Ο Μεσαίωνας του Ζακ Λε Γκοφ

Της Ελένης Κορόβηλα 

«Η Ιστορία δεν μπορεί να είναι αντικειμενική, είναι μια σχεδόν ακούσια διαδικασία εκλογίκευσης».

Ο σημαντικότερος Γάλλος ιστορικός ερευνητής του Μεσαίωνα Ζακ Λε Γκοφ πέθανε σε ηλικία 90 ετών. Το έργο του αποτελεί αναφορά για όλους τους ιστορικούς, ειδικότερα τους μελετητές του Μεσαίωνα. Ανάμεσα στα πολυάριθμα βιβλία του (αρκετά από τα οποία κυκλοφορούν και στα ελληνικά) υπάρχει ένα βιβλίο του Ζακ Λε Γκοφ το οποίο απευθύνεται στα παιδιά: Ο Μεσαίωνας, μια ιστορία για παιδιά (Νεφέλη, 2008).

Πρόθεση του μεσαιωνολόγου ήταν με το βιβλίο αυτό να εξηγήσει στα παιδιά για ποιο λόγο αξίζει να μάθουν για τον Μεσαίωνα. Λέει, μεταξύ άλλων, στο εισαγωγικό του σημείωμα «προκειμένου να κατανοήσουμε καλύτερα την εποχή στην οποία ζούμε, είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε το παρελθόν». Και συμπληρώνει: «άλλωστε, ο Μεσαίωνας υπήρξε η εποχή κατά την οποία οικοδομήθηκε η Ευρώπη».

"Ο Μεσαίωνας υπήρξε η εποχή κατά την οποία οικοδομήθηκε η Ευρώπη"

Μεσαίωνας αποκαλείται η σκοτεινή, στο μυαλό των περισσοτέρων, χιλιετής περίοδος της Ιστορίας η έναρξη της οποίας τοποθετείται στα τέλη της Αρχαιότητας και η λήξη της στον 15ο αιώνα – αν και ο Λε Γκοφ υποστήριξε την άποψη πως ουσιαστικά ολοκληρώθηκε τον 18ο αιώνα με την έναρξη  της Βιομηχανικής Επανάστασης. Η πτώση της Ρώμης (476), η εξάπλωση του Χριστιανισμού, η αναχαίτιση των μωαμεθανών, η επικράτηση της χρήσης τοπικών διαλέκτων αντί της λατινικής γλώσσας, η συστηματοποιημένη καλλιέργεια της γης, η φεουδαρχία, τα κάστρα, οι ιππότες και οι δέσποινες, οι μοναχοί αλλά και οι αιρετικοί και οι καταδίκες στην πυρά, το Σχίσμα μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Εκκλησίας (1054), οι Σταυροφορίες και η γέννηση του αντισημιτισμού, η Γρηγοριανή μεταρρύθμιση, ο γοτθικός ρυθμός στην αρχιτεκτονική και η οικοδόμηση επιβλητικών καθεδρικών ναών, τα βιτρώ, οι ταπισερί, οι γιορτές, οι τροβαδούροι και οι βάρδοι, οι θρύλοι και το Άγιο Δισκοπότηρο, η Ιερά Εξέταση, η νομική και η θεολογία, η λογική που υποτάσσεται στην πίστη και ο φόβος που πηγάζει από την άγνοια, οι διωγμοί των Εβραίων, οι λοιμοί, η λέπρα και η πανώλη, οι σχολαστικοί φιλόσοφοι και οι πρώτοι ανθρωπιστές, ο Δάντης και η Θεία Κωμωδία (1307-1321), τα επικά τραγούδια και τα ιπποτικά «μυθιστορήματα», η Ιωάννα της Λωρραίνης (1431), ο Γουτεμβέργιος και η εκτύπωση της Βίβλου (1455), η ίδρυση των πρώτων πανεπιστημίων,  η ανακάλυψη του «Νέου Κόσμου»: αυτά είναι εν συντομία τα «συστατικά» της ενδιάμεσης περιόδου ανάμεσα στην Αρχαιότητα και τη Σύγχρονη Εποχή που οι ιστορικοί ονομάζουν Μεσαίωνα.

Το 1472 ο Μποτιτσέλλι ζωγραφίζει την Αφροδίτη, έναν ύμνο στην ομορφιά και τη δύναμη της ζωής, που δύσκολα μπορεί κανείς να τη συνδέσει με την ευρύτερη πρόσληψη για τον Μεσαίωνα κι ευκολότερα με τη γεμάτη υποσχέσεις Αναγέννηση όταν οι άνθρωποι στρεφόμενοι στην εξιδανικευμένη Αρχαιότητα επιχειρούν την (ανα)γέννηση των πάντων. Ο Λε Γκοφ ανήκε όμως σε εκείνους τους ιστορικούς που διατύπωσαν διαφορετική άποψη για τα όρια του Μεσαίωνα και είχαν μια περισσότερο διευρυμένη εικόνα για τις ασυνέχειες ή τα επιτεύγματα της εποχής.

Ο «καλός» και ο «κακός» Μεσαίωνας 

"Ο αφηγηματικός του λόγος σε αυτό το μικρό βιβλίο αναδεικνύει έναν σπουδαίο παραμυθά"

Ο Ζακ Λε Γκοφ κάνει τη διάκριση ανάμεσα στον «καλό» και τον «κακό» Μεσαίωνα, μιλά για την πρόοδο που συντελέστηκε στις επιστήμες, τη βελτίωση της θέσης της γυναίκας στην κοινωνία, την υποστήριξη του θεσμού του γάμου με την συγκατάθεση της γυναίκας, την συγκρότηση για πρώτη φορά κοινού πολιτικού και θρησκευτικού χώρου. Οι εξηγήσεις που δίνει μέσω των απαντήσεων που θέτει σε κάθε κεφάλαιο δημιουργούν εικόνες και λύνουν απορίες: γιατί τα κάστρα, οι πύργοι και οι καθεδρικοί ναοί χτίζονταν πολύ ψηλοί, τι εξυπηρέτησε η τέχνη του βιτρώ, πώς ζούσαν οι άνθρωποι, πόσο σκληρή ήταν η ζωή των υποτελών, πώς ζούσαν τα παιδιά, γιατί έγιναν οι Σταυροφορίες, πώς αναπτύχθηκαν οι πόλεις, πώς δημιουργήθηκαν οι τράπεζες, τι ρόλο έπαιζε η Εκκλησία στη ζωή των ανθρώπων; Ο καταξιωμένος ιστορικός έγραψε το 2006, σε ηλικία 82 ετών πλέον, ένα βιβλίο για να εξηγήσει στα παιδιά τις παρανοήσεις σχετικά με τον Μεσαίωνα καθώς επίσης και για να τα παροτρύνει να μελετήσουν την Ιστορία πέρα από το σχολικό πρίσμα, με φιλεύρευνο και κριτικό πνεύμα. Ο αφηγηματικός του λόγος σε αυτό το μικρό βιβλίο αναδεικνύει έναν σπουδαίο παραμυθά καθώς από κάθε του περιγραφή ξεπηδά μια ολοζώντανη εικόνα.

Στο τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου με τίτλο «Η Γέννηση της Ευρώπης» ο Ζακ Λε Γκοφ λέει πως η μακρά περίοδος που ονομάστηκε Μεσαίωνας «είχε ως αποστολή να γεννήσει την Ευρώπη». Εκεί βρίσκονται, όπως εξηγεί στα παιδιά, οι βάσεις για τα σημαντικότερα συστατικά στοιχεία που συγκροτούν την ευρωπαϊκή ιδέα: η αποδοχή της διαφορετικότητας και έννοια της ενότητας. Χωρίς προγονολατρεία, συμβουλεύει τα παιδιά να διαβάσουν για τον Μεσαίωνα ώστε να γνωρίσουν τις ρίζες τους και την καταγωγή τους. Αν τα παιδιά στην Ελλάδα διδάσκονται πως ο Μεσαίωνας υπήρξε μόνο περίοδος σκοταδισμού, βίας και θρησκοληψίας, το βιβλίο αποτελεί ευκαιρία για να εμπλουτίσουν την αντίληψή τους για την εποχή και να κατανοήσουν καλύτερα μέσα σε ποιες κοινωνίες οικοδομήθηκε η σύγχρονη Ευρώπη, μέρος της οποίας θέλουμε να είμαστε.

"H μακρά περίοδος που ονομάστηκε Μεσαίωνας «είχε ως αποστολή να γεννήσει την Ευρώπη»." 

Ο Ζακ Λε Γκοφ (Τουλόν, 1924 – Παρίσι, 2014) πέθανε την 1η Απριλίου. Σπούδασε Ιστορία, τον απογοήτευσαν οι σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης της εποχής και τελικά αποφοίτησε από την Ecole Normale Superieure, επέλεξε την έρευνα από τη διδασκαλία, εργάστηκε στο CNRS (Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας) και το 1962 έγινε διευθυντής σπουδών της Ecole Pratique des Hautes Etudes και στη συνέχεια διατέλεσε πρόεδρος της μετεξέλιξής τής σε Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales. Κατέδειξε νέες πτυχές του Μεσαίωνα κάνοντας μια κοινωνική και ανθρωπολογική προσέγγιση, μελετώντας την πόλη, τις συνήθειες και τις νοοτροπίες των ανθρώπων της κατά τον Μεσαίωνα, μίλησε για τον μεσαιωνικό πολιτισμό, κι επαναπροσδιόρισε τα όρια της περιόδου.

Και μια βιβλιοφιλική λεπτομέρεια: Ο Ζακ Λε Γκοφ συνήθιζε να λέει πως το πάθος του για τη μελέτη του μεσαιωνικού κόσμου ξεκίνησε όταν δώδεκα χρονών διάβασε για πρώτη φορά τον Ιβανόη (1819) του Sir Walter Scott.

Ο Μεσαίωνας
Μια ιστορία για παιδιά
Jacques Le Goff
Μτφρ. Έφη Κορομηλά
Εικονογράφηση: Anne Niederstadt

Νεφέλη, 2008






Πηγή: www.bookpress.gr
Read More »

10 βιβλιοθήκες διάσημων!

Έχουν τα χρήματα, έχουν τη δόξα, για να δούμε και τις βιβλιοθήκες τους!'

 Ναϊτζέλα Λόσον
http://www.lifo.gr/icache/520/669/1/624539_292553.jpg 



































Νταϊάν φον Φύρνστενμπεργκ
http://www.lifo.gr/icache/520/346/1/624540_292556.jpg 

 Καρλ Λανγκερφελντ
http://www.lifo.gr/icache/520/346/1/624541_292550.jpg

 Καρλ Λανγκερφελντ
http://www.lifo.gr/icache/520/457/1/624554_lagerfeld-library.jpg 

 Έρνεστ Χεμινγουέι
http://www.lifo.gr/icache/520/293/1/624542_CUB-hemingway-library-620x348.jpg 

Κιθ Ρίτσαρντς
http://www.lifo.gr/icache/520/231/1/624549_04-KeithRichards.jpeg 

 Αλμπέρτο Μανγκουέλ
http://www.lifo.gr/icache/520/347/1/624550_tumblr_mnzmg2PrBZ1rxcvjdo1_1280.jpg

Στινγκ
http://www.lifo.gr/icache/520/432/1/624557_81416705733649926_1ejGqVoE_f.jpg 

 Ρίτσαρντ Μακόι
http://www.lifo.gr/icache/520/351/1/624558_81416705733650030_KTEkXfwz_f.jpg

Νταϊάν Κίτον
http://www.lifo.gr/icache/520/582/1/624563_library_diannekeaton.jpeg 

 Γούντι Άλλεν
 http://www.lifo.gr/icache/520/345/1/624564_library_woodyallen.jpg
Read More »

Τα σημαντικότερα μυθιστορήματα της τελευταίας εικοσαετίας!

Null 
    Μια ομάδα ειδικών πάνω στη λογοτεχνία έδωσε στη δημοσιότητα μία λίστα των σπουδαιότερων μυθιστορημάτων της εικοσαετίας που πέρασε. 

    Από μυθιστορήματα που απέσπασαν μεγάλα βραβεία μέχρι σχετικά άγνωστα διαμάντια, η λίστα αυτή περιλαμβάνει έργα που μεταμόρφωσαν το χώρο του μυθιστορήματος!

    Ένα για κάθε έτος!


1995 Captain Corelli’s Mandolin by Louis de Bernieres

1996 Alias Grace by Margaret Atwood

1997 American Pastoral by Philip Roth

1998 England, England by Julian Barnes

1999 Disgrace by JM Coetzee

2000 White Teeth by Zadie Smith

2001 Atonement by Ian McEwan

2002 Any Human Heart by William Boyd

2003 The Curious Incident of the Dog in the Night-time by Mark Haddon

2004 Small Island by Andrea Levy

2005 We Need to Talk About Kevin by Lionel Shriver

2006 The Road by Cormac McCarthy

2007 Half of a Yellow Sun by Chimamanda Ngozi Adichie

2008 The Outcast by Sadie Jones

2009 The Little Stranger by Sarah Waters

2010 Wolf Hall by Hilary Mantel

2011 A Visit From the Goon Squad by Jennifer Egan

2012 State of Wonder by Ann Patchett

2013 Life After Life by Kate Atkinson

2014 The Goldfinch by Donna Tartt



Read More »

10 αξέχαστα βιβλία επιλεγμένα από τους χρήστες του Facebook!





    Μία πρόσφατη μόδα στο Facebook, ήταν η ανάρτηση στον τοίχο ενός χρήστη, των 10 βιβλίων που δεν θα ξεχάσει ποτέ του. Ερευνητές ανέλυσαν αυτά τα στατιστικά!
 
    Ας δούμε τα 10 βιβλία που επιλέχθηκαν από τους περισσότερους χρήστες! 


1. Harry Potter Series – JK Rowling


2. To Kill a Mockingbird – Harper Lee


3. The Lord of the Rings – JRR Tolkien


4. The Hobbit – JRR Tolkien


5. Pride and Prejudice – Jane Austen

Null

6. The Bible

Null

7. The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy – Douglas Adams


8. The Hunger Games Trilogy – Suzanne Collins

Null

9. The Catcher in the Rye – JD Salinger

Null

10. The Chronicles of Narnia – CS Lewis



Null

Read More »

Ο συγγραφέας του Game of Thrones προειδοποιεί: η τηλεόραση μπορεί να σκοτώσει κάποιους χαρακτήρες!




Ο George R.R. Martin δήλωσε ότι το κανάλι μπορεί να σκοτώσει χαρακτήρες που στα βιβλία επιβιώνουν.

Ο συγγραφέας του Game of Thrones προειδοποιεί: η τηλεόραση μπορεί να σκοτώσει κάποιους χαρακτήρες

Για όσους παρακολουθούν τη σειρά έχοντας διαβάσει τα βιβλία, μια δήλωση του συγγραφέα μπορεί να τους απογοητεύσει: ο συγγραφέας δήλωσε ότι κάποιοι χαρακτήρες που επιβιώνουν στα βιβλία, θα πεθάνουν στην οθόνη της τηλεόρασης. Ο George R.R. Martin έκανε αυτή την αποκάλυψη στα βραβεία της Ένωσης Σεναριογράφων που έγινε το Σάββατο. «Να είσαστε προετοιμασμένοι», δήλωσε ο Μάρτιν συμπληρώνοντας ότι οι δημιουργοί της τηλεοπτικής σειράς «είναι πιο πολεμοχαρείς από εμένα». Ο πέμπτος κύκλος της σειράς ξεκινάει στις 12 Απριλίου και το HBO έχει ήδη παραγγείλει και τον έκτο. Τώρα ο Μάρτιν γράφει το προτελευταίο βιβλίο με τίτλο the Winds of Winter και θα ολοκληρώσει το ταξίδι με το The Dream of Spring. Τα δύο αυτά βιβλία θα αποτελούνται από 3.000 σελίδες. Για το μέλλον ο Μάρτιν δήλωσε τα εξής: «Δεν ξέρουμε πόσους ακόμα κύκλους θα έχει η σειρά. Αυτός είναι ο πέμπτος, και το κανάλι παρήγγειλε τον έκτο. Αν θα έχουμε έβδομο ή όγδοο, κανείς δεν ξέρει. Ανανεώνουν μόνο έναν ή δύο κάθε φορά. Όταν τελειώσουμε τον έκτο, θα μάθουμε για τη συνέχεια. Εξαρτάται. Η τηλεόραση είναι ένα πολύ ρευστό μέσο. Είναι η πιο δημοφιλής σειρά της τηλεόρασης, αλλά θα είναι μετά από δύο χρόνια; Οι πετυχημένες σειρές έρχονται και φεύγουν και η τηλεόραση αλλάζει, και το έχω ξαναζήσει αυτό. Σίγουρα ελπίζω ότι θα καταφέρουμε να ολοκληρώσουμε την ιστορία. Αλλά ό,τι και να συμβεί με τη σειρά εγώ θα τελειώσω τα βιβλία. Κάθε ένα από αυτά έχει 1500 σελίδες και έχουν αρκετό υλικό για αρκετούς κύκλους στην τηλεόραση. Πόσους; Αυτό εξαρτάται από τους σεναριογράφους.» Πηγή: www.lifo.gr

Για όσους παρακολουθούν τη σειρά έχοντας διαβάσει τα βιβλία, μια δήλωση του συγγραφέα μπορεί να τους απογοητεύσει: ο συγγραφέας δήλωσε ότι κάποιοι χαρακτήρες που επιβιώνουν στα βιβλία, θα πεθάνουν στην οθόνη της τηλεόρασης. 

Ο George R.R. Martin έκανε αυτή την αποκάλυψη στα βραβεία της Ένωσης Σεναριογράφων που έγινε το Σάββατο. «Να είσαστε προετοιμασμένοι», δήλωσε ο Μάρτιν συμπληρώνοντας ότι οι δημιουργοί της τηλεοπτικής σειράς «είναι πιο πολεμοχαρείς από εμένα». 

Ο πέμπτος κύκλος της σειράς ξεκινάει στις 12 Απριλίου και το HBO έχει ήδη παραγγείλει και τον έκτο. Τώρα ο Μάρτιν γράφει το προτελευταίο βιβλίο με τίτλο the Winds of Winter και θα ολοκληρώσει το ταξίδι με το The Dream of Spring. Τα δύο αυτά βιβλία θα αποτελούνται από 3.000 σελίδες. 

Για το μέλλον ο Μάρτιν δήλωσε τα εξής: 

«Δεν ξέρουμε πόσους ακόμα κύκλους θα έχει η σειρά. Αυτός είναι ο πέμπτος, και το κανάλι παρήγγειλε τον έκτο. Αν θα έχουμε έβδομο ή όγδοο, κανείς δεν ξέρει. Ανανεώνουν μόνο έναν ή δύο κάθε φορά. Όταν τελειώσουμε τον έκτο, θα μάθουμε για τη συνέχεια. Εξαρτάται. Η τηλεόραση είναι ένα πολύ ρευστό μέσο. Είναι η πιο δημοφιλής σειρά της τηλεόρασης, αλλά θα είναι μετά από δύο χρόνια; Οι πετυχημένες σειρές έρχονται και φεύγουν και η τηλεόραση αλλάζει, και το έχω ξαναζήσει αυτό. Σίγουρα ελπίζω ότι θα καταφέρουμε να ολοκληρώσουμε την ιστορία. Αλλά ό,τι και να συμβεί με τη σειρά εγώ θα τελειώσω τα βιβλία. Κάθε ένα από αυτά έχει 1500 σελίδες και έχουν αρκετό υλικό για αρκετούς κύκλους στην τηλεόραση. Πόσους; Αυτό εξαρτάται από τους σεναριογράφους.» 

Πηγή:  http://www.lifo.gr/team/primetime/55409

Ο George R.R. Martin δήλωσε ότι το κανάλι μπορεί να σκοτώσει χαρακτήρες που στα βιβλία επιβιώνουν Πηγή: www.lifo.gr
Read More »