του ανθρώπου που αναζητά την ομορφιά, την αγάπη, κυνηγά για τα ιδεώδη της δικαιοσύνης, της ανδρείας και της τιμής. Από την άλλη ο Σάντσο είναι πρακτικός.  Μπορεί να δει κατάματα την πραγματικότητα και να την αξιολογήσει. Είναι η δική του παρουσία που επιτρέπει στον Δον Κιχώτη να εκπληρώσει τα όνειρά του. Ο Σάντσο είναι η ύλη. Είναι απασχολημένος με τις υλικές ανάγκες - να φάει, να κοιμηθεί, να τεμπελιάσει. Βλέπει την πραγματικότητα όπως είναι. 
Ο Θερβάντες χτίζει μια γέφυρα ανάμεσα σε αυτούς τους δύο χαρακτήρες. Ποιός από τους δύο είναι Σοφός; Ο Δον Κιχώτης, ο μορφωμένος άνθρωπος που ζει μέσα στον κόσμο της φαντασίας του, ή ο αδαείς Σάντσο που βλέπει τα πράγματα με καθαρότητα; Ίσως δεν τίθεται θέμα εξυπνάδας ή χαζομάρας. Ο Θερβάντες επίτηδες μας παρουσιάζει μια κωμική κατάσταση να επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, όπου ο Σάντσο προειδοποιεί τον Δον Κιχώτη ότι δεν είναι σε θέση να κρίνει με αντικειμενικότητα την πραγματικότητα και ο Δον Κιχώτης δεν τον ακούει, αλλά μπλέκει σε νέα προβλήματα κάθε φορά. Υπάρχει τρόπος να δούμε αυτή την επικοινωνία ως κάτι που μπορεί να μας εμπνεύσει και όχι ως γελοία; 
Να αγγίξουμε τον ουρανό με τα πόδια στη γη
Σε πολλούς πολιτισμούς δίνεται στον άνθρωπο ο συμβολισμός του δέντρου, με το κεφάλι στον ουρανό και τα πόδια βαθειά ριζωμένα στη γη. Είναι η ένωση του πνεύματος και της ύλης, του ονείρου και της πραγμάτωσής του. Πρέπει να ψάξουμε μέσα μας για να ανακαλύψουμε τον Δον Κιχώτη. Είναι ο Ιππότης που ονειρεύεται περιπέτειες και ηρωικές πράξεις, που αναζητά το υψηλότερο μέσα του και προσπαθεί να πραγματώσει το πεπρωμένο του πάνω στη γη. Χωρίς να εγκαταλείψουμε τον «Ιππότη» δεν πρέπει όμως να παραμελήσουμε και τον Σάντσο, που αντιπροσωπεύει την ικανότητά μας να ζήσουμε σε αυτόν τον κόσμο, μας δίνει διαύγεια και μας επιτρέπει να ξεχωρίσουμε τη διαφορά ανάμεσα σε απλούς ανεμόμυλους και τερατώδεις γίγαντες. Σοφία είναι η γνώση που μας επιτρέπει να συνδυάσουμε αυτά τα δύο. Το να αποκοπούμε τελείως από την ύλη, θα ήταν να το βάλουμε στα πόδια από τη ζωή. Να αποκοπούμε από τα όνειρα μας θα ήταν ακόμα χειρότερο. Θα ήταν να το βάλουμε στα πόδια από τον εαυτό μας.  Πρέπει να φορέσουμε τη σκουριασμένη πανοπλία του Δον Κιχώτη, να σκαρφαλώσουμε το γαϊδουράκι του Σάντσο, να επαινέσουμε τη Δεσποσύνη μας Δουλτσινέα (το όνειρο που θα θέλαμε να πραγματώσουμε), να κοιτάξουμε την πραγματικότητα με διαύγεια και να ξεκινήσουμε το ταξίδι...
- See more at: http://filosofoi-tou-dromou.blogspot.gr/2014/11/blog-post_2.html#sthash.xxbkyhKf.dpuf
Ο τρελός
Το έργο «Δον Κιχώτης», ή ακριβέστερα «Δον Κιχώτης της Μάντσα», γράφτηκε το 1597 από τον Don Miguel De Cervantes. Κατά περίεργο τρόπο, το βιβλίο, που περιγράφει ένα μεγάλο περιπετειώδες ταξίδι, γράφτηκε ενώ ο Θερβάντες ήταν στη φυλακή της Σεβίλλης, για οικονομικά χρέη. Ίσως, αν ο Θερβάντες είχε χρήματα για να πληρώσει τα χρέη του, ένας από τους πιο αγαπημένους χαρακτήρες της λογοτεχνίας να μην είχε γεννηθεί. 
Ποιο είναι όμως αυτό το στοιχείο στην προσωπικότητα του Δον Κιχώτη που τον ανάγει σε αγαπημένο ήρωα και προκαλεί τη φαντασία μας; 
Γιατί ενώ από τη μια περιγελούμε τα όνειρά του και την παράλογη περιπέτεια στην οποία εμπλέκεται, την ίδια στιγμή ταυτιζόμαστε μαζί του; 
Τί είναι αυτό που μας κάνει να γελάμε με τον Σάντσο Πάντσο, τον ακόλουθό του, και παράλληλα να τον αγαπάμε τόσο πολύ;
Ας προσπαθήσουμε να καταλάβουμε λίγο καλύτερα τον «ιππότη με τη θλιμμένη έκφραση» για να ανακαλύψουμε ποια ευαίσθητη χορδή της ψυχής αγγίζει μέσα μας.
Ο χαρακτήρας του Δον Κιχώτη προκαλεί ανάμικτα συναισθήματα:
Από τη μια γελάμε μαζί του και με τις πράξεις του και από την άλλη μας γοητεύει. Ένας μεσήλικας
ευγενής της επαρχίας που δεν του λείπει τίποτα και που ζει με μια σχεδόν «ιδεατή» άνεση, σηκώνεται μια μέρα, φοράει πανοπλία, χρήζει τον εαυτό του ιππότη και ξεκινά το ταξίδι. Το χάσμα ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία του μας διασκεδάζει, η αγάπη του για την ευγενική Δέσποινα (που εμείς γνωρίζουμε ότι είναι μια απλή χωριατοπούλα) μας φαίνεται γελοία, και η μάχη που δίνει ενάντια στους «Γίγαντες», ενώ όλοι γνωρίζουμε ότι πρόκειται για ανεμόμυλους, μας κάνει να κλαίμε από τα γέλια. Τότε, τι είναι αυτό που μας γοητεύει τόσο πολύ στο χαρακτήρα του και δεν τον απορρίπτουμε αμέσως ως τρελό;
Ίσως η απάντηση να μη βρίσκεται μόνο στον Δον  Κιχώτη αλλά σε αυτό που ο Θερβάντες προσπάθησε να μας εξηγήσει μέσα από αυτόν:
Σε κάθε πολιτισμό ή παραδοσιακή κοινωνία υπάρχει ο χαρακτήρας του τρελού, ο τρελός του χωριού που τολμά να πει όσα όλοι οι άλλοι δεν τολμούν να πουν από φόβο. Είναι αυτός που ζει όπως θέλει και όλοι τον ζηλεύουν κατά κάποιο τρόπο γιατί θα ήθελαν να κάνουν το ίδιο, αλλά ντρέπονται. Είναι ο τρελός του Σαίξπηρ, που τολμά να πει την αλήθεια κατάμουτρα στο βασιλιά και παρόλα αυτά τη γλυτώνει. Είναι ο έλληνας Ζορμπάς, που χορεύει το κέφι του και μαθαίνει τον «πολιτισμένο» άνθρωπο πράγματα που δε θα βρει μέσα στα βιβλία. Είναι ο «τρελός του χωριού» στη δημιουργία του Ντοστογιέφσκι, που λέει την αλήθεια στο πρόσωπο όλων. Έτσι και ο Δον Κιχώτης του Θερβάντες, είναι αυτός που ζει ακολουθώντας έναν τρόπο ζωής που κανείς μας δεν τολμά να ακολουθήσει. Γελάμε με τον Δον Κιχώτη και το όνειρό του, γελάμε μαζί του και ταυτόχρονα τον ζηλεύουμε λιγάκι. Ζηλεύουμε την ανδρεία του να αφήσει πίσω μια άνετη ζωή, και να ξεκινήσει μια ζωή γεμάτη περιπέτεια και μαγεία, που εμψυχώνεται από πνεύμα ιπποσύνης.
Ο Θερβάντες δεν προσπαθεί να μας πείσει ότι ο Δον Κιχώτης έχει τα λογικά του ή ότι έχει συνείδηση των πράξεών του. Ακριβώς το αντίθετο, δεν είναι η λογική του αυτή που μας συνεπαίρνει, αλλά η τρέλα του. Ποιός από εμάς δεν θα ήθελε να τα αφήσει όλα πίσω και να κυνηγήσει το όνειρό του, να μην έχει καμιά έγνοια για τους περιορισμούς που μας βάζει η ηλικία, η οικογένεια, η δουλειά κα.; Ποιός από εμάς δε θα ήθελε να αγγίξει τα αστέρια, να γιατρέψει τον κόσμο, να γίνει ήρωας χωρίς τις απαραίτητες έγνοιες για τις «τεχνικές λεπτομέρειες» της ζωής; Ζηλεύουμε τον Δον Κιχώτη και την ικανότητά του να εκπληρώσει το όνειρό του. Τον ζηλεύουμε και την ίδια στιγμή γελάμε μαζί του επειδή το ταξίδι του δεν έχει σύνδεση με την πραγματικότητα. Τότε όμως, πως μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το παράδειγμά του και να πάρουμε έμπνευση για τη ζωή μας από αυτόν; 
Ο Θερβάντες μας δίνει τη λύση σε αυτό το πρόβλημα: Ο Δον Κιχώτης είναι ο ήρωας αυτού του μυθιστορήματος αλλά όχι ο μόνος ήρωας. Πως θα μπορούσε ποτέ να υπάρξει ένα “ιππότης” χωρίς τον ακόλουθό του; Ο Δον Κιχώτης  δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τον Σάντσο Πάντσο, τον πιστό φίλο και υπηρέτη του. 
Αυτοί οι δύο χαρακτήρες είναι τόσο στενά συνδεδεμένοι ώστε δεν μπορούμε να μιλήσουμε για τον έναν  χωρίς να αναφέρουμε τον άλλον. Επιπλέον, υπάρχουν αυτοί που υποστηρίζουν ότι δεν πρόκειται για δυο ξεχωριστούς χαρακτήρες αλλά για έναν με δύο όψεις. Με την πρώτη ματιά αυτοί οι δύο χαρακτήρες είναι ουσιαστικά διαφορετικοί. Ο Δον Κιχώτης είναι ψηλός και λεπτός, ο Σάντσο Πάντσο κοντός και παχύς. Ο Δον Κιχώτης  πετάει στα σύννεφα, ο Σάντσο πατάει γερά στη γη. Ο Δον Κιχώτης  πάει να υπηρετήσει μία ευγενική Δεσποσύνη και υψηλά ιδανικά, ενώ τον Σάντσο τον απασχολεί το επόμενο γεύμα. Όλα αυτά σημειώνουν τις διαφορές τους. Υπάρχει όμως ένα στοιχείο που τους ενώνει- η αφοσίωση του ενός για τον άλλον. Ο Δον Κιχώτης  δεν μπορεί να επιβιώσει ούτε λεπτό στην περιπέτειά του χωρίς τον Σάντσο και ο Σάντσο, που μοιάζει να μη συμφωνεί σχεδόν σε τίποτα με τον αφέντη του, δεν μπορεί να ζήσει ούτε στιγμή χωρίς εκείνον. Αγαπούν ο ένας τον άλλον και αλληλοεξαρτιούνται. Γιατί συμβαίνει αυτό; 
Διαφορετικοί πολιτισμοί σε διαφορετικές χρονικές στιγμές έχουν παρουσιάσει τον άνθρωπο ως μια διπλή οντότητα. Το ένα μέρος, το υψηλό που ονομάζεται ψυχή ή πνεύμα.  Και το άλλο μέρος , το γήινο, η προσωπικότητα που τη χρησιμοποιεί η ψυχή ως όχημα για να μπορεί να εκφραστεί σε αυτόν τον κόσμο. Ο Δον Κιχώτης είναι η καρδιά, ο ονειροπόλος, το πνευματικό μέρος του ανθρώπου που αναζητά την ομορφιά, την αγάπη, κυνηγά για τα ιδεώδη της δικαιοσύνης, της ανδρείας και της τιμής. Από την άλλη ο Σάντσο είναι πρακτικός.  Μπορεί να δει κατάματα την πραγματικότητα και να την αξιολογήσει. Είναι η δική του παρουσία που επιτρέπει στον Δον Κιχώτη να εκπληρώσει τα όνειρά του. Ο Σάντσο είναι η ύλη. Είναι απασχολημένος με τις υλικές ανάγκες - να φάει, να κοιμηθεί, να τεμπελιάσει. Βλέπει την πραγματικότητα όπως είναι. 
Ο Θερβάντες χτίζει μια γέφυρα ανάμεσα σε αυτούς τους δύο χαρακτήρες. Ποιός από τους δύο είναι Σοφός; Ο Δον Κιχώτης, ο μορφωμένος άνθρωπος που ζει μέσα στον κόσμο της φαντασίας του, ή ο αδαείς Σάντσο που βλέπει τα πράγματα με καθαρότητα; Ίσως δεν τίθεται θέμα εξυπνάδας ή χαζομάρας. Ο Θερβάντες επίτηδες μας παρουσιάζει μια κωμική κατάσταση να επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, όπου ο Σάντσο προειδοποιεί τον Δον Κιχώτη ότι δεν είναι σε θέση να κρίνει με αντικειμενικότητα την πραγματικότητα και ο Δον Κιχώτης δεν τον ακούει, αλλά μπλέκει σε νέα προβλήματα κάθε φορά. Υπάρχει τρόπος να δούμε αυτή την επικοινωνία ως κάτι που μπορεί να μας εμπνεύσει και όχι ως γελοία; 
Να αγγίξουμε τον ουρανό με τα πόδια στη γη
Σε πολλούς πολιτισμούς δίνεται στον άνθρωπο ο συμβολισμός του δέντρου, με το κεφάλι στον ουρανό και τα πόδια βαθειά ριζωμένα στη γη. Είναι η ένωση του πνεύματος και της ύλης, του ονείρου και της πραγμάτωσής του. Πρέπει να ψάξουμε μέσα μας για να ανακαλύψουμε τον Δον Κιχώτη. Είναι ο Ιππότης που ονειρεύεται περιπέτειες και ηρωικές πράξεις, που αναζητά το υψηλότερο μέσα του και προσπαθεί να πραγματώσει το πεπρωμένο του πάνω στη γη. Χωρίς να εγκαταλείψουμε τον «Ιππότη» δεν πρέπει όμως να παραμελήσουμε και τον Σάντσο, που αντιπροσωπεύει την ικανότητά μας να ζήσουμε σε αυτόν τον κόσμο, μας δίνει διαύγεια και μας επιτρέπει να ξεχωρίσουμε τη διαφορά ανάμεσα σε απλούς ανεμόμυλους και τερατώδεις γίγαντες. Σοφία είναι η γνώση που μας επιτρέπει να συνδυάσουμε αυτά τα δύο. Το να αποκοπούμε τελείως από την ύλη, θα ήταν να το βάλουμε στα πόδια από τη ζωή. Να αποκοπούμε από τα όνειρα μας θα ήταν ακόμα χειρότερο. Θα ήταν να το βάλουμε στα πόδια από τον εαυτό μας.  Πρέπει να φορέσουμε τη σκουριασμένη πανοπλία του Δον Κιχώτη, να σκαρφαλώσουμε το γαϊδουράκι του Σάντσο, να επαινέσουμε τη Δεσποσύνη μας Δουλτσινέα (το όνειρο που θα θέλαμε να πραγματώσουμε), να κοιτάξουμε την πραγματικότητα με διαύγεια και να ξεκινήσουμε το ταξίδι...
- See more at: http://filosofoi-tou-dromou.blogspot.gr/2014/11/blog-post_2.html#sthash.xxbkyhKf.dpuf
Read More »

Μουσικά κομμάτια που εμπνεύστηκαν απ΄τη λογοτεχνία

Ποιος είπε ότι τα βιβλία γίνονται μόνο κινηματογραφικές ταινίες;


Μπορεί η λογοτεχνία να έχει εμπνεύσει εκατοντάδες δεκάδες κινηματογραφιστές, αλλά έχει γίνει το ίδιο και με τους μουσικούς. Παρακάτω παραθέτουμε 4 χαρακτηριστικά παραδείγματα για να πειστείτε.

Nirvana - Scentless Apprentice


Ο Γερμανός συγγραφέας Patrick Süskind έγραψε το 1985 το «Άρωμα» το οποίο στιγμάτισε βαθιά τον Kurt Cobain. Στο τραγούδι αυτό των Nirvana οι στίχοι «Every wet nurse refused to feed him/Electrolytes smell like semen» δεν μοιάζουν ασυνάρτητοι σε όσους έχουν διαβάσει το βιβλίο...




The Cure - Killing an Arab


Μπορεί ο τίτλος να μοιάζει αντι-ισλαμιστικός, στην πραγματικότητα όμως οι στίχοι του τραγουδιού "Standing on a beach with a gun in my hand/Staring at the sea, staring at the sand/Staring down the barrel at the Arab on the ground" είναι η κεντρική σκηνή στο έργο του Καμύ «Ο ξένος», στο οποίο ο Mersault δολοφονεί χωρίς λόγο έναν Άραβα στην Αλγερία.


Bruce Springsteen - The Ghost of Tom Joad


Ο Tom Joad, ο ήρωας του βιβλίου «Τα σταφύλια της Οργής» του John Steinbeck είναι παρών στο συγκεκριμένο τραγούδι. Οι στίχοι «I'm sittin' down here in the campfire light Searchin' for the ghost of Tom Joad»  είναι χαρακτηριστικοί της αναζήτησης του εφιαλτικού παρελθόντος.


Mastodon - Blood and Thunder


Ένα τραγούδι εμπνευσμένο από τον Moby-Dick του Herman Melville. Ο τραγουδιστής των Mastodon μοιάζει με τον κυβερνήτη που διατάζει τα μέλη του κοινού του να ρίξουν τα καμάκια τους επάνω στη λευκή φάλαινα. «Aim directly for his crooked brow/And look him right in the eye».


Read More »

Δείτε την πιο όμορφη βιβλιοθήκη του κόσμου που έχει πάνω από 20.000 βιβλία!

Η βιβλιοθήκη «Klementinum» στην Τσεχία ψηφίστηκε ως η πιο όμορφη και μαγευτική βιβλιοθήκη του κόσμου από τους αναγνώστες του boredpanda.com

Η βιβλιοθήκη «Klementinum» στην Τσεχία ψηφίστηκε ως η πιο όμορφη και μαγευτική βιβλιοθήκη του κόσμου από τους αναγνώστες του boredpanda.com. Το κτίριο της βιβλιοθήκης αποτελεί ένα χαρακτηριστικό πρότυπο της μπαρόκ αρχιτεκτονικής. Η βιβλιοθήκη λειτούργησε για πρώτη φορά το 1722 ως μέρος του πανεπιστημίου Ιησουιτών και στεγάζει περισσότερα από 20.000 βιβλία.

Το κτίριο της βιβλιοθήκης αποτελεί ένα χαρακτηριστικό πρότυπο της μπαρόκ αρχιτεκτονικής. Η βιβλιοθήκη λειτούργησε για πρώτη φορά το 1722 ως μέρος του πανεπιστημίου Ιησουιτών και στεγάζει περισσότερα από 20.000 βιβλία


Πηγή

Read More »

44ο Φεστιβάλ Βιβλίου: Τα βιβλία δίνουν ραντεβού στο Ζάππειο



Πιστό στο καθιερωμένο, φθινοπωρινό ραντεβού του και μετά από την αναβολή του λόγω των πολιτικών εξελίξεων και την προκήρυξη των εκλογών, το 44ο Φεστιβάλ Βιβλίου, αποτελεί γεγονός.

Η μεγάλη γιορτή του βιβλίου θα ανοίξει τις πόρτες της στον καταπράσινο, υπαίθριο χώρο του Ζαππείου από τις 25 Σεπτεμβρίου έως τις 11 Οκτωβρίου 2015.

Εκεί οι μικροί και μεγάλοι βιβλιοφάγοι θα έχουν την ευκαιρία να περιηγηθούν ανάμεσα σε χιλιάδες –νέους και παλαιότερους- τίτλους βιβλίων, ενώ το «παρών» θα δώσει το σύνολο –σχεδόν- των ελληνικών εκδοτικών οίκων που θα πραγματοποιήσουν μια σειρά από παρουσιάσεις βιβλίων και συναντήσεις με συγγραφείς.

Ωστόσο, από το φεστιβάλ δεν θα λείπουν και τα παράλληλα καλλιτεχνικά δρώμενα και πολιτιστικές εκδηλώσεις κάθε μορφής (από θεατρικές ομάδες, μουσικά συγκροτήματα, καλλιτέχνες, ομάδες θεάτρου δρόμου, κ.α.) προάγοντας όχι μόνο τη Φιλαναγνωσία αλλά και τον Πολιτισμό γενικότερα.

Το 44ο Φεστιβάλ Βιβλίου είναι αφιερωμένο στην «Ανάγνωση ως πολιτική πράξη» και πραγματοποιείται με τη συνεργασία της UNICEF. Ο κατάλογος του Φεστιβάλ θα κυκλοφορήσει σε 10.000 αντίτυπα που θα διανεμηθούν δωρεάν. 

Δευτέρα έως Πέμπτη: 18:00-22:30
Παρασκευή - Σάββατο: 18:00-23:00
Κυριακή: 11:00-22:30 

Πηγή

Read More »

Ο μεγάλος ποιητής Γιώργος Σεφέρης

Στις 20 Σεπτεμβρίου 1971 φεύγει από τη ζωή ο νομπελίστας ποιητής
Γιώργος Σεφέρης. 

Χιλιάδες λαού συγκεντρώνονται δυο μέρες αργότερα για να συνοδεύσουν τον μεγάλο λογοτέχνη στην τελευταία του κατοικία, συγκέντρωση η οποία τελικά εξελίσσεται σε αντιδικτατορική διαδήλωση, με νέους, φοιτητές και μαθητές επικεφαλής. «Ο Γ. Σεφερης έθεσε τη βάση για την ελεύθερη ποίηση», θα πει γι' αυτόν ο Οδυσσέας Ελύτης.



O Γιώργος Σεφεριάδης, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, γεννήθηκε στη Σμύρνη της Μικράς Ασίας, στις 29 Φεβρουαρίου 1900. Μεγάλωσε μέσα σε μια οικογένεια με έντονα πνευματικά ενδιαφέροντα. O πατέρας του, Στυλιανός, ήταν νομικός και μετέπειτα καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Aθηνών, ενώ παράλληλα έγραφε ποιήματα, μετέφραζε αρχαίους τραγικούς και είχε εκδώσει μεταφράσεις έργων του Λόρδου Bύρωνα. Η δε μητέρα του, Δέσπω, διακρινόταν για την ιδιαίτερη ευαισθησία και την καλλιέργειά της.

Έγραφε ήδη στίχους στα 14 του χρόνια. Το ξέσπασμα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου αναγκάζει την οικογένειά του να μετακομίσει στην Αθήνα. Το 1918 μεταβαίνει στο Παρίσι για να σπουδάσει Νομική, κάτι που αποτελούσε όνειρο του πατέρα του που στο μεταξύ είχε μετακομίσει κι αυτός στο Παρίσι αναζητώντας καλύτερη μοίρα. «Eίχα μπει τον Iούλιο σ’ ένα Παρίσι ολότελα άδειο, που γέμισε ασφυκτικά τον Nοέμβρη με τα πανηγύρια της ανακωχής. Tο δωμάτιό μου ήταν ο πιο παγερός τόπος που γνώρισα ποτέ μου. Ένας πλανόδιος βιολιτζής ερχότανε κάθε απόγεμα μ’ έναν απελπιστικά περιπαθή σκοπό. Tις νύχτες μια γριά κλαψούριζε πουλώντας μενεξέδες. Διάβαζα Όμηρο και τα πιο παλαβά πρωτοποριακά περιοδικά. Ήμουν αξιοθαύμαστα χαμένος και ονειροπαρμένος» θα σημειώσει αργότερα ο ποιητής για τα φοιτητικά του χρόνια. Σύντομα, στρέφεται όλο και περισσότερο προς την λογοτεχνία: «Έχω μια μεγάλη διάθεση να γράψω κάθε ώρα· καθετί μου φέρνει ένα θέμα, μια τραγικότητα για να εκφράσω. Δυστυχώς, μόνο τις ιδέες μου βάζω απάνω στο χαρτί και τις κοιμίζω τον ύπνο τον αξύπνητο ίσως. Tο συρτάρι μου κατάντησε νεκροταφείο. Kάθε μέρα θάβω και μερικά κορμάκια μωρών που ξεψύχησαν».

Το 1923 γνωρίζει μια Γαλλίδα πιανίστα, τη Ζακλίν, μία από τις γυναίκες της ζωής του. Η Ζακλίν θα απασχολήσει το νου του ποιητή για περισσότερο από μία δεκαετία και το μεγαλύτερο μέρος της ερωτικής ποίησης του Σεφέρη απευθύνεται σε αυτήν. «Eίναι μερικά αισθήματα στη ζωή που ποτέ δεν ξεθωριάζουν...» είπε ο ίδιος για τη Ζακλίν. Το 1925 επιστρέφει στην Αθήνα, διορίζεται στο διπλωματικό σώμα και σύντομα χάνει τη μητέρα του. Ο ποιητής βυθίζεται στη μελαγχολία και τη μοναξιά: «Aνάγκη να μιλήσω. Kανείς. Ίσως εγώ να φταίω. Mα τι γίνεται εδώ μέσα; Σήμερα το απόγευμα είχα την εντύπωση πως η σκέψη μου είχε αδειάσει και στη θέση της βρισκότανε δυο άγνωστοι που συζητούσαν και αποφάσιζαν για την τύχη μου. Aδύνατο να γράψω. Ώσπου να γυρίσω το φύλλο, έχω αλλάξει, έγινα άλλος». Σύντομα όμως, γράφει μερικά από τα σπουδαιότερα έργα του. Tον Iούλιο του 1928 δημοσιεύεται η μετάφραση του έργου του Bαλερί «Mια βραδυά με τον Kο Tεστ» με την υπογραφή Γ. Σεφεριάδης. Τον Mάιο του 1931 εκδίδεται η συλλογή «Στροφή» με δεκατρία ποιήματα – μεταξύ των οποίων και το εμπνευσμένο από την Zακλίν «Eρωτικός λόγος».

Την ίδια χρονιά διορίζεται στο ελληνικό Γενικό Προξενείο του Λονδίνου, ως υποπρόξενος. Μέσα στην αγγλική ομίχλη, με τη «στυφή γεύση του θανάτου», ο Σεφέρης οραματίζεται μια Ελλάδα ολοκάθαρη και απογυμνωμένη, ένα όραμα που θα διαποτίσει τα τοπία του «Μυθιστορήματος» του 1935. Ακολουθούν τα «Γυμνοπαιδία» το 1936, το 1937 δημοσιεύει στα Νέα Γράμματα επιστολή σχετικά με τον καθορισμό της δημοτικής, το «Tετράδιο γυμνασμάτων» το 1940, τα «Hμερολόγια Kαταστρώματος A΄» το 1940 λογοκριμένα όμως από τη Δικτατορία Μεταξά, τα «Hμερολόγια Kαταστρώματος B΄» το 1944 και «Kίχλη» όπου μιλάει για το σπαραγμό στη χώρα, το 1947. Την ίδια χρονιά βραβεύεται με το «Έπαθλο Παλαμά». Λίγες ημέρες μετά τη γερμανική εισβολή στην Ελλάδα, ο Σεφέρης θα παντρευτεί τη Μαρώ και θα φύγουν μαζί με την ελληνική κυβέρνηση για την Αίγυπτο. Χαριτολογώντας, ο ποιητής έλεγε ότι κουμπάρος τους στάθηκε ο Χίτλερ. Σε όλη του τη διπλωματική καριέρα θα ταξιδεύει και θα αλλάζει συνεχώς τόπο διαμονής: Λονδίνο, Kορυτσά, Aλεξάνδρεια, Nότια Aφρική, Άγκυρα, Λίβανος και πάλι Λονδίνο (1957-1962), για να ολοκληρώσει τη σταδιοδρομία του ως πρέσβης, κατά τα χρόνια της δημιουργίας του ανεξάρτητου κυπριακού κράτους. Μέχρι το 1963 η φήμη του Γιώργου Σεφέρη έχει απλωθεί σε όλη την υφήλιο.


Στις 10 Δεκεμβρίου του 1963 του απονέμεται από τη Σουηδική Aκαδημία το Bραβείο Nόμπελ Λογοτεχνίας και γίνεται ο πρώτος Έλληνας που λαμβάνει αυτή την τιμητική διάκριση. Το περιοδικό Figaro Litteraire γράφει ήδη για το ταλέντο του Σεφέρη από το 1956 και τον χαρακτηρίζει άξιο για βραβείο Νόμπελ. Κατά την παραλαβή του Νόμπελ, ο Σεφέρης λέει: «Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα και το φως του ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται… Άλλο χαρακτηριστικό αυτής της παράδοσης είναι η αγάπη της για την ανθρωπιά. Κανόνας της είναι η δικαιοσύνη… Πιστεύω πως τούτος ο σύγχρονος κόσμος όπου ζούμε, ο τυραννισμένος από το φόβο και την ανησυχία, τη χρειάζεται την ποίηση. Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα – και τι θα γινόμασταν αν η πνοή λιγόστευε; Πρέπει ν’ αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται». Το 1964 γίνεται επίτιμος διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ και το Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.

Το 1966 εκδίδει το «Τρία Κρυφά Ποιήματα», ένα έργο γεμάτο βαθιά νοήματα και άψογο στη μορφή. Είχε επίσης τιμηθεί με το βραβείο «Κωστή Παλαμά», με το αγγλικό βραβείο ποίησης «Φόυλ» και κατείχε την θέση του επίτιμου διδάκτορα στο πανεπιστήμιο Cambridge. Το 1969 κυκλοφορεί στην Ελλάδα και στο Εξωτερικό η "διακήρυξή" του εναντίον της δικτατορίας. Αντιμετωπίζει ήδη κάποια προβλήματα υγείας που τον ταλαιπωρούν. Το 1967 επιβάλλεται η δικτατορία των συνταγματαρχών στη χώρα. Το 1969 δημοσιεύτηκε η δήλωσή του κατά της χούντας και ο Σεφέρης παύτηκε από πρέσβης επί τιμή, ενώ του απαγορεύτηκε και να κάνει χρήση του διπλωματικού του διαβατηρίου.

Το 1971 έγραψε το τελευταίο του ποίημα με τίτλο Επί ασπαλάθων. Στις 20 Σεπτεμβρίου 1971, έκλεισε τα μάτια του για πάντα, μετά από εγχείρηση στο δωδεκαδάκτυλο. H κηδεία του σπουδαίου ποιητή έμελλε να σταθεί έκφραση ελευθεροφροσύνης του λαού, που είχε συγκεντρωθεί κατά χιλιάδες για να τον συνοδεύσει στην τελευταία του κατοικία. Ο Οδυσσέας Ελύτης είπε για το Γ. Σεφέρη: «Κανείς άλλος δεν στάθηκε τόσο ικανός ν’ ανιχνεύσει, να βρει και να κινήσει τα νήματα της ζωντανής ελληνικής παράδοσης όσο αυτός… Καλλιέργησε το αίσθημα της ευθύνης και κράτησε ψηλά τη σημαία της ελεύθερης συνείδησης, που τόσο την έχουν ανάγκη, σήμερα προπάντων, οι νέοι», ενώ ο Γ. Ρίτσος με τη σειρά του είπε: «Αυτή την ώρα, τα λόγια μου φαίνονται μικρά για το ανάστημα του ποιητή, μικρά για τη λύπη και την περηφάνια που μας γεμίζει το έργο του και το ήθος του. Εδώ και πολλά χρόνια, σε κρίσιμες στιγμές της ελληνικής ιστορίας, ο ποιητής έσμιξε ποίηση και ελευθερία, αισθητική και ηθική, σε μια γνήσια και φυσική ενότητα, αφήνοντας μιάν υψηλή, παραδειγματική κληρονομιά σ’ ολόκληρο τον ελληνικό πολιτισμό. Ακόμα μια φορά «σ’ αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα».

Πηγές: Το Βήμα, Τα Νέα, Ελευθεροτυπία, Wikipedia.org
Read More »

Δικαστής στο Ιράν αντί για ποινές επιβάλλει διάβασμα βιβλίων

Ένας ανοιχτόμυαλος δικαστής στο Ιράν αποφάσισε να δίνει εκπαιδευτικές ποινές αντί για φυλακίσεις,
δημιουργώντας έναν εναλλακτικό σωφρονισμό.



 Όπως αναφέρει το βρετανικό τηλεοπτικό δίκτυο BBC, ο δικαστής Κασέμ Νακιζαντέχ, της βορειοανατολικής πόλης Γκονμπάντ ε-Καβούς χρησιμοποιεί εναλλακτικές ποινές για να αποφύγει τις «μη αναστρέψιμες σωματικές και ψυχολογικές επιπτώσεις που προκαλεί ένας εγκλεισμός στους καταδίκους, αλλά και στις οικογένειές τους» όπως λέει ο ίδιος.

Γι’ αυτό λοιπόν οι κατηγορούμενοι καταδικάζονται να αγοράσουν και να διαβάσουν πέντε βιβλία, και έπειτα να γράψουν μια περίληψη του καθενός βιβλίου και να την επιστρέψουν στον Νακιζαντέχ. Επίσης, μετά πρέπει να χαρίσουν τα βιβλία στην τοπική φυλακή.

«Τα βιβλία είναι έτσι επιλεγμένα, ώστε να μπορούν να τα διαλέξουν όλοι οι κατηγορούμενοι ανεξαρτήτως γνώσης, ηλικίας ή μορφωτικού επιπέδου. Ο κατάλογος περιέχει μια μεγάλη ποικιλία από πολύ απλά βιβλία, έως σύνθετα κι επιστημονικά αναγνώσματα», λέει ο δικαστής.


Η εναλλακτική αυτή ποινή αφορά σε όσους έχουν καταδικαστεί για πταίσματα, τους έφηβους και τους ανθρώπους χωρίς προηγούμενο ποινικό μητρώο.

Όπως υποστηρίζει ο Νακιζαντέχ, η νέα αυτή εκπαιδευτική μέθοδος έχει συμβάλλει αρκετά ώστε να μειωθούν οι καβγάδες των κατάδικων εντός της φυλακής.

ΠΗΓΗ
Read More »

Όταν τα εξώφυλλα των βιβλίων ζωντανεύουν!

Η εκπληκτική δουλειά του Χιλιανού art director Javier Jensen


Ο Μόμπι Ντικ κάνει μια βουτιά. Ο Σέρλοκ Χολμς καπνίζει την πίπα του. Και ο Μικρός Πρίγκιπας κοιτά έκπληκτος τον κόσμο γύρω του. Αυτά συμβαίνουν μπροστά στα μάτια μας χάρη στην εξαιρετική δουλειά του art director Javier Jensen, από τη Χιλή, ο οποίος «έπαιξε» με εξώφυλλα γνωστών κι αγαπημένων βιβλίων και τα έκανε να ζωντανεύουν με τρόπο μοναδικό.

«Ήθελα να επιστρέψω στα βιβλία που μας έκαναν να ζούμε, να ονειρευόμαστε και να πιστεύουμε σε διαφορετικά πράγματα και να δημιουργήσω αυτό που πάντα φανταζόμουν πως συνέβαινε όταν κοίταζα τα εξώφυλλά τους», λέει ο καλλιτέχνης για το τελευταίο έργο του.

Κάνοντας ένα διάλειμμα από την καθημερινή δουλειά του σε εταιρεία δημοσίων σχέσεων στο Σαντιάγο της Χιλής, εμπνεύστηκε και υλοποίησε αυτόν τον δημιουργικό «φόρο τιμής» σε ορισμένα από τα αγαπημένα του κλασικά βιβλία.





Read More »

Το Αιγυπτιακό Βιβλίο των Ονείρων

Ποια όνειρα έβλεπαν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι; Ένας αρχαίος πάπυρος
περιέχει έναν κατάλογο με τα όνειρα και τις ερμηνείες τους.

Ο πάπυρος με το Αιγυπτιακό Βιβλίο των Ονείρων. Ντέιρ ελ-Μεντίνα, Αίγυπτος, 19η δυναστεία (1275 π.Χ.). Βρετανικό Μουσείο. Πηγή: Supplied
ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ και η ερμηνεία τους ήταν ένα θέμα που συνάρπαζε τους αρχαίους Αιγύπτιους. Ένας πάπυρος γραμμένος σε ιερατική γραφή με κόκκινο και μαύρο μελάνι, που ανακαλύφθηκε στην Αίγυπτο το 1935 και βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου, περιέχει μερικές από τις ερμηνείες που έδιναν οι Αιγύπτιοι στα όνειρα που έβλεπαν. Το βιβλίο τοποθετείται χρονολογικά στην αρχή της βασιλείας του Ραμσή Β΄ (1279-1213 π.Χ.).

Κάθε σελίδα του βιβλίου έχει στη δεξιά πλευρά μια κάθετη στήλη με ιερατικούς χαρακτήρες και σύμβολα και αριστερά το είδος του ονείρου, που αρχίζει στερεότυπα με τη φράση:
«Αν ένας άνθρωπος δει τον εαυτό του σε ένα όνειρο…»
Κάθε οριζόντια γραμμή περιγράφει το είδος του ονείρου, με την ένδειξη «καλό» ή «κακό», και στη συνέχεια ακολουθεί η ερμηνεία. Για παράδειγμα:
• «Αν ένας άνθρωπος δει τον εαυτό του σε ένα όνειρο να κοιτάζει έξω από το παράθυρο∙ καλό∙ σημαίνει ότι η προσευχή του θα εισακουσθεί από το θεό».
• «Αν ένας άνθρωπος δει τον εαυτό του σε ένα όνειρο να είναι σε ένα κρεβάτι που έχει πιάσει φωτιά∙ κακό∙ σημαίνει ότι η γυναίκα του θα τον εγκαταλείψει».
Ο κατάλογος χωρίζεται σε δύο τμήματα: το πρώτο περιέχει τα καλά όνειρα, το δεύτερο τα κακά. Η λέξη «κακό» είναι γραμμένη με κόκκινο χρώμα, «το χρώμα του κακού οιωνού».
Οι περιπέτειες του Βιβλίου των Ονείρων
Εξ' όσων μπορούμε να συμπεράνουμε, το Βιβλίο των Ονείρων πέρασε από πολλά χέρια, έως ότου κάποιος το τοποθέτησε στην Ντέιρ ελ-Μεντίνα, ένα χωριό εργατών που δούλευαν στην ανέγερση τάφων στην περίφημη Κοιλάδα των Βασιλέων, που φιλοξενεί πάνω από 60 τάφους φαραώ. Η Κοιλάδα των βασιλέων είναι ένα στενό πέρασμα και βρίσκεται στις Θήβες της Άνω Αιγύπτου.
Δεν γνωρίζουμε τον αρχικό ιδιοκτήτη του βιβλίου, όμως κάποια στιγμή πέρασε στα χέρια του Κενιχερκεπσέτ ενός γραφέα. Στην πίσω πλευρά του παπύρου, ο γραφέας έχει αντιγράψει ένα ποίημα για τη Μάχη του Καντές, η οποία διεξήχθη το 1274 π.Χ. στις όχθες του ποταμού Ορόντη, στη σημερινή Συρία.
Στην περίφημη αυτή μάχη πήραν μέρος οι μεγάλες δυνάμεις της εποχής, δηλαδή η Αίγυπτος με τον Ραμσή Β΄ και οι χετιτικές δυνάμεις του βασιλιά Μουβατάλις Β΄.
Η μάχη έμεινε στην οποία καθώς σε αυτή χρησιμοποιήθηκαν τα περισσότερα ιππήλατα πολεμικά άρματα – όχι λιγότερα από 5.000.
Στη συνέχεια το Βιβλίο των Ονείρων πέρασε στον Χαμαμέν, που υπήρξε δεύτερος σύζυγος της γυναίκας του Κενιχερκεπσέτ, και στον γιο του Αμενάχτ, όπως συνάγεται από τις υπογραφές τους που υπάρχουν στο βιβλίο.
Το Βιβλίο των Ονείρων αποτελούσε μέρος μια βιβλιοθήκης η οποία περιείχε μια μεγάλη ποικιλία βιβλίων με λογοτεχνικό, ιστορικό και μαγικό περιεχόμενο. Η βιβλιοθήκη διατηρήθηκε από τα μέλη της συγκεκριμένης οικογένειας για πάνω από έναν αιώνα.
Το Βιβλίο των Ονείρων δεν ήταν ασφαλώς ο μόνος ονειροκρίτης που θα κυκλοφορούσε στην αρχαία Αίγυπτο. Και άλλοι παρόμοιοι κατάλογοι θα βρίσκονταν σε χρήση ήδη πριν τον 13ο αι. π.Χ., δεδομένου ότι οι Αιγύπτιοι όπως και όλοι οι αρχαίοι λαοί της Μεσογείου έδιναν μεγάλη σημασία στα όνειρα και την ερμηνεία τους.
Ερμηνείες ονείρων περιλαμβάνονται στο Έπος του Γκιλγκαμές και στην Ιουδαϊκή Πεντάτευχο, ενώ ονειροκρίτες σαν το Βιβλίο των Ονείρων έχουν βρεθεί στην Ασσυριακή Αυτοκρατορική Βιβλιοθήκη των χρόνων του Ασουρμπανιμπάλ (669-626 π.Χ.).
Στον ελληνικό κόσμο φημισμένα ήταν το έργο Ονειροκριτικά του Αρτεμίδωρου. Τον 2ο αι. μ.Χ. στην Έφεσο, ο Αρτεμίδωρος Δαλδιανός συνέγραψε ένα συστηματικό έργο πέντε βιβλίων που αναφέρεται αναλυτικά στα όνειρα και τις ερμηνείες τους. Το έργο του Αρτεμίδωρου γνώρισε τεράστια επιτυχία στους αιώνες που ακολούθησαν. Επιστήμονες όπως ο Σίγκμουντ Φρόυντ και ο Καρλ Γκούσταβ Γιουνγκ, που ασχολήθηκαν με την ερμηνεία των ονείρων, επηρεάστηκαν από τα Ονειροκριτικά του Αρτεμίδωρου.
Η Στήλη των Ονείρων του Τούθμωση Δ΄ που βρίσκεται στα πόδια της Σφίγγας. Πηγή: Supplied
Ορισμένες ερμηνείες των ονείρων
Όπως εξηγεί η αιγυπτιολόγος Ανίτα Στράτος, πολλές από τις ερμηνείες των ονείρων στηρίζονται στις λεκτικές συνδέσεις μεταξύ παρόμοιων λέξεων. Για παράδειγμα, οι λέξεις «γάιδαρος» και «μεγάλος» ήταν συνώνυμες, ως εκ τούτου, ένα όνειρο που έδειχνε ένα γάιδαρο ή την κατανάλωση κρέατος γαϊδάρου σήμαινε για τους Αιγύπτιους καλή τύχη.
Μερικά παραδείγματα:
• ένα βαθύ πηγάδι σήμαινε φυλακή
• ένας καθρέφτης σήμαινε μια δεύτερη σύζυγο
• το λαμπρό φεγγάρι αντιπροσώπευε τη συγχώρεση
• μια μεγάλη γάτα συμβόλιζε την πλούσια συγκομιδή

Το Βιβλίο των Ονείρων περιέχει 108 αρχαία όνειρα, μέσα στα οποία περιγράφονται 78 δραστηριότητες και τα συναισθήματα. Ας δούμε μερικά από αυτά και τις ερμηνείες τους:
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του το πέος του να μεγαλώνει, είναι καλό. Σημαίνει ότι θα πολλαπλασιαστεί η περιουσία του.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του τον εαυτό του να κοιτάζει έξω από ένα παράθυρο, είναι καλό. Σημαίνει ότι η προσευχή του θα εισακουσθεί από το θεό.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του τον εαυτό του επάνω σε μια στέγη, είναι καλό. Σημαίνει ότι θα βρει κάτι.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του τα μαλλιά του να μεγαλώνουν, είναι καλό. Σημαίνει ότι κάτι θα τον κάνει να χαρεί.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του μια μεγάλη γάτα, είναι καλό. Σημαίνει ότι θα έχει μια μεγάλη σοδειά.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι κάθεται επάνω σε δέντρο, είναι καλό. Σημαίνει ότι θα τελειώσουν όλα τα βάσανά του.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του τον εαυτό του νεκρό, είναι καλό. Σημαίνει ότι θα ζήσει ως τα βαθιά γεράματα.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι πίνει αίμα, είναι καλό. Σημαίνει ότι θα εξολοθρευτούν οι εχθροί του.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι κάθεται σε ένα περιβόλι στη λιακάδα, είναι καλό. Σημαίνει ευτυχία.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι τρώει κροκόδειλο, είναι καλό. Σημαίνει ότι θα αποκτήσει κάποιο αξίωμα.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του το φεγγάρι να λάμπει, είναι καλό. Σημαίνει ότι ο θεός θα τον συγχωρέσει.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του να πριονίζει ξύλο, είναι καλό. Σημαίνει ότι οι εχθροί του είναι νεκροί.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι θάβει έναν γέρο άνθρωπο, είναι καλό. Σημαίνει ευημερία.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι τρώει φρούτα συκομουριάς, είναι κακό. Σημαίνει πόνους.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι πίνει ζεστή μπύρα, είναι κακό. Σημαίνει ότι θα τον βρουν συμφορές.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι κοιτάζει το πρόσωπό του στον καθρέφτη, είναι κακό. Σημαίνει μια άλλη σύζυγο.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του να τρώει καυτό κρέας, είναι κακό. Σημαίνει ότι θα τον κρίνουν ένοχο.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι συνευρίσκεται με μια γυναίκα, είναι κακό. Σημαίνει πένθος.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι το κρεβάτι του πιάνει φωτιά, είναι κακό. Σημαίνει ότι η γυναίκα του θα τον εγκαταλείψει.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι κουνάει μια περούκα, είναι κακό. Σημαίνει ότι τον κοροϊδεύουν.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι κοιτάζει μέσα σε ένα βαθύ πηγάδι, είναι κακό. Σημαίνει ότι θα μπει στη φυλακή.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι πιάνει φωτιά, είναι κακό. Σημαίνει ότι θα τον σφάξουν.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του στρουθοκάμηλο, είναι κακό. Σημαίνει ότι θα τον βρει συμφορά.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι τον χτυπάνε με μια βέργα από ιτιά, είναι κακό. Σημαίνει ότι όταν πεθάνει, κανείς δεν θα τον πενθήσει.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι μπαίνει σε ένα δωμάτιο με βρεγμένα ρούχα, είναι κακό. Σημαίνει καυγά.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι πετάει ξύλο μέσα στο νερό, είναι κακό. Σημαίνει ότι συμφορά θα βρει το σπιτικό του.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι τρώει αυγό, είναι κακό. Σημαίνει ότι θα χάσει εντελώς την περιουσία του.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι τρώει σύκα και σταφύλια, είναι κακό. Σημαίνει αρρώστια.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι κόβει τα μαλλιά του, είναι κακό. Σημαίνει ότι κάτι θα του πάρουν από το σπίτι του.
• Αν κάποιος δει στον ύπνο του ότι φροντίζει μαϊμούδες, είναι κακό. Σημαίνει ότι τον περιμένει μια ανεπιθύμητη αλλαγή.



Read More »