Βίος & Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά [Αποσπάσματα] ~ Καζαντζάκης

Γιώργης Ζορμπάς
Το απόσπασμα που ακολουθεί βρίσκεται στο πρώτο μέρος του μυθιστορήματος και αναφέρεται στη γνωριμία του συγγραφέα με τον ήρωα του βιβλίου του. O Αλέξης Ζορμπάς, ένας από τους πιο γνωστούς ήρωες της παγκόσμιας λογοτεχνίας, αγαπά με πάθος τη ζωή και την απολαμβάνει σε όλες τις εκδηλώσεις της. Το σαντούρι είναι ο πιστός του σύντροφος στη χαρά και στη λύπη. Το μυθιστόρημα εκδόθηκε το 1946.

Στέκουνταν από πάνω μου μαντράχαλος, κοκαλιάρης, και κουράζουμουν να σηκώνω το κεφάλι να του μιλώ. Έκλεισα τον Ντάντε.

– Κάτσε, του είπα· παίρνεις ένα φασκόμηλο;

Κάθισε· απίθωσε με προσοχή τον μπόγο του στη διπλανή καρέκλα.

– Φασκόμηλο;, έκαμε περιφρονητικά. Έλα εδώ, καφετζή· ένα ρούμι!

Ήπιε το ρούμι ρουφιά ρουφιά· το κρατούσε πολλήν ώρα στο στόμα του να το χαρεί, κι έπειτα το άφηνε αγάλια να κατεβαίνει και να του ζεσταίνει τα σωθικά. «Φιλήδονος, συλλογίστηκα, μερακλής…»

– Τι δουλειά κάνεις;, τον ρώτησα.

– Όλες τις δουλειές· του ποδαριού, του χεριού, του κεφαλιού, όλες. Αυτό μας έλειπε τώρα και να διαλέγουμε.

– Πού δούλευες τώρα τελευταία;

– Σ' ένα μεταλλείο. Είμαι, να ξέρεις, καλός μιναδόρος· καταλαβαίνω από μέταλλα, βρίσκω φιλόνια, ανοίγω γαλαρίες, κατεβαίνω στα πηγάδια, δε φοβούμαι. Δούλευα καλά, έκανα τον αρχιεργάτη, παράπονο δεν είχα· μα να που ο διάβολος έβαλε την ουρά του. Το περασμένο Σαββατόβραδο ήρθα στο κέφι, και μια και δυο κινώ, βρίσκω τον ιδιοχτήτη που 'χε έρθει εκείνη τη μέρα να μας επιθεωρήσει και τον σπάζω στο ξύλο.

– Μα γιατί; τι σου 'καμε;

– Εμένα; τίποτα! Μα τίποτα, σου λέω! Πρώτη φορά τον έβλεπα τον άνθρωπο. Μας μοίρασε και τσιγάρα, ο κακομοίρης.

– Τότε λοιπόν;

– Oυ, κάθεσαι και ρωτάς! Έτσι μου κάπνισε, βρε αδερφέ! Από της μυλωνούς τον πισινό ζητάς ορθογραφία. O πισινός της μυλωνούς είναι ο νους του ανθρώπου.

Είχα διαβάσει πολλούς ορισμούς του νου του ανθρώπου· τούτος μου φάνηκε ο πιο καταπληχτικός, και μου άρεσε. Κοίταξα τον καινούριο σύντροφο· το πρόσωπό του ήταν γεμάτο ζάρες, σκαλισμένο, σαρακοτρυπημένο, σα να το 'χαν φάει τα λιοβόρια κι οι βροχές. Ένα άλλο πρόσωπο, ύστερα από λίγα χρόνια, μου 'καμε την ίδια εντύπωση, δουλεμένου, δυστυχισμένου ξύλου: το πρόσωπο του Παναΐτ Ιστράτη.

----------

Κατάλαβα πως ο Ζορμπάς ετούτος είναι ο άνθρωπος που τόσον καιρό τον ζητούσα και δεν τον έβρισκα· μια ζωντανή καρδιά, ένα ζεστό λαρύγγι, μια ακατέργαστη μεγάλη ψυχή, που ακόμα δεν αφαλοκόπηκε από τη μάνα της, τη Γης.

Τι θα πει τέχνη, έρωτας της ομορφιάς, αγνότητα, πάθος – ο εργάτης ετούτος μού το ξεδιάλυνε με τα πιο απλά ανθρώπινα λόγια.

Κοίταξα τα χέρια αυτά που κάτεχαν να δουλεύουν τον κασμά και το σαντούρι – γιομάτα ρόζους και χαραμάδες, παραμορφωμένα και νευρικά. Άνοιξαν με προσοχή και τρυφεράδα, σα να 'γδυναν γυναίκα, το σακούλι κι έβγαλαν ένα παλιό μαγληνό σαντούρι, με πλήθος κόρδες, με μπρούντζινα και φιλντισένια στολίδια και με μιαν κόκκινη μεταξωτή φούντα στην άκρα. Τα χοντρά δάχτυλα το χάδεψαν όλο, αργά, παθητικά, σα να χάδευαν γυναίκα. Κι ύστερα πάλι το τύλιξαν, όπως τυλίγουμε αγαπημένο σώμα μη μας κρυώσει.

---------- 


- O άνθρωπος είναι χτήνος! φώναξε και χτύπησε με θυμό το ραβδί του στις πέτρες. Μεγάλο χτήνος. Δεν το ξέρει η ευγένειά σου, σου ήρθαν μαθές όλα βολικά, μα ρώτα και μένα· χτήνος, σου λέω! Του 'καμες κακό; Σε σέβεται και σε τρέμει. Του 'καμες καλό; Σου βγάζει τα μάτια.
Κράτα την απόσταση, αφεντικό! Μη δίνεις θάρρος στους ανθρώπους, μην τους λες πως όλοι είμαστε ένα, πως όλοι έχουμε τα ίδια δικαιώματα· γιατί ευτύς θα σου πατήσουν το δίκιο σου, θα σου αρπάξουν το ψωμί σου και θα σε αφήσουν να ψοφήσεις της πείνας. Κράτα την απόσταση αφεντικό το καλό που σου θέλω!

- Μα δεν πιστεύεις εσύ σε τίποτα; έκαμα φουρκισμένος.

- Όχι δεν πιστεύω σε τίποτα - πόσες φορές να σου το πω; Δεν πιστεύω σε τίποτα, μήτε σε κανένα, παρά μονάχα στο Ζορμπά. Όχι γιατί ο Ζορμπάς είναι καλύτερος από τους άλλους, καθόλου, μα καθόλου! Χτήνος κι αυτός. Μα πιστεύω στο Ζορμπά γιατί αυτόν μονάχα έχω στην εξουσία μου, αυτόν μονάχα ξέρω, όλοι οι άλλοι φαντάσματα. Με τα μάτια του βλέπω, με τ' αυτιά του ακούω, με τ' άντερά του χωνεύω. Όλοι οι άλλοι, σου λέω, φαντάσματα. Άμα θα πεθάνω εγώ, όλα πεθαίνουν. Όλος ο Ζορμπαδόκοσμος πάει στο φούντο!

----------

Κάμποση ώρα γύρα από το μαγκάλι οι δυο μας σωπαίναμε. Βεβαιώθηκα πάλι πόσο η ευτυχία είναι πράγμα απλό και λιτοδίαιτο - ένα ποτήρι κρασί, ένα κάστανο, ένα φτωχικό μαγκαλάκι, η βουή της θάλασσας· τίποτα άλλο. Χρειάζεται μονάχα, για να νιώσεις πως όλα τούτα είναι ευτυχία, μια καρδιά απλή και λιτοδίαιτη.

----------

Και σου είπα τότε θυμούμαι: «Tί θα πει Ελλάδα και χρέος; Νά η αλήθεια!» Και συ αποκρίθηκες: «Τίποτα δεν θα πει Ελλάδα και χρέος· όμως για το τίποτα αυτό θεληματικά ας χαθούμε!»


Ν. Καζαντζάκης, Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά,
Εκδόσεις Ελένης Ν. Καζαντζάκη

Read More »

Τα 10 καλύτερα βιβλία αστυνομικής λογοτεχνίας!

ASTYNOMIKA 

Πόσο εύκολο είναι να διαλέξεις τα δέκα βιβλία από σύνολο εκατοντάδων σημαντικών έργων που πλούτισαν το συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος και τη ζωή σου; Καθόλου απλό, σας διαβεβαιώνω. 

1. «Το φθινόπωρο του Κουρτ Βαλάντερ», Χένινγκ Μανκέλ, εκδ. Ψυχογιός. 


http://hdcovers.psichogios.gr/GR/9789604965373_hd.jpgΟι περισσότεροι Ελληνες άκουσαν για πρώτη φορά το όνομα του Μανκέλ λόγω της συμμετοχής του στην απόπειρα μεταφοράς ανθρωπιστικής βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας που έληξε με την επέμβαση των ισραηλινών αρχών το 2011. Οι πιο ενημερωμένοι ξέρουν ότι ο γνωστός συγγραφέας και γαμπρός του Ινγκμαρ Μπέργκμαν ανακοίνωσε πρόσφατα ότι πάσχει από καρκίνο και ότι σκοπεύει να καταγράψει τη μάχη του με την αρρώστια για χάρη των αναγνωστών γνωστής σουηδικής εφημερίδας. Όμως, ανεξάρτητα από την έκβαση της θεραπείας, το alter ego του συγγραφέα, ο επιθεωρητής Κουρτ Βαλάντερ θα είναι πάντα μαζί μας. Σκεπτικιστής, μελαγχολικός, ανήσυχος, θα αναζητεί τους παραβάτες του νόμου «λόγω υπευθυνότητας» -όπως δηλώνει ο ίδιος- αφού η πίστη του στο «θαύμα» του σουηδικού κοινωνικού κράτους έχει κλονιστεί ανεπανόρθωτα. Αυτό είναι το τελευταίο βιβλίο της σειράς, κυκλοφόρησε το 2009, και περιγράφει την αγωνία του επιθεωρητή, καθώς αναζητεί την άκρη του νήματος σε μια σκοτεινή υπόθεση πολιτικό-στρατιωτικής συνομωσίας, ενώ παράλληλα καταδύεται στην άβυσσο του Αλτσχάιμερ. Οι επιμελείς αναγνώστες θα αναζητήσουν και τα προηγούμενα βιβλία της σειράς, επίσης από τις εκδόσεις Ψυχογιός.







2. «Ροζάννα» των Maj Sjowwall & Per Wahloo, εκδ. Γράμματα. 


 Όποιος νομίζει ότι το σκανδιναβικό αστυνομικό μυθιστόρημα είναι ο Στιγκ Λάρσον και οι επίγονοί του, είναι προφανές ότι δε έχει σκοντάψει ποτέ πάνω στον αστυνόμο Μάρτιν Μπεκ, τον ήρωα της Μαγ Σγιέβαλ και του Περ Βαλέε. Οι δυο τους -ποιήτρια εκείνη, δημοσιογράφος αυτός- αποφάσισαν να διευρύνουν τον κύκλο τους με μερικούς φανταστικούς χαρακτήρες: μια ομάδα αστυνομικών από το τμήμα ανθρωποκτονιών της αστυνομικής διεύθυνσης της Στοκχόλμης. Το πρώτο βιβλίο, η «Ροζάννα» κυκλοφόρησε το 1965 και ακολούθησαν άλλα εννέα, ως το 1975 οπότε πέθανε ο Βαλέε. Αν θέλετε να μάθετε πώς ο κυνισμός μπορεί να παντρεύεται με την ευαισθησία, διαβάστε τη «Ροζάννα». Δυστυχώς, τα υπόλοιπα βιβλία της σειράς θα πρέπει να τα αναζητήσετε στο πρωτότυπο ή σε ξένες μεταφράσεις.



















3. «Η τριλογία του φασισμού» του Carlo Lucarelli, εκδ. Κέδρος.  


http://www.kedros.gr/images/h%20trilogia%20toy%20fasismou.jpgΤα τελευταία χρόνια η αναζήτηση δολοφόνων με φόντο ιστορικά γεγονότα είναι μόδα. Η «Τριλογία του Βερολίνου» του Φίλιπ Κερ και οι περιπλανήσεις του ψυχιάτρου Μαξ Λίμπερμαν («Vienna Secrets», συγγραφέας Φρανκ Τάλις) στη Βιέννη των αρχών του αιώνα έγιναν δίκαια best seller. Όμως, οι έμπειροι αναγνώστες θα συμφωνήσουν ότι τα περισσότερα πονήματα του είδους πάσχουν από λανθάνοντα ακαδημαϊσμό -η οσμή της βιβλιοθήκης κυριαρχεί επί της οσμής των υπονόμων. Γι' αυτό και το έργο του Λουκαρέλι ξεχωρίζει. Διότι είναι ο μόνος ίσως από τους συγγραφείς αυτής της σχολής που πείθει ότι ο ήρωάς του, ο επιθεωρητής Ντε Λούκα, δεν είναι καρμπόν κι ότι ξέρει για τι γράφει.


















4. «Το κινητό παιχνιδάδικο» του Edmund Crispin, εκδ. Άγρα. 

http://s.enet.gr/resources/2013-04/3-1--6-thumb-large.jpg 
 Πρωτοκυκλοφόρησε στην Αγγλία το 1946 όμως η ελληνική έκδοσή του είναι φρέσκια, φρεσκότατη, δηλαδή του 2013. Ενδείκνυται για τους λάτρεις του βρετανικού χιούμορ, του παράδοξου, των σπαζοκεφαλιών και των λογοτεχνικών αναφορών. Μερικοί ενδέχεται να το βρουν και ακατανόητο, οι υπόλοιποι θα το τοποθετήσουν σε σημείο της βιβλιοθήκης με εύκολη πρόσβαση λόγω του παρηγορητικού χαρακτήρα του.






















5. «Ένας τίγρης στην αιθαλομίχλη» της Margery Allingham, εκδ. Άγρα.  


http://www.culturenow.gr/contentfiles_2014/books/enas-tigrhs.jpgΑν και πολύ δημοφιλής στην Αγγλία -ιδιαίτερα τα βιβλία της με ήρωα τον Αλμπερτ Κάμπιον-, η Άλινχαμ δεν έχει κατακτήσει τη θέση που της αναλογεί στις ελληνικές βιβλιοθήκες. Ίσως φταίει η εξαιρετικά περίτεχνη γραφή της, ίσως το πολύ αυστηρό ύφος της, ίσως η μεταφυσική σχεδόν οπτική της. Όπως και να 'χει, όποιος δεν έχει διαβάσει το «Ένας τίγρης στην αιθαλομίχλη» δεν δικαιούται να δηλώνει φίλος της αστυνομικής λογοτεχνίας. Ανοίξτε το και νιώστε τη διαπεραστική υγρασία του χειμωνιάτικου Λονδίνου να σας διαπερνάει ως το κόκκαλο.





















6. «Ο άνθρωπος από το Αρχάγγελσκ» του George Simenon, εκδ. Άγρα. 


https://www.greekbooks.gr/ProductImages/Medium/Book/%CE%91%CE%93%CE%A1%CE%91/198308.jpgΟ ιδιότροπος Βέλγος συγγραφέας δεν θα μπορούσε να λείπει ασφαλώς από καμία ανθολογία αστυνομικής λογοτεχνίας. Και το συγκεκριμένο βιβλίο είναι ίσως το καταλληλότερο για να σχολιάσει την εποχή μας. Οι ψίθυροι της γειτονιάς διογκώνονται και «καταδικάζουν» τον μοναχικό ξένο για ένα έγκλημα που δεν διέπραξε.

























7. «Δέκα μικροί νέγροι» της Άγκαθα Κρίστι, εκδ. Λυχνάρι.


http://www.biblioasi.gr/images//covers/books/9789605170547.jpgΑκόμα και εκείνοι που ποτέ δεν ένιωσαν ιδιαίτερη έλξη προς τη λεπτή τέχνη του φόνου, πέρασαν ένα τουλάχιστον καλοκαιρινό μεσημέρι ξεφυλλίζοντας κάποιο από τα έργα της θείας Άγκαθα, αγορασμένο από νησιωτικό πρακτορείο Τύπου. Οι πιο μεγάλοι μάλιστα θα έχουν ασφαλώς καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τα έργα της συγγραφέως δεν είναι όλα της ίδιας αξίας, ενώ πολλά αποτελούν επεξεργασίες της ίδιας ιδέας. Όπως και να 'χει, το συγκεκριμένο βιβλίο είναι από τα καλύτερά της. Μακάβρια απολαυστικό και τρομακτικό ως εκεί που δεν παίρνει.























8. «Sanders of the river & The people of the river» του Edgar Wallace, εκδ. Leonaur.  


http://gutenberg.net.au/ebooks08/0801131h-images/A01-01.jpgΟ Εντγκαρ Ουάλας είναι ένας ακόμα από εκείνους τους συγγραφείς που δεν γνώριζαν το νόημα της οικονομίας των λέξεων - έγραφε όπως ανέπνεε. Το αποτέλεσμα είναι ότι πολλά από τα έργα του τον αδικούν -πάσχουν από τις παιδικές ασθένειες της φλυαρίας και της προχειρολογίας. Όμως έχει γράψει και βιβλία-διαμάντια. Δύο από αυτά περιέχονται στον τόμο που σας προτείνω, όπως αντιλαμβάνεστε στα αγγλικά. Ο στρατιωτικός διοικητής Σάντερς και ο υφιστάμενός του λοχαγός Τίμπετς, γνωστός με το παρατσούκλι Μπόουνς, προσπαθούν να επιβάλουν την τάξη στο κομμάτι της αφρικανικής ζούγκλας όπου ετάχθησαν να υπηρετήσουν τα συμφέροντα της αυτού μεγαλειότητας. Απίστευτα διασκεδαστικό.

















9. «The streetbird» του Janwillem van der Wetering, εκδ. WL. 

http://ecx.images-amazon.com/images/I/41qc1XApvoL._SY344_BO1,204,203,200_.jpg 
Μια από τις μεγάλες χαρές που προσφέρει η αστυνομική λογοτεχνία είναι ότι σε ταξιδεύει εκεί που κανένα ταξιδιωτικό πρακτορείο δεν πρόκειται ποτέ να σε πάει. Ακόμα και οι πιο κοινοί ταξιδιωτικοί προορισμοί, όπως το Άμστερνταμ στην προκειμένη περίπτωση, ανακτούν το μυστήριό τους μέσα από τις περιπέτειες των ηρώων σε σκοτεινά σοκάκια και κανάλια που δεν περιλαμβάνονται στους συνήθεις οδηγούς. Αν στα παραπάνω συστατικά προσθέσει κανείς και ολίγον από τα αποικιοκρατικό παρελθόν της Ολλανδίας, τότε το μείγμα γίνεται αναπάντεχα εθιστικό.




















10. «Φόνος στη Χαβάη» του Earl Derr Biggers, εκδ. Ηλέκτρα. 

http://www.bookstars.gr/Resources/Books/Images/9789606627958.jpg 


Υπάρχουν ελάχιστοι ήρωες αστυνομικών μυθιστορημάτων που να είναι τόσο αξιολάτρευτοι όσο ο Τσάρλι Τσαν, ο Κινέζος επιθεωρητής της αστυνομίας της Χονολουλού, ο οποίος καλείται να διεισδύσει στις κλειστές εθνικές κοινότητες -Κινέζους, Ιάπωνες, Αμερικανούς- που συνθέτουν την πολυπολιτισμική κοινωνία της Χαβάης το '30. Το ντεκόρ είναι ειδυλλιακό, οι άνθρωποι επικίνδυνοι και η πλοκή θυμίζει καλό παλιό Χόλιγουντ. Δυστυχώς, για τα υπόλοιπα βιβλία της σειράς, θα χρειαστεί και πάλι να εξασκήσετε τα αγγλικά σας.
Read More »

Απαγορευμένα βιβλία

Τα αριστουργήματα της γραφής και οι κωμικοτραγικές περιπέτειές τους!

Ξέρετε τι λένε: Αν δεν σε καταλαβαίνουν, τότε θα σε απαγορεύσουν. 

Ο Στάλιν απαγόρευσε λοιπόν στη Ρωσία τα δυστοπικά αριστουργήματα του Όργουελ γιατί υποπτευόταν λέει ότι ήταν αλληγορίες για την κομμουνιστική Ένωση, στις αραβικές χώρες δεν κυκλοφορεί μέχρι και σήμερα «Το Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ» γιατί θα κάνει τους εβραίους να φαίνονται συμπαθείς (!) και στην Κίνα δεν μπορούσες να βρεις την «Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων» γιατί ο ανθρωπομορφισμός των ζώων αλλά και η ανθρώπινη λαλιά τους αποδείχθηκαν προσβλητικά για τους παραδοσιακούς Κινέζους. 

Αυτές δεν είναι φυσικά οι μόνες φορές που μπήκε η λογοτεχνία στο στόχαστρο της λογοκρισίας, καθώς καθ’ όλη τη διάρκεια της Ιστορίας τα αφηγηματικά έργα ήταν δυνάμεις ανατροπής. Κι έτσι στο μυαλό των λογοκριτών τα καμπανάκια χτυπούσαν ανέκαθεν πένθιμα για το εμπρηστικό των λογοτεχνικών ιστοριών αλλά και το ανατρεπτικό της κοινωνικής ματιάς τους.

Πολιτική, θρησκεία, σεμνοτυφία αλλά και κάθε άλλη θεότρελη δικαιολογία έχει επιστρατευτεί κατά καιρούς ως άλλοθι για την αποτρόπαιη απαγόρευση των λογοτεχνικών πονημάτων, καθώς το γενικότερο καλό και το συμφέρον του λαού έμπαινε πάντα πάνω από την πνευματική καλλιέργειά του: κι έτσι «βιβλία επιβλαβή προς τη δημόσια ηθική» αποσύρονταν άλλοτε μαζικά. 

Εδώ δεν θα μιλήσουμε βέβαια για ολοκληρωτικά καθεστώτα, απολυταρχίες και ιδεολογικούς φανατισμούς, γιατί εκεί η λογοκρισία της λογοτεχνίας και το κάψιμο των βιβλίων μοιάζουν να είναι πάγιες τακτικές. Θα μιλήσουμε αντιθέτως για την πολιτισμένη και φιλελεύθερη Δύση, εκεί που οι ιδέες κυκλοφορούν ελεύθερα καθώς κανείς δεν έχει να φοβηθεί κάτι από την ανθρώπινη διάνοια. Ή μήπως και όχι;

«Θαυμαστός Καινούριος Κόσμος» - Άλντους Χάξλεϊ (1932)


Ως ένα από τα δύο πρώιμα αριστουργήματα της επιστημονικής φαντασίας του 20ού αιώνα, ο «Θαυμαστός Καινούριος Κόσμος» στέκει από κοινού με το οργουελικό «1984» ορόσημο του είδους. Γραμμένη το 1931, η παρωδία του Χάξλεϊ στο ουτοπικό μέλλον του Χέρμπερτ Τζορτζ Γουέλς, όπως αυτό απαθανατίστηκε στο «Men Like Gods» του 1923, μιλά για τη ραγδαία εκβιομηχάνιση, την απώλεια της ταυτότητας αλλά και την αλλοτρίωση του ανθρώπου. Γιατί όμως να απαγορευτεί ένας σταθμός της λογοτεχνίας του φανταστικού; Ρωτήστε τους Ιρλανδούς, αυτοί ξέρουν καλύτερα!

Στην Ιρλανδία το βιβλίο κατέβηκε άρον-άρον από τα ράφια για τον τρόπο που πραγματεύεται το ελεύθερο σεξ και τη γέννηση των παιδιών, αλλά και για το δυστοπικό μέλλον που περιγράφει εν γένει, την ίδια στιγμή που πολλές πολιτείες των ΗΠΑ το αφαίρεσαν από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα αλλά και τις σχολικές βιβλιοθήκες εξαιτίας της «αρνητικότητας και του πεσιμισμού του». Μέχρι το 1937 ήταν απαγορευμένο και στην Αυστραλία, καθώς ένας τέτοιος ογκόλιθος της λογοτεχνίας του φανταστικού δεν θα μπορούσε να μην επιφέρει τριγμούς στις συντηρητικές ανθρώπινες δομές… 

«Τα Σταφύλια της Οργής» - Τζον Στάινμπεκ (1939)


Το βραβευμένο με Πούλιτζερ αριστούργημα του Στάινμπεκ είναι η ιστορία των ταπεινωμένων και καταφρονεμένων της Αμερικής στα χρόνια της μεγάλης οικονομικής κρίσης στις αρχές της δεκαετίας του 1930, αμέσως μετά το Κραχ του 1929, όταν οι εξαθλιωμένοι αγρότες του Νότου παίρνουν κατά ορδές τα μπογαλάκια τους και μετακινούνται από την Οκλαχόμα στην Καλιφόρνια σε αναζήτηση γης, δουλειάς και αξιοπρέπειας.

Γιατί να απαγορευτεί όμως ένα ιστορικό πεζογράφημα που έμελλε να γίνει κλασικό διαμάντι της παγκόσμιας λογοτεχνίας και παινέθηκε με διθυραμβικές κριτικές ήδη από τις πρώτες στιγμές που βγήκε στα βιβλιοπωλεία; Γιατί απλώς το αμερικανικό κοινό δεν ήταν έτοιμο να αντικρίσει την αλήθεια κατάματα! Η πάλη για την καθημερινή επιβίωση του εξαθλιωμένου κολίγα και οι περιπέτειες της ζωής των απόμαχων συγκλόνισε τον λαό, ανάγκασε την κυβέρνηση να απαγορεύσει το βιβλίο, πριν καεί μαζικά σε πυρές από τον μανιασμένο όχλο. Δεν ήταν δυνατόν Αμερικανός να έκανε τέτοια φριχτά πράγματα σε Αμερικανό και ο Στάινμπεκ αποκάλυπτε γυμνή την αλήθεια (αν και αργότερα παραδέχθηκε ότι επρόκειτο για μια καθαγιασμένη εκδοχή όσων συνέβαιναν στις απομονωμένες αγροτικές κοινότητες).

Απαγορεύτηκε, καταδικάστηκε, δαιμονοποιήθηκε, κάηκε και συζητήθηκε όσο κανένα: «ένα μάτσο ψέματα», «κομμουνιστική προπαγάνδα», «ασεβές», «βλάσφημο» και άλλα τέτοια υπέροχα είπαν δημοσιογράφοι και αναλυτές, την ίδια ώρα που οι τραπεζίτες το θεώρησαν εξαιρετικά ανατρεπτικό και επικίνδυνα εμπρηστικό. Σε κάποιες μάλιστα πολιτείες των ΗΠΑ ήταν απαγορευμένο μέχρι και τη δεκαετία του 1990! Αν και οι περιπέτειές του δεν περιορίστηκαν μόνο σε αμερικανικό έδαφος: «Τα Σταφύλια της Οργής» απαγορεύτηκαν στην Ιρλανδία τη δεκαετία του 1950, την ίδια ώρα που στην Τουρκία οι βιβλιοπώλες που το είχαν στα ράφια τους σύρθηκαν στα δικαστήρια το 1973 γιατί «διέδιδαν την προπαγάνδα»…

«Ο Τροπικός του Καρκίνου» - Χένρι Μίλερ (1934)



Ο ιδιοφυής και ιδιόρρυθμος συγγραφικά Χένρι Μίλερ δημοσίευσε το επίμαχο αριστούργημα στο Παρίσι το 1934 περιγράφοντας παραστατικότατα τις σεξουαλικές του συνευρέσεις και ξεσκεπάζοντας τις ζωές των αμερικανών ομογενών που ζούσαν στη Γαλλία. Η ζωντανή απεικόνιση των ερωτικών περιπτύξεων σήκωσε θύελλα αντιδράσεων τόσο σε Ευρώπη όσο και ΗΠΑ, καθώς το σεξ αποτελούσε ακόμα θέμα ταμπού, και ο συγγραφέας κατηγορήθηκε για σεξισμό.

Στην Αμερική, το Ανώτατο Δικαστήριο της Πενσιλβάνια κατέληξε ότι «δεν είναι βιβλίο, είναι ένας οχετός, ένας ανοιχτός υπόνομος, ένας λάκκος σήψης, μια αποτρόπαιη συγκέντρωση όλων αυτών των σάπιων συντριμμιών της ανθρώπινης διαστροφής». Όπως καταλαβαίνουμε, η ανθρωπότητα δεν ήταν ακόμα έτοιμη να υποδεχτεί θετικά αυτό που λίγο αργότερα θα αποκαλούσε ο Τζορτζ Όργουελ «το σημαντικότερο βιβλίο της δεκαετίας του 1930»! Στις ΗΠΑ ήταν απαγορευμένο από το 1934 που κυκλοφόρησε στη Γαλλία μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του 1960 και τα τελωνεία της χώρας συνήθιζαν να το κατάσχουν από τα χέρια και τις αποσκευές όσων σκέφτονταν να το μπάσουν παράνομα στο εσωτερικό της χώρας.

Το αυτοβιογραφικό αριστούργημα του Μίλερ απαγορευόταν στη Νότια Αφρική μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 1980, ενώ γνώρισε πολλές περιπέτειες σε μια σειρά ακόμα από χώρες της Δύσης (κατακραυγή, αφαίρεσή του από βιβλιοθήκες και σχολικά προγράμματα, διαδηλώσεις κ.λπ.)…

«Σφαγείο Νο 5» - Κουρτ Βόνεγκατ (1969)


Η πραγματική τραγωδία μπλέκεται ιδανικά με το εξωπραγματικό, ο Β’ Παγκόσμιος με τους εξωγήινους δηλαδή, σε ένα από τα βιβλία-σταθμούς της λογοτεχνίας του 20ού αιώνα! Οι περιπέτειες του αμερικανού φαντάρου τόσο στη βομβαρδισμένη Δρέσδη όσο και στον ζωολογικό κήπο του πλανήτη Τραλφάμαντορ συνθέτουν μια εικόνα που δύσκολα μπορείς να ξεχάσεις, καθώς ο σουρεαλισμός εισβάλει εδώ από το παράθυρο σε ένα πολεμικό κατά τα άλλα μυθιστόρημα.

Και ήταν και πάλι οι παλιές καλές ΗΠΑ που το εξαφάνισαν από την επικράτειά τους καθώς δεν ήθελαν τα νιάτα τους να έρθουν σε επαφή με τέτοιες χαζομάρες. Το «Σφαγείο Νο 5» παραμένει ένα από τα πλέον αμφισβητούμενα βιβλία σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς πολλές συζητήσεις έχει εγείρει για το αν πρέπει να περιλαμβάνεται σε συλλογές δανειστικών βιβλιοθηκών ανά την οικουμένη… 

«Σατανικοί Στίχοι» - Σαλμάν Ρούσντι (1988)


Το αξιομνημόνευτο βιβλίο που παραλίγο να στοιχίσει τη ζωή του συγγραφέα του, καθώς ο θρησκευτικός φανατισμός έγινε εδώ ακόμα πιο ακραίος, παρακολουθεί τη ζωή ενός ινδού εμιγκρέ στην Αγγλία. Η σκληροπυρηνική μουσουλμανική κοινότητα θεώρησε ωστόσο την αναπαράσταση του Ισλάμ εκ μέρους του Βρετανο-Ινδού Ρούσντι βλάσφημη και ο ίδιος ο Αγιατολάχ Χομεϊνί καταδίκασε σε θάνατο τον συγγραφέα, εκδίδοντας το κτηνώδες φετφά του για τη δολοφονία του τον Φεβρουάριο του 1989. Κι αυτό γιατί στη συλλογιστική του θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν οι «Σατανικοί Στίχοι» προσέβαλαν κατά τον χειρότερο δυνατό τρόπο τις ιερές αξίες του Ισλάμ: «Πληροφορώ τον περήφανο μουσουλμανικό λαό όλου του κόσμου ότι ο συγγραφέας του βιβλίου ‘‘Σατανικοί Στίχοι’’, το οποίο στρέφεται κατά του Ισλάμ, του Προφήτη και του Κορανίου, καθώς και όλοι όσοι συνέβαλαν στην έκδοσή του παρ’ ό,τι γνώριζαν το περιεχόμενό του, καταδικάζονται σε θάνατο».

Η παραπεταμένη δίωξη του Ρούσντι και οι θανάσιμες απειλές που δεχόταν ανήκουν πια στη σφαίρα του λογοτεχνικού θρύλου, κάτι που άφησε φυσικά το στίγμα του στα χρονικά των «Σατανικών Στίχων»: στη Βενεζουέλα θα περνούσες 15 μήνες πίσω από τα κάγκελα της φυλακής αν πιανόσουν να το διαβάζεις, την ίδια ώρα που στην Ιαπωνία θα πλήρωνες τσουχτερότατο πρόστιμο αν κατείχες την αγγλική του μετάφραση (κι αυτό γιατί στα ιαπωνικά δεν κυκλοφόρησε ποτέ).

Στις ΗΠΑ δεν απαγορεύτηκε μεν, αλλά οι βιβλιοπώλες αρνούνταν να το εντάξουν στις προθήκες τους από τις απειλές που δέχονταν για τη ζωή τους (όπως και σε ευρωπαϊκές χώρες μετά τις απειλές της τοπικής μουσουλμανικής κοινότητας)! Και βέβαια περιττό να αναφερθεί ότι στις χώρες του ισλαμικού τόξου οι «Σατανικοί Στίχοι» κάηκαν παραδειγματικά και θεόσταλτες κατάρες συνόδευαν όποιον τους κρατούσε στα χέρια του: Μπαγκλαντές, Αίγυπτος, Ινδία, Ιράν, Ιράκ, Κένυα, Κουβέιτ, Λιβερία, Μαλαισία, Νέα Γουινέα, Πακιστάν, Σενεγάλη, Σιγκαπούρη, Σρι Λάνκα, Τανζανία, αλλά και στη Ρωσία και το Μεξικό…

«Η Μεταμόρφωση» - Φραντς Κάφκα (1915)


Μια ωραία πρωία, ο πλασιέ Γκρέγκορ Σάμσα ξυπνά και από συνηθισμένος άνθρωπος είναι τώρα μεταμορφωμένος σε έντομο! Γραμμένο το 1912, κυκλοφόρησε το 1915 και ήταν ένα από τα ελάχιστα βιβλία που εξέδωσε ο κορυφαίος τσέχος συγγραφέας εν ζωή. Η μόλις μερικών δεκάδων σελίδων καφκική αλληγορία αφορά φυσικά στην αλλοτρίωση του ανθρώπου, καθώς η ρεαλιστική ιστορία που στήνει ο μαέστρος της γραφής είναι ένα απολύτως πιστευτό ψυχολογικό πείραμα που υπογραμμίζει τις αγωνίες και τις ενοχές του ανθρώπου. Όπως ξέρουμε, όλα τα έργα του Κάφκα απαγορεύτηκαν τόσο από τους Ναζί όσο και τους Σοβιετικούς, αν και «Η Μεταμόρφωση» απαγορεύτηκε επιπροσθέτως στη γενέτειρά του, την Τσεχοσλοβακία, καθώς ήταν γραμμένη στα γερμανικά! 

«Λολίτα» - Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ (1955)


Ένα από τα κορυφαία ερωτικά μυθιστορήματα του 20ού αιώνα που λατρεύτηκε και μισήθηκε, απαγορεύτηκε και κατασυκοφαντήθηκε, αν και κατόρθωσε να κερδίσει τελικά τις καρδιές εκατομμυρίων αναγνωστών. Ο μεσήλικος ακαδημαϊκός Χάμπερτ Χάμπερτ, «ποιητής και παιδόφιλος» όπως περιγράφει τον εαυτό του, παθιάζεται λοιπόν με το 12χρονο νυμφίδιο Ντολόρες -Λολίτα- Χέιλ, την ανήλικη μοναχοκόρη της σπιτονοικοκυράς του, και αποδύεται έτσι σε έναν απελπισμένο αγώνα να την κατακτήσει, οδηγώντας τελικά αμφότερους στην καταστροφή.

Είναι εύκολο να καταλάβεις γιατί το βιβλίο ξεσήκωσε τέτοια μήνη και κατακραυγή και καταδικάστηκε απ’ όλους! Αφού το χαρακτήρισαν «το πιο απεχθές βιβλίο όλων των εποχών», το απαγόρευσαν στις ΗΠΑ το 1955 ταξινομώντας το ως «πορνογράφημα φθοροποιό και επικίνδυνο για τα χρηστά ήθη». Την επόμενη χρονιά απαγορεύτηκε στη Γαλλία, αν και περιέργως κυκλοφόρησε στην Αμερική το 1958 χωρίς πρόβλημα. Γαλλία, Αγγλία, Αργεντινή, Καναδάς, Νέα Ζηλανδία (επιτράπηκε το1964) κ.ά. το χαρακτήρισαν ανήθικο, αισχρό και άσεμνο και το εξαφάνισαν από την επικράτειά τους.

Γεγονός είναι ότι ένα μυθιστόρημα για έναν άντρα που παντρεύεται μια γυναίκα μόνο και μόνο για να τα φτιάξει με τη 12χρονη κόρη της είναι καταδικασμένο να είναι αμφιλεγόμενο και να μην αφορά φυσικά σε όλα τα κοινά, αν και εδώ μιλάμε για ένα από τα κορυφαία ερωτικά αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας! 

«Οι Περιπέτειες του Χάκλμπερι Φιν» - Μαρκ Τουέιν (1884)


Είναι γεγονός ότι η ιστορικά και πολιτισμικά ακριβής απεικόνιση της μεταχείρισης των μαύρων σκλάβων στις ΗΠΑ έχει επιφέρει σφοδρή λογοκρισία σε πάμπολλα κλασικά του είδους, από την «Καλύβα του Μπαρμπα-Θωμά» της Χάριετ Μπίτσερ Στόου και το «Άνθρωποι και Ποντίκια» του Στάινμπεκ μέχρι και το «Όσα Παίρνει ο Άνεμος». Αν και οι περιπέτειες του «Χάκλμπερι Φιν» στον πραγματικό κόσμο παραμένουν ιστορικές λόγω του κατακλυσμιαίου αντίκτυπού του στο εσωτερικό της Αμερικής. Ο Τουέιν δεν κρύβει τα λόγια του, αποκαλεί τους μαύρους δούλους «νέγρους» και μας παραδίδει αυτούσιο τον ρατσισμό και τις φυλετικές διακρίσεις χωρίς παραμορφωτικά φίλτρα και καλλωπισμούς.

Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ το χαρακτήρισε το 1885 «σκουπίδι» και «κατάλληλο μόνο για τις παραγκουπόλεις», την ίδια ώρα που η χωρίς περιστροφές περιγραφή της βίας των λευκών έναντι των εξαθλιωμένων σκλάβων πυροδότησε απαγορεύσεις του κλασικού μυθιστορήματος στα πέρατα των ΗΠΑ. Η τραγική ειρωνεία; Το 1885 απαγορεύτηκε γιατί είχε χαρακτηριστεί υπερβολικά αντιρατσιστικό, ενώ σήμερα θεωρείται από τους πολέμιούς του υπερβολικά ρατσιστικό!

«Το Κάλεσμα της Φύσης» - Τζακ Λόντον (1903)


Το μνημειώδες μυθιστόρημα του σπουδαίου αμερικανού λογοτέχνη, το αποκορύφωμα ίσως της περιγραφικής του δύναμης και της περίτεχνης πλοκής του, χαιρετίζεται σήμερα ως το καλύτερο πόνημά του. Άλλοτε όμως το δαιμονοποιούσαν για τον σκοτεινό του τόνο και την αιματοβαμμένη βία του. Καθώς η ιστορία του παρακολουθεί έναν άντρα και τον σκύλο του, πολλές χώρες ανησύχησαν ότι θα το διαβάσουν και παιδιά, γι’ αυτό και ξέσπασε επιδημία λογοκρισίας του στη Δύση!

Ο «εξαιρετικά ριζοσπαστικός» χαρακτήρας του, όπως τον ήθελαν οι γραφειοκράτες λογοκριτές, το απαγόρευσε σε Ιταλία και Γιουγκοσλαβία, ενώ έγινε ένα από τα αγαπημένα καυσόξυλα στις ναζιστικές φωτιές της δεκαετίας του 1930. Σήμερα θεωρείται βέβαια κατάλληλο για παιδιά και εφήβους και χαρακτηρίζεται ως ένα από τα ιδανικά εισαγωγικά κείμενα των νιάτων μας στη λογοτεχνία…

«Ο Φύλακας στη Σίκαλη» - Τζ. Ντ. Σάλιντζερ (1951)


Το αξεπέραστο διαμάντι της παγκόσμιας λογοτεχνίας ήταν άλλοτε το αγαπημένο παιδί της λογοκρισίας! Αφού αφαιρέθηκε από βιβλιοθήκες και σχολικές αίθουσες ως «απαράδεκτο», «σκοτεινό», «βλάσφημο», «αρνητικό», «λάθος», «απαίσιο», καθώς «υπονομεύει την ηθική και τα χρηστά ήθη», το χρονικό των περιπετειών του έφηβου Χόλντεν Κόλφιλντ αψήφησε τους ειδικούς και μέτρησε τη δική του λαμπρή πορεία, ξεπηδώντας πια ως ένα από τα κλασικά μυθιστορήματα που όλοι πρέπει να έχουν διαβάσει.

Το 1951 ωστόσο τα πράγματα ήταν ελαφρώς διαφορετικά και το διαχρονικό αφήγημα καταδικάστηκε ως «χυδαίο και βέβηλο», με τα υποτιμητικά επίθετα να μην έχουν πραγματικά τέλος! Πλέον, πέρα από παγκόσμιο αριστούργημα, «Ο Φύλακας στη Σίκαλη» είναι γνωστός και ως το βιβλίο που ενέπνευσε τον δολοφόνο του Τζον Λένον…

«Για Ποιον Χτυπά η Καμπάνα» - Έρνεστ Χέμινγουεϊ (1940)


Οι εμπειρίες του νομπελίστα λογοτέχνη από τον Ισπανικό Εμφύλιο θεωρήθηκαν από τους βιβλιοκριτικούς ως το κορυφαίο έργο του Χέμινγουεϊ και ένα από τα καλύτερα πολεμικά μυθιστορήματα όλων των εποχών. Όχι ότι αυτό εμπόδισε βέβαια τα αμερικανικά ταχυδρομεία, υπεύθυνα για τον έλεγχο της διανομής βιβλίων και εντύπων, να το χαρακτηρίσουν «μη ταχυδρομήσιμο» και να το εξαφανίσουν από προσώπου γης! Δεν ήταν φυσικά το μόνο απαγορευμένο σύγγραμμα του κορυφαίου αμερικανού λογοτέχνη, αφού την ίδια μοίρα είχαν τόσο «Ο Αποχαιρετισμός στα Όπλα» όσο και το «Μέσα από το Ποτάμι και στα Δέντρα». Κοντολογίς, ΗΠΑ, Ιρλανδία, Νότια Αφρική, Γερμανία και Ιταλία το απέσυραν από τα ράφια τους και ησύχασαν με τον αντιπολεμικό μπελά του βιβλίου…

Πηγή: newsbeast.gr
Read More »

20 συγγραφείς και πως έβγαζαν τα προς το ζην!




Τι δουλειές έκαναν μεταξύ άλλων ο Ντοστογιέφσκι, ο Μπάροουζ και ο Κέρουακ για να εξασφαλίσουν τον επιούσιο;

Μπορεί τα έργα τους να διδάσκονται στα σχολεία και τα ονόματά τους να αποτελούν κοινό κτήμα, όμως στην αρχή της συγγραφικής σταδιοδρομίας τους τα πράγματα δεν ήταν εύκολα. Γι’ αυτό και οι συγγραφείς της ιστορίας μας υποχρεώθηκαν να αφιερώσουν μεγάλο μέρος του χρόνου τους στην υπηρεσία επαγγελμάτων που ούτε καν υποπτευόμαστε. Για παράδειγμα:

1. Ο Γουίλιαμ Μπάροουζ έκανε απεντομώσεις. Το ξέρω, ακούγεται περίεργο, όμως οι δυνατότητες επαγγελματικής απασχόλησης το 1942 στο Σικάγο ήταν κάπως περιορισμένες. Ιδιαίτερα όταν ο ενδιαφερόμενος είχε απολυτήριο από τον στρατό λόγω προβλημάτων ψυχικής υγείας. Η εμπειρία του Μπάροουζ από την ενασχόληση με τις απεντομώσεις/απολυμάνσεις κτιρίων ήταν η βάση για τη συγγραφή του έργου του «Ο Απολυμαντής».

 

2. Η Άγκαθα Κρίστι ήταν βοηθός φαρμακοποιού. Όταν η Μεγάλη Βρετανία κήρυξε τον πόλεμο στην Γερμανία το 1914, η συγγραφέας κατατάχθηκε ως εθελόντρια στην αεροπορία και υπηρέτησε ως βοηθός φαρμακοποιού. Τις γνώσεις που αποκόμισε από τη θέση της, τις αξιοποίησε στη συνέχεια στα έργα της –τα δηλητήρια είχαν εξέχουσα θέση στην πλοκή πολλών μυθιστορημάτων της.


3. Ο Κάρολος Ντίκενς υπήρξε εργάτης σε εργοστάσιο. Σε ηλικία δώδεκα χρόνων ο γνωστός συγγραφέας έπιασε την πρώτη του δουλειά κολλώντας ετικέτες σε βάζα με μπογιά για παπούτσια. Τα λεφτά ήταν φυσικά ελάχιστα όμως οι συνθήκες εργασίας και οι συνάδελφοί του αποτέλεσαν πηγές έμπνευσης για τα έργα που τον έκαναν διάσημο αργότερα.

 

 4. Ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι ήταν μηχανικός. Παρά την αντίθετή γνώμη του γιου τους –τα ενδιαφέροντά του περιστρέφονταν πάντα γύρω από την λογοτεχνία και τη θρησκεία- οι γονείς του Ντοστογιέφσκι επέμεναν να τον εγγράψουν σε ηλικία 15 χρονών στη σχολή για μηχανικούς του ρωσικού στρατού. Παίρνοντας τα πτυχίο του, ο συγγραφέας έπιασε δουλειά ως μηχανικός όμως στον ελεύθερο χρόνο του ασχολούνταν με τη μετάφραση λογοτεχνικών έργων από τα γαλλικά στα ρώσικα.


5. Ο Άρθουρ Κόναν Ντόιλ ήταν γιατρός. Ο Σκοτσέζος συγγραφέας ήταν γιατρός στο επάγγελμα, ο οποίος περνούσε την ώρα του ανάμεσα στα ραντεβού με τους ασθενείς του πλέκοντας ιστορίες.


6. Ο Ρόμπερτ Φροστ ήταν δάσκαλος. Ο Αμερικανός ποιητής που βραβεύτηκε τέσσερις φορές με Πούλιτζερ εγκατέλειψε σε νεαρή ηλικία τα σχέδια για μια οικονομικά αποδοτική καριέρα, παράτησε το πανεπιστήμιο και ασχολήθηκε με τη διδασκαλία.


7. Ο Τζον Γκαλσγουόρθι ασχολήθηκε με τη δικηγορία. Σύντομα όμως την εγκατέλειψε για να ασχοληθεί με τη ναυτιλιακή οικογενειακή επιχείρηση και άρχισε να ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο. Στη διάρκεια αυτών των ταξιδιών έκανε τη γνωριμία του με τον Τζόζεφ Κόνραντ ο οποίος δούλευε ως ναυτικός και έτσι ξεκίνησε μια μεγάλη φιλία.


8. Ο Τζόζεφ Χέλερ δούλεψε ως σιδεράς. Όταν αποφοίτησε από το σχολείο το 1941 ο Χέλερ δούλεψε για ένα διάστημα ως βοηθός σιδερά πριν καταταγεί στην αεροπορία. Μετά το τέλος του πολέμου ο Χέλερ σπούδασε αγγλική φιλολογία και στράφηκε στη διδασκαλία και, στη συνέχεια, στη διαφήμιση, ασχολίες που του άφηναν αρκετό ελεύθερο χρόνο για να επιδίδεται στη συγγραφή των βιβλίων του.


9. Ο Τζέιμς Τζόις είχε σινεμά. Ο Ιρλανδός συγγραφέας του «Οδυσσέα» κατέχει το ρεκόρ αλλαγών σταδιοδρομίας –υπήρξε μεταξύ άλλων τραγουδιστής, πιανίστας και επιχειρηματίας του σινεμά. Αυτό το τελευταίο συνέβη το 1909 όταν ο Τζόις και η σύντροφός του Νόρα Μπάρνακλ αποφάσισαν να επιστρέψουν στο Δουβλίνο και να ιδρύσουν την πρώτη κινηματογραφική αίθουσα της πόλης, το The Volta. Το εγχείρημα δεν γνώρισε επιτυχία και το ζεύγος επέστρεψε στην ηπειρωτική Ευρώπη μετά από περίπου ένα χρόνο.


10. Ο Φραντς Κάφκα ήταν δικηγόρος. Μετά από την αποφοίτησή του από τη νομική σχολή του Πανεπιστημίου Τσαρλς Φέρντιναντ της Πράγας, ο Κάφκα, αφού πρώτα έκανε την άσκησή του, έπιασε δουλειά σε ασφαλιστική εταιρεία. Δυστυχώς γι’ αυτόν οι απαιτήσεις της θέσης ήταν τέτοιες ώστε δεν του περίσσευε χρόνος για να γράφει. Αναγκάστηκε λοιπόν να αναζητήσει αλλού δουλειά.


11. Ο Τζακ Κέρουακ έπλενε πιάτα. Ο δημιουργός του εμβληματικού «Στον δρόμο» έκανε πάσης φύσης δουλειές του ποδαριού για να επιβιώσει. Το πλύσιμο πιάτων ήταν μόνο μία από αυτές –οι άλλες ήταν υπάλληλος σε βενζινάδικο, βοηθός μηχανοδηγού, νυχτοφύλακας κ.λπ.

 

12. Η Χάρπερ Λι δούλεψε ως ταξιδιωτική πράκτορας. Όταν η Χάρπερ Λι μετακόμισε στη Νέα Υόρκη με σκοπό να γίνει συγγραφέας ήταν μόλις 23 ετών, κάτοχος πτυχίου νομικής από το Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα, και άφραγκη. Για να ζήσει λοιπόν, έπιασε δουλειά ως ταξιδιωτική πράκτορας για την Eastern Airlines και την BOAC («προκάτοχο» της British Airways). Η σχετική σταδιοδρομία της διήρκεσε ευτυχώς μόνο επτά χρόνια –η κυκλοφορία του «Όταν σκοτώνουν τα κοτσύφια» την απάλλαξε από τις οικονομικές σκοτούρες.

 

13. Ο Τζακ Λόντον έκλεβε στρείδια. Πώς μπορούσε να βγάλει το χαρτζιλίκι του ένα έφηβος στο Σαν Φρανσίσκο στα τέλη του 19ου αιώνα; Η απάντηση είναι απλή: Κλέβοντας στρείδια από τις οστρακοκαλλιέργειες της περιοχής και πουλώντας τα στη μαύρη αγορά. Δυστυχώς για τον νεαρό συγγραφέα, η προσοδοφόρος αυτή ενασχόληση διακόπηκε βιαίως όταν το σκάφος του υπέστη σοβαρές βλάβες. 

 

14. Ο Χέρμαν Μέλβιλ ήταν τραπεζικός υπάλληλος. Τον ξέραμε ως ναυτικό. Όμως, πριν μπαρκάρει, ο συγγραφέας του «Μόμπι Ντκ» είχε εργαστεί για διάστημα αρκετών μηνών ως τραπεζικός υπάλληλος στο Όλμπανι, ενώ στη συνέχεια δοκίμασε τις δυνάμεις του στη διδασκαλία.

 

15. Ο Βλάντιμιρ Ναμπόκοφ υπήρξε επιμελητής συλλογής σε μουσείο. Η οικογένεια Ναμπόκοφ εγκαταστάθηκε στις ΗΠΑ το 1940 για να αποφύγει τις συνέπειες του πολέμου στην Ευρώπη. Εκεί, μετά το τέλος των πανεπιστημιακών σπουδών του, ο Βλάντιμιρ έπιασε την πρώτη του δουλειά ως επιμελητής της συλλογής πεταλούδων του Μουσείου Συγκριτικής Ζωολογίας του Χάρβαρντ.


16. Ο Τζορτζ Όργουελ υπηρέτησε ως αξιωματικός της Αυτοκρατορικής Αστυνομίας της Ινδίας. Δεκαεννέα ετών ήταν ο Τζορτζ Όργουελ όταν κατατάχθηκε στην αστυνομία και πήρε την πρώτη του μετάθεση για τη Βιρμανία. Ακολούθησαν μεταθέσεις και σε άλλα πόστα της νότιας Ασίας έως ότου, πέντε χρόνια αργότερα, ο συγγραφέας αρρώστησε βαριά και επέστρεψε στην Αγγλία για να νοσηλευτεί. Ακολούθως υπέβαλε την παραίτησή του και ασχολήθηκε με τη συγγραφή.


17. Ο Τζ. Ντ. Σάλιντζερ δούλευε σε κρουαζιερόπλοια. Μπορεί τα χρόνια της δόξας του να τα πέρασε απομονωμένος, αποφεύγοντας συστηματικά οποιαδήποτε επαφή με τον έξω κόσμο, όμως, όταν ήταν νέος, ο Σάλιντζερ δούλεψε για ένα διάστημα σε κρουαζιερόπλοια συντονίζοντας δραστηριότητες για την ψυχαγωγία των επιβατών. Την τόσο ενδιαφέρουσα αυτή καριέρα διέκοψε η επίθεση των Γιαπωνέζων στο Περλ Χάρμπορ και η υποχρεωτική κατάταξή του στον στρατό.

 

18. Ο Τζον Στάινμπεκ έκανε τον ξεναγό. Το 1928, σε ηλικία 26 ετών, ο Τζον Στάινμπεκ δούλευε ως ξεναγός σε εκκολαπτήριο ψαριών στη λίμνη Ταχόε, ένα από τα πιο γνωστά τουριστικά θέρετρα στην Καλιφόρνια. Εκεί γνώρισε την πρώτη του σύζυγο μαζί με την οποία ίδρυσαν βιοτεχνία παραγωγής πλαστικών μανεκέν για τις βιτρίνες των καταστημάτων.


19. Ο Μπραμ Στόκερ υπήρξε θεατρικός κριτικός. Πολλοί συγγραφείς εξάσκησαν κατά καιρούς το επάγγελμα του δημοσιογράφου. Ο λόγος που ξεχωρίσαμε τον δημιουργό του «Δράκουλα» είναι ότι μια θετική κριτική που έγραψε για γνωστό ηθοποιό της εποχής έγινε η αιτία να αποκτήσει έναν καλό φίλο και πάτρονα. Ο εν λόγω ηθοποιός τον βοήθησε στη συνέχεια να αποκτήσει την απαραίτητη οικονομική ανεξαρτησία και να πραγματοποιήσει τα συγγραφικά σχέδιά του.


20. Ο Κουρτ Βόνεγκατ πουλούσε αυτοκίνητα. Ο συγγραφέας του «Σφαγείο Νούμερο 5» αποτελεί παράδειγμα κινητικότητας στην αγορά εργασίας που θα έλεγε και η παρούσα κυβέρνηση. Μετά το τέλος της στρατιωτικής του θητείας, δούλεψε ως αθλητικογράφος, εκπρόσωπος Τύπου, διαφημιστής, καθηγητής και έμπορος αυτοκινήτων. Ως συγγραφέας τα κατάφερε καλύτερα.


Πηγή: http://tospirto.net/book/news/19116

Read More »